اسرائیل همزمان با درگیریهای سوریه بر حضور در جنوب این کشور تاکید کرد؛
زیستگاه جدید تلآویو در شکاف دمشق- قسد!
رامین پرتو
چندی پس از سقوط بشار اسد در سوریه بسیاری بر این عقیده بودند که سوریه در آینده، بازیگران مشخصی دارد که هر کدام هم بر اساس منافعی که برای خود تعیین کردهاند اقدام به ایفای نقش میکنند و در نهایت با چانهزنیهایی که انجام میدهند به مقصدو سیاسی- اقتصادی و حتی امنیتی- اجتماعی خود دست پیدا میکنند. به عنوان مثال کردهای سوریه که تحت عنوان نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) در این کشور ایفای نقش میکنند و از دیرباز به عنوان شریک استراتژیک ایالات متحده مطرح بودهاند، همیشه در جست و جوی یک حقوق برابر و حتی یک اقیلم جداگانه کُردی بودهاند که البته نه تنها در دوران اسد بلکه همین حالا هم که ابومحمد الجولانی در دمشق به جای وی حاکم است، بحث برپا شدن اقلیم جداگانه و مستقل کُردی با موانعی روبرو است و اساساً دمشق آنرا تعرض به خاک و حاکمیت ملی سوریه میداند.
در این راستا حتی کشورهای دخیل در پرونده سوریه که از سال 2014 و 2015 تا به امروز سیاستهای امنیتی و دیپلماتیک خود را پیش بردهاند، هر کدام سهمی برای خود در این کشور در نظر گرفتهاند. به عنوان مثال ترکیه که طی سالهای گذشته هزینههای نظامی و امنیتی گزافی برای تثبیت منافع خود در دمشق انجام داده، همچنان نه تنها تلاش دارد که جولانی را بر اساس استراتژی سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود هدایت کند بلکه معتقد است که باید کردها را عقب براند و از نفوذ اسرائیل و بسیاری دیگر از بازیگران منطقهای و فرامنطقهای در سوریه جلوگیری کند و این در حالیست که آنکارا در عین حال به دنبال آن است که بتواند آرامش را در سراسر سوریه حفظ کند و مانع از سرایت بحران به خاک خود و سایر منطقه شود.
در این مسیر ایالات متحده، عربستان سعودی و حتی امارات متحده عربی هم هم به دنبال منافع خود هستند اما مساله اساسی که حالا به یک چالش درونی و بیرونی در سوریه به خصوص برای حکومت ابومحمد الجولانی تبدیل شده، مساله امنیت داخلی سوریه و مجادله آنها با کردهای مستقر در شمال سوریه است.
تقابل سینوسی قسد و دمشق
از زمان به روی کار آمدن ابومحمد الجولانی در دمشق تا به امروز، بارها تحلیلگران نسبت به آینده رویارویی قسد و دمشق هشدار دادند اما در برههای شاهد آن بودیم که کردهای سوریه با وساطت ایالات متحده به یک توافق مشخص دست پیدا کردند و قرار شد تا قسد درون ساختار نظامی تحت نظر الجولانی ادغام شود و حتی بخشی از این روند هم عملیاتی شد، اما یکباره در این میان دو طرف علیه یکدیگر بارها دست به سلاح شدند و اخیراً هم این روند به صورت موقت، متوقف شد اما روز گذشته (چهارشنبه) منابع نظامی در دمشق اعلام کردند که نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) مراکز ارتش و منازل شهروندان در اطراف روستای «حمیمه» در شرق حلب را با تیربارهای سنگین و پهپاد هدف قرار دادند.
همچنین یک منبع نظامی اعلام کرد ارتش سوریه به حملات قسد در اطراف روستای حمیمه پاسخ داده و این در حالی است که قسد گفته است که نیروهای وابسته به دولت دمشق با موشک روستای ام المره در جنوب دیر حافر در حومه حلب را بمباران کردند. از سوی دیگر، مرکز رسانهای قسد نیز اعلام کرده که نیروهای آنها با تلاش نفوذ گروههای دولت دمشق در محور روستای زبیده مقابله کردند و همچنین تاکید کردهاند که نیروهای دمشق روستاهای رسم کروم و الامام را در حومه دیرحافر در شرق حلب با سلاح سنگین و پهپاد هدف قرار دادند. از سوی دیگر نیروهای قسد اعلام کردند تا اطلاع ثانوی منع رفت و آمد جزئی را در استان رقه در شمال سوریه از ساعت ۱۰ شب تا ۶ صبح اعمال کردهاند و این روند ادامه خواهد داشت.
این تحولات در حالی جاری است که فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرده که این نهاد نظامی ایالات متحده، تحولات حلب و اطراف آن را پیگیری میکند و از طرفها میخواهد خویشتنداری خود را حفظ کرده و به مذاکرات بازگردند. از منظری دیگر باید توجه داشت که طبق گزارش روسیا الیوم، ارتش سوریه تجهیزات نظامی را از لاذقیه به سمت دیر حافر گسیل کرده که نشان از تشدید درگیریها دارد.
در میان موضعگیری آمریکا، حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) درباره حوادث حلب اعلام کرده که رخدادهای حلب مانع اجرای توافق صلح امضا شده با ترکیه میشود و آن را تهدید میکند؛ چراکه روز گذشته (چهارشنبه) دولت موقت سوریه مناطق «مسکنة» و «دیر حافر» در حومه شرقی حلب را دو منطقه بسته نظامی اعلام کرد.
مجموع این تحرکات به انضمام مواضع سیاسی که در طول روزهای اخیر اتخاذ شده به خوبی نشان میدهد که سوریه با یک چالش داخلی از نوع امنیتی که منافع مختلط را درون خود جای داده، روبرو شده است و در این راستا هر کدام از طرفین سعی میکنند تا بتوانند راهبرد مورد نظر خود یا حامیان خارجی خود را پیادهسازی کنند و به نوعی نقشه راه را بر اساس الگوریتم مشخص خود پیش ببرند.
اسرائیل بازیگر مخرب
نکته بسیار مهمی که در میان دهها خبر مخابره شده در مورد سوریه با شک و تردید و بعضاً بیاعتنایی روبرو میشود، نقش مخرب اسرائیل در سوریه و به خصوص نواحی جنوبی این کشور است. از ابتدای امر که جولانی و همقطاران او به جای بشار اسد وارد میدان سیاست و امنیت سوریه شدند، اسرائیل به صورت علنی و البته با پیریزی هدفمند تلاش کرد تا به هر ترتیب بتواند اوضاع و احوال داخلی سوریه (اعم از نظامی، سیاسی و امنیتی) را به سمت و سویی ببرد که یک نزاع داخلی و بهمریختگی مشخص شکل بگیرد تا در نهایت تلآویو بتواند در نواحی جنوبی سوریه به اقدامات مخرب خود
ادامه دهد.
در این میان و در مزانی که کردهای سوریه با جولانی طی روزهای اخیر در جنگ و تقابل مسلحانه بودند، گروهی از نظامیان اسرائیل وارد دو روستای بئرعجم و بریقه در استان قنیطره شدند. رسانههای سوریه نیز گزارش دادند که طی هفتهها و ماههای اخیر، یورش نظامی اسرائیل در جنوب سوریه به ویژه در مناطق قنیطره، به امری تقریباً روزانه تبدیل شده و این اقدامات اغلب با بازداشت شهروندان و ایجاد پستهای بازرسی همراه بوده که موجب افزایش نارضایتی و خشم عمومی در میان ساکنان محلی شده است.
این در حالی است که دولت کنونی سوریه تأکید دارد هیچ تهدیدی علیه تلآویو ایجاد نمیکند، با این وجود ارتش اسرائیل به طور مکرر وارد خاک سوریه میشود و همزمان حملات هوایی متعددی را نیز انجام داده که به کشته شدن غیرنظامیان و تخریب مراکز، تجهیزات و انبارهای نظامی ارتش سوریه انجامیده است.
از سوی دیگر روز گذشته (چهارشنبه) روزنامه «معاریو» به نقل از یک مقام اسرائیلی اعلام کرد که اسرائیل از جبل الشیخ خارج نخواهد شد و موضع خود را بهطور شفاف و غیرقابل تغییر اعلام کرده است. این مقام همچنین از موفقیت اسرائیل در ممانعت از اعزام نیروهای روسی به جنوب سوریه خبر داد و نگرانی خود را درباره ارتباطات سوریه با روسیه و ترکیه در خصوص معاملات تسلیحاتی بیان کرد. وی تأکید کرد که تلآویو هرگز موافقت نخواهد کرد که سوریه از تسلیحات استراتژیک برخوردار شود؛ زیرا این اتفاق میتواند تعادل قدرت منطقهای را تحت تأثیر قرار دهد.
بر این اساس باید گفت که تمام این روند و حتی درگیریهای داخلی و زایش ناآرامی در سوریه را میتوان محصول تحرکات سیاسی- امنیتی اسرائیل در این کشور دانست که بدون تردید دایره تنش داخلی و منطقهای را افزایش خواهد داد.
دیدگاه تان را بنویسید