«محمود خاقانی» با تاکید بر شفافسازی تبعات محاصره دریایی درراستای افزایش تابآوری مردم:
دولت از اعلام آمار کاهش تولید و صادرات نفت، نهراسد
رامتین موثق
در هنگامه جنگ برخی ادعا داشتند که صادرات نفت ایران افزایش داشته و نزدیک به روزی 2 میلیون بشکه رسیده است و بنابراین استدلال میکردند که جنگ برای ایران منفعت داشته و دیگر جهان باید وابستگی نفت خود را به ایران، قبول کند.
کارشناس ارشد مسائل بینالملل انرژی: اکنون که صادرات نفت کشور پایین آمده است، باید تابآوری داشته باشیم و در مصرف سوخت و حاملهای انرژی صرفهجویی کنیم. لازمه افزایش تابآوری و صرفهجویی نیز گفتن حقایق به مردم و حضور آنها در صحنه است. ازاینرو وزارت نفت نباید از افشاگری درباره کاهش تولید و صادرات نفت، بهراسد و باید با مردم صادق باشد
هرچند که این آمار استنادی صحت داشت، اما با آغاز محاصره دریایی اوضاع عوض شد و اکنون صادرات نفت ایران با محدودیتهای بسیار جدی مواجه شده است؛ صادق الحسینی، فعال رسانهای، اعلام کرد که صادرات نفت ایران از ماهی ۳۰ میلیون بشکه به ماهی ۲ میلیون بشکه رسیده است که این به معنای یک دهم شدن صادرات نفت کشور است. همچنین عبدالله باباخانی، کارشناس و تحلیلگر ارشد اقتصاد انرژی، در این خصوص نوشت: «برآوردهای موسسه ورتکسا (Vortexa) نشان میدهد صادرات نفت و میعانات ایران در ماه مه به حدود ۲۰۹ هزار بشکه در روز کاهش یافته است. موسسه کپلر (Kpler) نیز این رقم را حدود ۲۶۰ هزار بشکه در روز برآورد میکند. بر این اساس، صادرات ایران در ماه مه در محدوده ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه در روز قرار داشته است. این در حالی است که صادرات ایران در ماه مارس حدود ۱.۹ میلیون بشکه و در آوریل بیش از ۱.۳ میلیون بشکه در روز گزارش شده بود.»
وضعیت کنونی صادرات نفت ایران شبیه به صادرات این محصول در سال 1397 شده است که به دلیل تشدید تحریمها و خروج آمریکا از برجام، با کاهش صادرات نفت ایران رشد اقتصادی نیز منفی شد، تورم شدت گرفت و نرخ ارز جهشهای بیسابقهای را از خود ثبت کرد. بنابراین اکنون احتمال تکرار چنین خطراتی برای اقتصاد ایران وجود دارد.
برای بررسی علل و تبعات کاهش شدید صادرات نفت، «توسعه ایرانی» گفتوگویی با محمود خاقانی، تحلیلگر اقتصادی و مدیرکل اسبق حوزه خزر و آسیای میانه وزارت نفت، داشته است که تقدیم حضور خوانندگان میشود.
واقعیتها را برای مردم بیان کنیم
تحلیلگر ارشد حوزه بینالملل انرژی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، در ارزیابی خود از کاهش شدید صادرات نفت ایران، ابتدا به ذکر مقدمهای پرداخت و گفت: افسران جنگ روانی دشمن معمولا از طریق رسانههای فارسیزبان، به دلیل ضعیف و جناحی عمل کردن صداوسیما، سوءاستفاده میکنند تا با بزرگنمایی مشکلات واقعی اقتصادی، در مردم ناامیدی ایجاد کنند.
بحران فعلی ناشی از محاصره دریایی به این دلیل است که اقتصاد ایران تکمحصولی است و تمام درآمد دولت به نفت وابسته است. امیدوارم خداوند رئیس دولت نهم و دهم را رسوا کند که زمینهساز ورود مافیای نفتی به وزارت نفت شد و کشور را همچنان به نفت وابسته نگه داشت
خاقانی درباره برخورد با جنگ روانی طرف مقابل، اظهار داشت: در واکنش به این رفتار دشمن، یکی از رسانههای کشور یک گزارش میدانی تهیه کرد و تمام مسائلی را که افسران جنگ روانی از طریق ایران اینترنشنال مطرح میکنند، به صورت شفاف بیان کرد و این کار مقداری تبلیغات منفی طرف مقابل را خنثی ساخت.
او تصریح کرد که برای خنثی کردن آثار تبلیغات دشمن باید واقعیتهای اقتصادی را به صورت شفاف برای مردم بیان کرد و مردم هم متوجه خواهند شد زیرا در شرایط متفاوت جنگی زندگی میکنند.
ریسک بالای خرید نفت ایران
مدیرکل اسبق حوزه خزر و آسیای میانه وزارت نفت درباره علل کاهش صادرات نفت ایران، بیان کرد: یک محاصره دریایی خیلی جدی وجود دارد و آمریکا هم نفتکشهای ایران را توقیف یا به آنها شلیک میکند بنابراین نفت در حد مطلوب، صادر نمیشود.
خاقانی ادامه داد: دلیل دیگر نیز اینست که مشتریان نفت ایران مقداری دلواپس شدهاند و تا مدتها نیز دلواپس خواهند ماند. اکنون همه در جامعه جهانی، نسبت به بسته ماندن تنگه هرمز نگرانی دارند زیرا واردات نفت آنها کم شده و درگیر مشکلات اقتصادی نظیر تورم شدهاند اما در عوض، دولتمردان کشورهای دیگر برای مردم خود واقعیتها را بیان میکنند. در ایران نیز مسئله اساسی همین است اما هنوز عدهای در نظام حکمرانی ما معتقدند که نباید با مردم صادق باشیم. شاید اگر دولت واقعیتها را بیان کند، عدهای در دنیا سوءاستفاده کنند و بگویند ایران به ناتوانی در جنگ اعتراف کرده است اما این قبیل اظهارات اهمیتی ندارد چرا که در عوض تابآوری ما را افزایش میدهد و مردم را به صحنه میکشاند.
او افزود: صادرات نفت کشور کاهش پیدا کرده است زیرا مشتریانی که سابقا از ما نفت میخریدند، اکنون حاضر به ریسک نیستند و روی نفت ما نمیتوانند حساب باز کنند چون ممکن است نیروی دریایی آمریکا آن محموله را در میانه دریا توقیف کند و آن محموله به کشور مقصد نرسد. همچنین واردات کشور با مشکل مواجه شده است و کشتیها وارد خلیجفارس نمیشوند و محوله را در بنادر پاکستان تخلیه میکنند و سپس به صورت زمینی وارد کشور میشود و همچنین مرزهای زمینی ما با ترکیه و کشورهای شمالی نیز پرکارتر از قبل شده است.
همه مردم در سختی هستند
این کارشناس مسائل انرژی درباره اینکه «در سال 1397 که به واسطه تشدید تحریمها، صادرات نفت ایران بسیار کاهش پیدا کرد، رشد اقتصادی کشور منفی شد و تورم و قیمت ارز نیز سر به فلک کشید؛ آیا اکنون احتمال تکرار چنین تبعاتی برای اقتصاد ایران وجود دارد؟»، پاسخ داد: در جنگ تمام این خطرات وجود دارد و باید درنظر داشته باشیم که جنگ تمام نشده است کما اینکه در بامداد شنبه مجدد تبادل آتش داشتیم و بنابراین بحران اقتصادی خواهیم داشت.
محمود خاقانی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: صادرات نفت ما کاهش پیدا کرده است زیرا آمریکا طی محاصره دریایی، نفتکشهای ایران را توقیف و یا به آنها شلیک میکند و در این شرایط، مشتریانی که پیش از این از ما نفت میخریدند، حاضر به ریسک نیستند و روی نفت ما نمیتوانند حساب کنند چون ممکن است نیروی دریایی آمریکا محموله خریداری شده را در میانه دریا توقیف کند و به کشور مقصد نرسد
خاقانی با اشاره به تجربه شخصی خود از بحران اقتصادی کنونی، ادامه داد: اکنون نیز درگیر بحران هستیم. خود من به عنوان یک بیمار نخاعی از زیر قفسه سینه به پایین حس و حرکت ندارم و لوازم مورد نیاز بیماری من یا پیدا نمیشود و یا قیمت آن چندین برابر شده است. برای مثال یکی از اقلام مورد نیاز من، از 370 هزارتومان ناگهان به 1 میلیون و 300 هزارتومان رسیده است.
او تاکید کرد: تمام مردم در حال تجربه معیشت سخت هستند و تنها کسانی سختی نمیکشند که در پشتپرده در حال همکاری با آمریکا و اسرائیل هستند و منتظرند با تکرار تجربه ونزوئلا، به کمک دولت بیگانه حاکم ایران شوند و بنابراین تمایل دارند مردم را فقیر نگه دارند.
این تحلیلگر همچنین بیان داشت: این بحران به این دلیل است که ایران یک اقتصاد تکمحصولی است و تمام درآمد دولت به نفت وابسته است و امیدوارم خداوند رئیس دولت نهم و دهم را رسوا کند که زمینهساز ورود مافیای نفتی به وزارت نفت شد و کشور را همچنان به نفت وابسته نگه داشت.
باید با صرفهجویی، تابآوری کرد
خاقانی در ادامه، مطرح کرد: آمریکا امیدوارست که تابآوری ما محدود باشد و نتوانیم دوام بیاوریم و به همین دلیل از نفوذهای خود برای شکاف در جامعه استفاده میکند.
او افزود: اکنون که صادرات نفت ما پایین آمده است، باید تابآوری داشته باشیم و همانطور که ترامپ به مردم آمریکا قول میدهد تا ایران را شکست دهد و نفت ارزان شود، ما هم باید قول دهیم که آمریکا را شکست میدهیم و بعد از پایان جنگ، همه به دنبال ما میآیند تا نفت ما را بخرند.
این کارشناس حوزه انرژی درباره راهکارهای افزایش تابآوری اقتصادی، با استناد به یک تجربه تاریخی، یادآور شد: در سال ۱۳۵۷ وقتی که انقلاب اسلامی در ایران پیروز شد، در اروپا و آمریکا ناگهان نفت گران و بنزین کمیاب شد. دولتها در واکنش به این بحران نفتی از مردم خواستند تا در مصرف سوخت صرفهجویی کنند و اکنون نیز ما باید سیاستهای صرفهجویی در مصرف بنزین و انرژی را
پی بگیریم.
به اعتقاد او، برای افزایش تابآوری و صرفهجویی، باید مردم در صحنه حضور داشته باشند اما تا زمانی که مردم حقایق را ندانند، در صحنه حضور پیدا نمیکنند. پس وزارت نفت هم نباید از افشاگری درباره کاهش تولید و صادرات نفت، خجالت بکشد و با ارائه آمارهای صحیح، مصرف بنزین را با کمک مردم مدیریت کند.
اقتصاد ایران تک محصولی است و به واسطه محاصره دریایی، درآمدهای نفتی بسیار کاهش پیدا کرده است و تمام مردم در حال تجربه بحران اقتصادی و معیشت سخت هستند و تنها کسانی سختی نمیکشند که در پشتپرده در حال همکاری با آمریکا و اسرائیل هستند و منتظرند با تکرار تجربه ونزوئلا، به کمک دولت بیگانه حاکم ایران شوند
دست الیگارشها را قطع کنیم
خاقانی یکی دیگر از راهکارهای افزایش تابآوری در جامعه را قطع نفوذ الیگارشها دانست و اظهار کرد: نفوذیها اکنون به دنبال طرح ونزوئلایی کردن ایران هستند. یک نمونه از نفوذیها همین تراستیهایی بودند که نفت ایران را بردند ولی پول آن را برنگرداندند. اخیرا به یکی از این بدهکاران دستور داده شده تا پول را پس بدهد اما در پاسخ گفته است که قصد دارد بدهی خود را به دولت بعدی پرداخت کند یعنی انتظار دارد آمریکا دولت مطلوب او را بر سر کار بیاورد.
او درباره دیگر نمونههای حضور الیگارشها مطرح کرد: همچنین سردار رادان اعلام کرد که یکی از قاچاقچیان سوخت با پرداخت 11 همت، آزاد شد و رئیس قوه قضاییه نیز واکنش نشان داد و آن را تکذیب کرد اما تمام ماجرا را نیز تعریف نکرد!
این تحلیلگر مسائل انرژی تصریح کرد که در این اوضاع مردم نیز باید بدانند که در داخل با عدهای مواجه هستیم که انحصار دستشان است و میتوانند قیمتها را گران کنند.
مردم از افزایش قیمت سوخت منتفع شوند
خاقانی درباره راهکار دیگر افزایش صرفهجویی و تابآوری، به سیاست قیمتی بنزین اشاره کرد و گفت: باید قیمت بنزین و گازوئیل را به سطح قیمتی کشورهای همسایه برسانیم تا به آن کشورها قاچاق نشود زیرا وقتی قیمت به همان سطح رسید، قاچاق دیگر مقرون بهصرفه نخواهد بود و دولت نیز باید در درآمد ناشی از افزایش قیمت سوخت، در کمک به یارانه کالاهای اساسی استفاده کند.
او در پاسخ به این سوال که «اما دولتها هیچگاه از درآمد ناشی از افزایش قیمت سوخت برای مردم استفاده نکردند و این سیاست همیشه به ضرر معیشت مردم تمام شده است»، بیان کرد: این حرف درست است اما اکنون دولت باید چنین کاری کند. در حال حاضر قاچاقچیان در برخی جادههای شرقی کشور، بنزین را در کنار جاده با قیمت لیتری 100 تا 150 هزارتومان به فروش میرسانند پس چرا خود دولت چنین کاری نکند؟
این کارشناس ارشد مسائل بینالملل انرژی در پایان، درباره سیاست مکمل قیمتی بنزین نیز توضیح داد: همچنین باید دوباره سهام پالایشگاهها را ملی کرد و آن را به مردم بازگرداند. بدون این سیاست، گرانی بنزین تنها به نفع ثروتمندانی میشود که سهام پالایشگاهها و پتروشیمیها را در دولت نهم و دهم، تقریبا به صورت مفت و مجانی خریداری کردند. با اجرای این سیاست، وقتی مردم صرفهجویی کنند، سود خودشان هم در پالایشگاه بالا میرود و سود مشارکت در تولید و توزیع انرژی کسب میکنند.
دیدگاه تان را بنویسید