سوت آغاز لیگ ملتهای آسیا به صدا درمیآید؛ کپی از روی دست اروپا
نازنین دشتی
تصور کنید چراغهای ورزشگاه آزادی روشن شده و سکوها جای سوزن انداختن ندارد. اینبار نه خبری از یک بازی تشریفاتی و دوستانه است و نه مسابقهای در دل رقابتهای انتخابی جامجهانی. تیم ملی ایران در یک شب سرد پاییزی، در چارچوب مسابقاتی رسمی و نفسگیر میزبان ساموراییهای ژاپن است. چند ماه بعد، همین تیم باید در سئول به مصاف ستارگان کرهجنوبی برود و سپس در ریاض با عربستان سرشاخ شود. این تصویر، دیگر یک رویای دور و دراز یا شبیهسازی در بازیهای ویدیویی نیست؛ کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) در حال پختوپز یک انقلاب بزرگ است تا این تقابلهای حماسی را به تقویم سالانه فوتبال قاره سنجاق کند.
سالهاست که پنجرههای بازیهای ملی (فیفا دی) برای فوتبالدوستان آسیایی، بهویژه هواداران تیمهای قدرتمند قاره، با نوعی حسرت و کلافگی همراه بوده است. از زمانی که اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) دست به ابتکار عمل زد و لیگ ملتهای اروپا را پایهگذاری کرد، تیمهای اروپایی در یک حباب رقابتی جذاب و سطح بالا محبوس شدند. نتیجه این شد که غولهای فوتبال آسیا مانند ایران، ژاپن، کرهجنوبی و استرالیا، برای پیدا کردن حریفان تدارکاتی نامدار با درهای بسته روبهرو شدند. وقتی تیمهای اروپایی و حتی آمریکای جنوبی درگیر تورنمنتهای فشرده خود هستند، قدرتهای آسیایی ناچار میشوند به مصاف حریفانی بروند که تقابل با آنها نه دستاورد فنی دندانگیری دارد و نه هیجانی روی سکوها ایجاد میکند. اما حالا، خورشید از شرق در حال طلوع است. نسخه آسیایی لیگ ملتها دقیقا همان حلقه گمشدهای است که قرار است این خلاء بزرگ را پر کند و دیدارهای دوستانه کماهمیت و بیهیجان را برای همیشه به زبالهدان تاریخ فوتبال بفرستد.
بدر بالعبید، خبرنگار و کارشناس سرشناس سعودی، بهتازگی پرده از راز بزرگی برداشته است. به گفته او، راهروهای مقر AFC در کوالالامپور این روزها شاهد جلسات فشردهای برای نهایی کردن طرح لیگ ملتهای آسیا است؛ تورنمنتی که کلیات آن پیشتر به تایید رسیده و حالا کارشناسان در حال چکشکاری فرمت، تقویم و ساختار اجرایی آن هستند. انتظار میرود جزئیات این طرح شگفتانگیز در ابتدای سال ۲۰۲۷ به صورت رسمی به دنیای فوتبال مخابره شود. در طرح اولیه این تورنمنت، قرار است تمام ۴۷عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا درگیر شوند. تیمها بر اساس رنکینگ و قدرت فنی خود در چند سطح (لیگ) مختلف دستهبندی خواهند شد. در بالاترین سطح، غولهای بلامنازع قاره یعنی ایران، ژاپن، کرهجنوبی، استرالیا، عربستان و قطر حضور خواهند داشت. سیستم صعود و سقوط میان این سطوح، همان موتور محرکی است که رقابت را به اوج میرساند. در این ساختار جدید، هر امتیاز، هر گل و هر تکل اهمیت حیاتی دارد. دیگر هیچ مسابقهای تشریفاتی نیست؛ ضعیفترها برای بقا میجنگند و قدرتها برای فتح جام و اثبات سیطره خود بر قاره کهن.
لیگ ملتهای آسیا تنها یک مهمانی خصوصی برای قدرتهای سنتی نیست. یکی از بزرگترین برندگان این تورنمنت، تیمهای جاهطلب و رو به رشدی هستند که تشنه رقابت در فضایی جدیترند. تیمی مانند ازبکستان با نسل طلاییاش، اردن با شگفتیسازیهای اخیرش و حتی اندونزی که با سرعتی چشمگیر در حال پیشرفت است، فرصت پیدا میکنند تا عیار واقعی خود را در نبردهایی منظم و پرفشار محک بزنند. چین نیز با آن بازار بیکران و ورزشگاههای مدرنش، میتواند از این فرصت برای احیای فوتبال ملی خود و بازگشت به سطح اول رقابتها استفاده کند. یک امپراتوری تجاری و اقتصادی جدیدفراتر از مستطیل سبز، لیگ ملتهای آسیا یک بمب اقتصادی برای فوتبال این قاره خواهد بود. برگزاری مسابقات منظم میان تیمهای مطرح در شهرهایی چون تهران، توکیو، سئول، ریاض، دوحه و جاکارتا، به معنای پر شدن ورزشگاههای چند ده هزار نفری است. مشوقهای مالی کلان، حق پخش تلویزیونی سرسامآور در بازارهای تشنه فوتبال آسیا و جذب اسپانسرهای بینالمللی، میتواند خون تازهای در رگهای اقتصاد فوتبال قاره جاری کند. این مسابقات ظرفیت آن را دارد که یک بازار تلویزیونی گسترده ایجاد کند و توجه رسانههای جهانی را در روزهای فیفا به جای اروپا، به سمت خاورمیانه و شرق آسیا بکشاند. احتمال میرود سوت آغاز این رقابتهای هیجانانگیز، بلافاصله پس از پایان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ در عربستان به صدا درآید. با اجرایی شدن این طرح، تیم ملی فوتبال ایران دیگر نیازی به التماس برای برگزاری بازیهای دوستانه با تیمهای درجه دوم و سوم نخواهد داشت. تقویم فوتبال ملی پر از شبهای بزرگ، تقابلهای انتقامی و نبردهای تماشایی خواهد شد؛ شبهایی که در آن، پادشاه واقعی فوتبال آسیا در نبردی دائمی و بیامان تاجگذاری خواهد کرد.
آسیا قارهای پهناور است و همین وسعت جغرافیایی، همیشه یک مانع بزرگ برای تقابل تیمهای ملی بوده است. فاصله پروازی طولانی میان غرب و شرق باعث شده تا تیمهای آسیایی گاهی تا سالها رنگ یکدیگر را نبینند. تا پیش از این، تماشای جدال ایران و استرالیا یا عربستان و ژاپن، تنها در جام ملتهای آسیا (آن هم هر چهار سال یکبار) یا در مراحل پایانی انتخابی جامجهانی ممکن بود. جام ملتها با تمام جذابیتش، گاهی بیرحم است. قرعه مسابقات یا یک شگفتی غیرمنتظره میتواند باعث شود دو مدعی قهرمانی در همان مراحل حذفی ابتدایی به هم برخورد کنند و یکی از آنها خیلی زود چمدانهایش را ببندد. در نتیجه، هواداران برای تماشای دوباره این نبرد بزرگ باید چهار سال دیگر صبر میکردند. اما لیگ ملتها این طلسم را میشکند. این تورنمنت، جادهای مستقیم برای تکرار این فینالهای زودرس و خلق کلاسیکهای جدید در فوتبال آسیاست.
دیدگاه تان را بنویسید