خبری از نقشه راه منسجم برای حل بحران بنزین در دولت نیست!

ماجرای بنزین 87 هزار تومانی در کرمان، تنها چند ساعت پس از آغاز متوقف شد تا بار دیگر آشفتگی در سیاست‌گذاری در زمینه سوخت را عیان کند. اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود و قرار است این طرح با سناریوها یا طرح‌های متناقض دیگر جایگزین شود.

به گزارش تجارت‌نیوز، مسئله کمبود بنزین در کشور به ویژه پس از جنگ اخیر، به یکی از جدی‌ترین چالش‌های حوزه انرژی تبدیل شده است. تشدید فاصله میان عرضه و تقاضا به دلیل آسیب به برخی از پالایشگاه‌ها، کمبود ساختاری بنزین، پرمصرف بودن خودروهای داخلی، ناتوانی در واردات و... باعث شده دولت برای مدیریت شرایط، گزینه‌های مختلفی را بررسی کند. با این حال، آنچه در روزهای اخیر در استان کرمان اتفاق افتاد، بیش از آنکه تصویری از یک سیاست روشن و از پیش طراحی‌شده ارائه دهد، مجموعه‌ای از تصمیم‌های متناقض و اظهارنظرهای متفاوت را به همگان نشان داد.

ماجرا از شامگاه چهارشنبه ۲۱ مرداد آغاز شد. در حالی که کرمان طی ماه‌های گذشته با صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت مواجه بود و محدودیت‌های اعمال‌شده در روند توزیع بنزین بسیاری از مردم را گرفتار کرده بود، اعلام شد که قرار است بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در استان عرضه شود. تصمیمی که از همان ابتدا به دلیل رقم اعلام‌شده و شیوه اجرای آن، بسیاری را در شوک فرو برد. اما هنوز چند ساعت از آغاز اجرای این تصمیم نگذشته بود که ورق برگشت. در بامداد ۲۲ مرداد، احمد سالاری‌فر، مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان، از توقف عرضه بنزین با نرخ آزاد پالایشگاهی خبر داد.

با این حال، توقف عرضه بنزین با نرخ پالایشگاهی به معنای پایان ماجرا نبود. در ادامه مشخص شد که همزمان ایده دیگری برای مدیریت توزیع سوخت در کرمان در حال اجرا یا بررسی بوده است. این بار صحبت از اختصاص ۴۰ لیتر بنزین با نرخ پنج هزار تومان به شهروندان استان بود. موضوعی که خود به مجموعه‌ای تازه از ابهامات درباره سهمیه‌بندی و نحوه دسترسی مردم به سوخت اضافه کرد. بر اساس توضیح ارائه‌شده، کارت‌های سوخت شخصی در شرایط عادی دارای دو سهمیه شامل ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان هستند. در استان کرمان، یک سهمیه ۴۰ لیتری با نرخ پنج هزار تومان نیز به این سهمیه‌ها اضافه شده است.

پس از اظهارنظرهای متعدد در مورد طرح جدید بنزین و علل توقف آن، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، تصویر بزرگ‌تری از ماجرا ارائه کرد. با وجود اظهارات رئیس سازمان بهینه‌سازی درباره ضرورت جلوگیری از غافلگیری مردم، اجرای طرح بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان و اطلاع‌رسانی درباره آن تنها چند ساعت پیش از اجرا، نشان داد که چگونه اصل «غافلگیر نکردن مردم» فراموش شده است!

تجربه اجرای طرح در کرمان نشان داد که یک طرح می‌تواند آن‌قدر بدون برنامه و بدون توجه به واقعیت‌های جامعه طراحی شود که خیلی سریع متوقف شود. بعد از آن هم به‌جای ارائه یک راهکار جامع و کارشناسی، چندین طرح مختلف مطرح شد که هرکدام نه‌تنها بخشی از مشکل را حل نمی‌کنند، بلکه خودشان با ایرادات جدی و پرسش‌های منطقی مواجه‌اند. این وضعیت در حالی است که کمبود بنزین روزبه‌روز تشدید شده و بخش مهمی از این بحران، نتیجه سال‌ها ناکارآمدی در سیاست‌گذاری انرژی، مدیریت مصرف، کیفیت خودروها و توسعه زیرساخت‌هاست.

پرسش اساسی این است که چرا باید هزینه این ناکارآمدی‌ها دوباره از جیب مردم پرداخت شود؟ چرا هر بار طرحی مطرح می‌شود که فشار بیشتری بر مصرف‌کننده وارد می‌کند، بدون آن‌که منطق اقتصادی و اجرایی روشنی پشت آن باشد؟ چطور ممکن است پس از اجرای ناموفق یک طرح بنزینی، سه سناریو از سوی یکی از مسئولان مطرح شود که هیچ‌یک با واقعیت موجود همخوانی نداشته و حتی در ایده نیز چشم‌انداز روشنی برای حل معضل کمبود بنزین 

ارائه نمی‌کند؟