پرواز از باند قلعهنویی با فرمول شگفتانگیز
لیست امیر
آریا طاری
اردیبهشتماه همیشه برای فوتبال ایران آبستن حوادث و تصمیمات بزرگ بوده است، اما اردیبهشت ۱۴۰۵، رنگ و بوی دیگری دارد. بوی چمنهای خیس و تازه کوتاه شده، بوی استرسهای نفسگیر در راهروهای هتل تیم ملی و حالا بوی قطعی شدن لیست مسافرانی که قرار است در بزرگترین فستیوال فوتبال جهان در سال ۲۰۲۶، نماینده ۹۰میلیون ایرانی باشند. امیر قلعهنویی پس از یک ماراتن نفسگیر ۲۳روزه در اردوی داخلی، سرانجام قلم روی کاغذ برد و نام ۳۰نفر را برای حضور در اردوی نهایی ترکیه و سپس سفر به قلب آمریکا لیست کرد. لیستی که در آن، زلزلهای خاموش اما ویرانگر برای برخی ستارهها و طلوعی درخشان برای چند نام غیرمنتظره رقم خورده است. آنچه پیش روی ماست، صرفا یک سیاهه از نامها نیست؛ این لیست، مانیفست تاکتیکی و فلسفی امیر قلعهنویی برای نبرد با غولهای جهان است. ترکیبی غریب از تجربه و جوانی، لژیونرهای آبدیده و ستارههای تشنه لیگ برتر. در ادامه، این لیست ۳۰نفره را با نگاهی داستانی و موشکافانه، از زاویه دید آمار، شگفتیها و تاریخ کالبدشکافی میکنیم.
حاجصفی و جهانبخش در آستانه خلق رکوردی افسانهای هستند؛ حضور در چهار دوره جام جهانی. افتخاری که تاکنون نصیب هیچ فوتبالیست ایرانی نشده است و آنها میتوانند نام خود را برای همیشه در تالار مشاهیر فوتبال ایران جاودانه کنند
شاید بزرگترین تیتر این فهرست، تقابل اعداد ۸ و ۲۲ باشد. در سالهایی که عادت کرده بودیم لیست تیم ملی ایران دربست در اختیار بازیکنان شاغل در اروپا و حاشیه خلیج فارس باشد، ژنرال فوتبال ایران دست به یک جراحی بزرگ زده است. تنها هشت لژیونر توانستهاند جواز حضور در این لیست ۳۰نفره را کسب کنند و در مقابل، ۲۲ بازیکن از دل مسابقات لیگ برتر ایران بیرون کشیده شدهاند. این تصمیم پیامی روشن برای تمام بازیکنان داخلی دارد؛ درهای تیم ملی روی پاشنه لیگ میچرخد. قلعهنویی پس از ارزیابی دقیق شاگردانش در سه مسابقه درونتیمی سخت و نفسگیر در کمپ تیمهای ملی، به این نتیجه رسید که انگیزه و آمادگی بدنی بازیکنان داخلی، در بسیاری از پستها بر نام و نشان لژیونرها میچربد.
وقتی لیست روی خروجی خبرگزاریها قرار گرفت، چشمها پیش از آنکه به دنبال نامهای حاضر باشند، به دنبال یک غایب بزرگ میگشتند؛ سردار آزمون. مهاجم نامآشنای ایرانی شباب الاهلی، بازیکنی که سالها خط حمله ایران با نام او و طارمی گره خورده بود، بزرگترین غایب این فهرست است. خط خوردن سردار که در ماههای اخیر حواشی غیرفوتبالی خاصی داشته، نشان میدهد وساطتها برای بازگشت او به تیم ملی بینتیجه مانده و در نهایت قلعهنویی قید یکی از کلیدیترین بازیکنانش را به خاطر مسایلی بیرون از زمین فوتبال از دست داده است.
خط خوردن سردار که در ماههای اخیر حواشی غیرفوتبالی خاصی داشته، نشان میدهد وساطتها برای بازگشت او به تیم ملی بینتیجه مانده و در نهایت قلعهنویی قید یکی از کلیدیترین بازیکنانش را به خاطر مسایلی بیرون از زمین فوتبال از دست داده است
اما شگفتیهای بخش هجومی و لژیونرها به همین جا ختم نمیشود. محمدجواد حسیننژاد، پدیده تکنیکی دینامو ماخاچ قلعه، اللهیار صیادمنش که در وسترلو روزهای پرفراز و نشیبی را میگذراند و شهریار مغانلو، ماشین گلزنی کلبا، با وجود تجربه ملی و انتظار عمومی برای دعوت شدن، پشت دروازههای جامجهانی ماندند. این خط خوردنها، نشان از ترافیک وحشتناک و وسواس شدید کادر فنی در انتخاب مهرههای هجومی دارد.
در سوی دیگر، در میان بازیکنان داخلی نیز قربانیان بزرگی دیده میشوند. دانیال اسماعیلیفر و مهدی هاشمنژاد، دو ستاره بیچون و چرای تراکتور که نقش پررنگی در موفقیتهای این تیم داشتند، در کمال ناباوری از لیست جا ماندند. همچنین بازیکنانی چون عارف آقاسی، حسین ابرقویی و محمدمهدی محبی با وجود درخشش در اردوهای داخلی، نتوانستند بلیت نهایی را رزرو کنند.
اما میرسیم به نفراتی که توانستهاند به جامجهانی نزدیک و نزدیکتر شوند. در خط دروازه، قلعهنویی به ترکیب همیشگیاش دست نزده است. علیرضا بیرانوند، سیدحسین حسینی و پیام نیازمند، سه تفنگدار باتجربه تیم ملی هستند که خیال هر مربیای را راحت میکنند. اما سورپرایز این بخش، حضور محمد خلیفه جوان است. دعوت از او، نوعی سرمایهگذاری برای آینده و تزریق خون تازه به پستی است که سالهاست تغییرات کمی به خود دیده است.
در قلب خط دفاعی، شجاع خلیلزاده، محمدحسین کنعانیزادگان و علی نعمتی حضور دارند و دانیال ایری جوان نیز به عنوان پاداش عملکرد خوبش به این جمع اضافه شده است. نکته حیرتانگیز اینجاست که پرسپولیس و استقلال، دو قطب سنتی فوتبال ایران، هیچ مدافع میانیای در این لیست ندارند و حتی عارف آقاسی نیز نتوانست نظر نهایی سرمربی را جلب کند. در جناح راست، با خط خوردن دانیال اسماعیلیفر، مسیر برای رامین رضائیان و صالح حردانی هموار شد. در جناح چپ نیز حضور احسان حاجصفی تمامنشدنی و میلاد محمدی (که شایعات خط خوردنش به دلیل مصدومیت به شدت به گوش میرسید) نشان از اعتماد قلعهنویی به مهرههای امتحانپسداده دارد.
در پست هافبک دفاعی، تیم ملی با یک ترافیک بیسابقه روبهروست. سعید عزتاللهی، روزبه چشمی، امید نورافکن، محمد قربانی و امیرمحمد رزاقینیا، کمربند میانی ایران را تشکیل میدهند. این تعدد بازیکن باعث شد تا ستارهای مثل عارف حاجیعیدی از سپاهان با وجود درخشش خیرهکننده، از قطار جامجهانی پیاده شود. کمی جلوتر، سامان قدوس به عنوان مهندس حملات ایران حضور دارد و نام هادی حبیبینژاد در کنار او، یکی از بزرگترین سورپرایزهای لیست است؛ بازیکنی که مزد تلاشهایش در اردوی داخلی را با یک بلیت طلایی گرفت.
دعوت از ۶ وینگر (جهانبخش، محبی، قایدی، ترابی، یوسفی و محمودی) نشاندهنده پلنهای متنوع هجومی کادر فنی برای استفاده از کنارههای زمین است. در نوک خط حمله نیز مهدی طارمی به عنوان لیدر بلامنازع حضور دارد و امیرحسین حسینزاده، دنیس درگاهی، علی علیپور و کسری طاهری جوان، برای قرار گرفتن در کنار یا پشت سر او رقابت خواهند کرد.
نگاهی به پراکندگی باشگاهی بازیکنان دعوت شده، نشان از یک تغییر موازنه قدرت در لیگ برتر دارد. پرسپولیس با پنج نماینده همچنان در صدر است، اما تراکتور و سپاهان هر کدام با چهار بازیکن، نفس به نفس سرخپوشان حرکت میکنند. استقلال، دیگر غول پایتخت، تنها سه سهمیه دارد. حضور نمایندگانی از فولاد خوزستان (دو بازیکن) و تیمهای آلومینیوم اراک، ملوان، چادرملو و پیکان (هر کدام یک بازیکن)، نشان میدهد که کادر فنی تیم ملی ذرهبین خود را روی تمام ورزشگاههای ایران چرخانده و هیچ استعدادی را در هیچ گوشهای از کشور نادیده نگرفته است.
در سالهایی که عادت کرده بودیم لیست تیم ملی ایران دربست در اختیار بازیکنان شاغل در اروپا و حاشیه خلیج فارس باشد، ژنرال فوتبال ایران دست به یک جراحی بزرگ زده است. تنها هشت لژیونر توانستهاند جواز حضور در این لیست ۳۰نفره را کسب کنند و در مقابل، ۲۲ بازیکن از دل مسابقات لیگ برتر ایران بیرون کشیده شدهاند
اما این لیست، تنها روایتگر تفکرات قلعهنویی نیست؛ بلکه آینهای تمامنما از تاریخ یک دهه اخیر فوتبال ایران است. با وجود تغییرات گسترده و دعوت از جوانانی چون خلیفه، ایری و طاهری، سایه کارلوس کیروش همچنان بر سر تیم ملی سنگینی میکند. شباهت ۵۶درصدی لیست فعلی به نفرات اعزامی به جامجهانی ۲۰۲۲ قطر، یک حقیقت آماری غیرقابل انکار است. ۱۴بازیکن از آن لیست ۲۵نفره کیروش (بیرانوند، حاجصفی، خلیلزاده، محمدی، عزتاللهی، جهانبخش، طارمی، نیازمند، کنعانیزادگان، قدوس، چشمی، ترابی، رضاییان و حسینی) حالا در آستانه تجربه یک جامجهانی دیگر با تفکراتی کاملا متفاوت هستند.
اگر کمی بیشتر در تونل زمان به عقب برگردیم، به جامجهانی ۲۰۱۸ روسیه میرسیم. ۱۰بازیکن از لیست فعلی، بازماندگان آن نبردهای حماسی در برابر مراکش، اسپانیا و پرتغال هستند. این تداوم، هم میتواند نقطه قوت (تجربه بالای بینالمللی) و هم پاشنه آشیل (بالا رفتن میانگین سنی و فرسودگی ذهنی) تیم ملی در آمریکا باشد. البته نباید فراموش کرد که ۱۱مسافر قطر (از جمله محرمی، پورعلیگنجی، انصاریفرد، امیری، قلیزاده، کریمی، حسینی، آزمون، نوراللهی، عابدزاده و جلالی) بنا به دلایل مختلف از جمله مسائل فنی، مصدومیت یا بازنشستگی، در این لیست حضور ندارند.
اما شاید جذابترین و رمانتیکترین قصه این لیست ۳۰نفره، داستان دو کاپیتان باشد؛ داستانی که از سواحل برزیل در سال ۲۰۱۴ آغاز شد و حالا قرار است در استادیومهای مدرن آمریکا به ایستگاه چهارم خود برسد. ۱۲سال پیش، زمانی که کارلوس کیروش تیمش را برای رویارویی با مسی و یارانش در برزیل آماده میکرد، احسان حاجصفی یک جوان ۲۴ساله و پرنفس بود که برای سپاهان میدوید. او با ۶۲بازی ملی پا به آن تورنمنت گذاشت. حالا، پس از گذشت بیش از یک دهه، او در ۳۶سالگی، با بازوبند کاپیتانی و کولهباری از تجربه که حاصل بازی در تیمهای مختلف اروپایی است، دوباره پیراهن زرد سپاهان را بر تن دارد و با ۱۴۱بازی ملی، در آستانه شکستن رکورد حضور در تاریخ فوتبال ایران است. احسان، نماد ثبات و جنگندگی در فوتبال ماست.
داستان علیرضا جهانبخش حتی سینماییتر است. او در جامجهانی ۲۰۱۴، پدیده ۲۰ساله فوتبال ایران بود که با درخشش در نایمخن هلند، شماره۹ تیم ملی را مال خود کرده بود. ایجی در این سالها مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرد؛ طعم شیرین آقای گلی در اردیویسه با پیراهن آلکمار را چشید، با انتقالی گرانقیمت راهی لیگ برتر انگلیس و باشگاه برایتون شد، روزهای سختی را تجربه کرد، به هلند برگشت و با فاینورد قهرمان شد و حالا در ۳۲سالگی، با پیراهن شماره هفت تیم ملی، به عنوان بازیکن تیم دندر در لیگ بلژیک به اردو دعوت شده است.
حاجصفی و جهانبخش در آستانه خلق رکوردی افسانهای هستند؛ حضور در چهار دوره جام جهانی (۲۰۱۴، ۲۰۱۸، ۲۰۲۲، ۲۰۲۶). افتخاری که تاکنون نصیب هیچ فوتبالیست ایرانی نشده است و آنها میتوانند نام خود را برای همیشه در تالار مشاهیر فوتبال ایران جاودانه کنند؛ جایی بالاتر از نامهایی چون مسعود شجاعی و کریم انصاریفرد که در سه جامجهانی حضور داشتند.
کار هنوز تمام نشده است. این لیست ۳۰نفره، روز دوشنبه عازم ترکیه خواهد شد تا آخرین تمرینات آمادهسازی را پیش از پرواز به آمریکا انجام دهد. لژیونرها نیز در همین اردو به جمع ملیپوشان اضافه خواهند شد. اما طبق قوانین، تیم ملی باید با ۲۶بازیکن راهی جامجهانی شود. این یعنی در پایان اردوی ترکیه، امیر قلعهنویی باید روی نام چهار نفر خط قرمز بکشد. آیا جوانانی مثل خلیفه، ایری یا محمودی قربانی تجربه بزرگترها خواهند شد؟ آیا مصدومیتهای بدموقع گریبان کسی را خواهد گرفت؟ یا شاهد سورپرایزهای بزرگتری در لیست نهایی مسافران آمریکا خواهیم بود؟ هرچه که هست، تیم ملی ایران با ترکیبی از باتجربههای جنگجو و جوانان باانگیزه، با تفکراتی تهاجمی و امیدهایی به وسعت یک ملت، آماده میشود تا در جامجهانی ۲۰۲۶، شگفتیساز شود.
دیدگاه تان را بنویسید