فشار مضاعف تعدیل نیروی کار بر مستأجران

یک کارشناس بازار مسکن اظهار کرد: بخشی از شرکت‌ها در ماه‌های اخیر ناچار به تعدیل نیرو شدند و حتی بعضی از مجموعه‌هایی که تعدیل نکردند هم الان بیش از دو ماه و بعضا نزدیک سه ماه است که حقوق نیروهایشان را پرداخت نکرده‌اند. شرایط اقتصادی به‌گونه‌ای پیش رفته که بسیاری از کسب‌وکارها متضرر شدند و دیگر امکان پرداخت حقوق کارکنان خود را ندارند. این وضعیت برای بخشی از کارکنانی که مستاجر هستند، چالش‌هایی را ایجاد کرده است.

فرشید ایلاتی در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز، با اشاره به شرایط برخی مستاجران در ماه‌های اخیر، گفت: در کنار این مشکلات، بعضی از مالکان هم همکاری کردند؛ چه در تمدید قراردادها و چه حتی در دریافت اجاره. حتی مواردی بود که برخی مالکان برای یکی دو ماهی که درگیر جنگ بودیم، از مستاجران اجاره نگرفتند. اینها استثنائاتی بود که به هر حال باید به آن اشاره کرد. او درباره اثر کاهش درآمد خانوارها بر بازار اجاره و فصل نقل‌وانتقال مستاجران، توضیح داد: وقتی درآمد خانوارها کاهش پیدا کند، اولین جایی که اثرش را نشان می‌دهد بازار اجاره است. به‌نظر من از همین ماه‌هایی که وارد فصل جابه‌جایی مستاجران، یعنی خردادماه می‌شویم، این اثر بیشتر خودش را نشان خواهد داد.

به گفته این کارشناس، عملا از خردادماه وارد دوره‌ای می‌شویم که جابه‌جایی‌ها شدت می‌گیرد و ممکن است بخشی از این فشار به شکل خروج از تهران، جابه‌جایی بین مناطق یا تبدیل واحدهای بزرگ‌تر به واحدهای کوچک‌تر خودش را نشان دهد. او افزود: همچنین احتمال دارد بخشی از تقاضای سکونت از تهران و کلانشهرها خارج شود و به سمت حومه شهرها، شهرهای جدید و شهرک‌ها برود. بخشی از آثار شرایط جنگی که الان با آن مواجه هستیم، می‌تواند خودش را به این شکل در بازار اجاره نشان دهد.

ایلاتی با تاکید بر ضرورت همبستگی میان دولت و مردم در شرایط فعلی، بیان کرد: در حال حاضر، بیش از هر زمان دیگری نیاز به اتحاد ملی و همراهی دولت و مردم وجود دارد. اتفاقاتی که در منطقه رخ داده، شرایط متفاوتی را ایجاد کرده است. فارغ از اینکه درباره درست یا غلط بودن برخی مسائل چه نظری وجود دارد، واقعیت این است که شرایط فعلی می‌تواند در دل همین بحران جنگی، به یک فرصت هم تبدیل شود؛ البته اگر دولت و مردم در کنار هم قرار بگیرند. اگر دولت بتواند حداقل نیازهای معیشتی مردم را از طریق ابزارهای رفاهی، تامین کالاهای اساسی و حمایت‌های اجتماعی پوشش دهد، تاب‌آوری مردم بیشتر می‌شود. حتی پیشنهادهایی مطرح شده بود که حداقل برای سه ماه، تسهیلات قرض‌الحسنه یا حمایت‌های مشابه در اختیار خانواده‌ها قرار بگیرد تا فشار اقتصادی کمتر شود. اگر این حداقل نیازها برای خانواده‌ها تامین شود، همین مسئله می‌تواند بزرگ‌ترین پشتوانه برای دولت و نیروهای مسلح باشد. این فرصتی است که نباید از دست برود و نباید کار را نیمه‌تمام رها کرد. اگر بتوانیم از این شرایط درست استفاده کنیم و آن اعمال قدرتی که امروز در تنگه شکل گرفته را حفظ کنیم، عملا می‌توان گفت بخشی از نظام تحریم‌ها از هم بپاشد.

او در پاسخ به این پرسش که «آیا مهاجرت معکوس باعث نمی‌شود تعداد خانه‌های خالی در تهران بیشتر شود و تعادل عرضه و تقاضا به هم بخورد؟»، عنوان کرد: فارغ از بحث جنگ، تعداد زیادی خانه خالی وجود دارد که دولت نتوانسته با سیاست‌هایی مانند مالیات بر خانه‌های خالی، آنها را وارد بازار کند. اگر دولت تمرکز خود را روی عرضه این واحدها بگذارد، می‌تواند بخش مهمی از نوسانات بازار اجاره را کنترل کند. مخصوصا در حال حاضر که شرایط خاصی در کشور وجود دارد، شاید بتواند کمی اعمال قدرت هم بکند. سامانه املاک و اسکان هم امروز اطلاعات نسبتا کاملی در اختیار دارد و اگر دولت بتواند این واحدها را عرضه کند، می‌تواند روندی که ممکن است در ماه آینده در بازار شکل بگیرد را کنترل کند.

این کارشناس تصریح کرد: اگر در کلانشهری مثل تهران فقط ۱۰۰ هزار تا ۲۰۰ هزار واحد مسکونی خالی در بازار عرضه شود، می‌تواند نوسانات بازار اجاره را تا حد زیادی کنترل کند و فضای خوبی برای آن قشری که دچار آسیب شده یا درآمدشان با مشکل مواجه شده، فراهم سازد.