تشدید تحریم‌های اروپا

 علیه شهرک‌نشینان اسرائیل

اتحادیه اروپا پس از ماه‌ها اختلافات داخلی، شماری از سازمان‌های اصلی حامی شهرک‌سازی افراطی و خشونت‌آمیز اسرائیل در کرانه باختری و رهبران آنها را تحریم کرد.  ژان نوئل بارو رئیس دستگاه دیپلماسی فرانسه دیروز (دوشنبه) در حاشیه نشست شورای وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «انجام شد! اتحادیه اروپا امروز سازمان‌های اصلی اسرائیلی را که در حمایت از شهرک‌سازی افراطی و خشونت‌آمیز در کرانه باختری نقش دارند، همراه با رهبران آنها تحریم می‌کند». 

وی افزود: «این اقدامات بسیار جدی و غیرقابل تحمل باید بی‌درنگ متوقف شود». بارو در ادامه تأکید کرد که فرانسه اجازه نخواهد داد امیدی که به گفته او سال گذشته در نیویورک برای تحقق راه‌حل دو دولتی زنده شد، تضعیف شود. وزیر خارجه فرانسه نوشت: «اجازه نخواهیم داد امیدی را که فرانسه سال گذشته در نیویورک دوباره زنده کرد، یعنی امید به دو کشور به رسمیت شناخته‌شده و محترم که در صلح و امنیت در کنار یکدیگر زندگی کنند، را هیچ‌کس تضعیف کند». 

جزئیات تحریم‌ها هنوز منتشر نشده اما تصمیم امروز، از آن جهت حائز اهمیت است که اتحادیه اروپا طی ماه‌های گذشته به دلیل اختلاف میان کشورهای عضو، در اتخاذ موضعی واحد علیه خشونت شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری با بن‌بست روبه‌رو بود. برخی کشورهای اروپایی خواستار برخورد سخت‌تر با شهرک‌سازی‌ها و حملات شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها بودند، اما نبود اجماع در سطح اتحادیه، روند تصویب تحریم‌ها را کند کرده بود. کایا کالاس مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش از نشست امروز شورای وزیران خارجه این اتحادیه در بروکسل گفته بود که انتظار دارد کشورهای عضو درباره تحریم شهرک‌نشینان خشونت‌طلب به توافق سیاسی برسند. کارشناسان معتقدند که تحریم‌های تازه اروپا پاسخی محدود و دیرهنگام به افزایش خشونت شهرک‌نشینان صهیونیست در کرانه باختری است که طی ماه‌های گذشته، با تشدید سیاست‌های اسرائیل، آواره‌سازی فلسطینی‌ها، تخریب خانه‌ها و گسترش شهرک‌سازی‌ها شدت گرفته است.

این تصمیم نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا همچنان در برابر اسرائیل با احتیاط عمل می‌کند. بروکسل در ماه‌های گذشته بارها درباره وضعیت کرانه باختری، گسترش شهرک‌سازی‌ها و خشونت علیه فلسطینی‌ها ابراز نگرانی کرده، اما به دلیل اختلافات داخلی و ملاحظات سیاسی، از اتخاذ اقدامات قاطع و فراگیر علیه تل‌آویو خودداری کرده است. شورای اروپا در نشست اسفندماه گذشته، با محکوم کردن اقدامات یک‌جانبه اسرائیل برای گسترش شهرک‌سازی‌ها در کرانه باختری، از شورای اتحادیه اروپا خواسته بود کار بر روی اقدامات محدودکننده بیشتر علیه شهرک‌نشینان افراطی و نهادهای حامی آنها را ادامه دهد. در بیانیه پایانی همان اجلاس، سران اروپا خشونت فزاینده شهرک‌نشینان علیه غیرنظامیان فلسطینی را نیز محکوم کردند.

با این حال، منتقدان سیاست خارجی اروپا معتقدند که این اقدامات، در مقایسه با حمایت‌های گسترده سیاسی و اقتصادی غرب از اسرائیل و ادامه همکاری‌های دوجانبه با تل‌آویو، محدود و دیرهنگام است. به باور آن‌ها، اتحادیه اروپا در حالی از حقوق بشر و حقوق بین‌الملل سخن می‌گوید که در برابر ریشه‌های اصلی بحران فلسطین، از جمله اشغالگری، شهرک‌سازی و محاصره غزه، سیاستی محتاطانه و دوگانه در پیش گرفته است. از این منظر، تصمیم تازه بروکسل اگرچه نشانه‌ای از افزایش فشار سیاسی بر شهرک‌نشینان اسرائیلی است، اما تا زمانی که با اقدام مؤثر علیه ساختار رادیکال و حمایت‌های سیاسی از اسرائیل همراه نشود، بعید است بتواند روند خشونت در کرانه باختری را متوقف کند.

به موازات این روند مساله خط نارنجی هم مطرح است. طبق طرح «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا، «خط زرد» اساسا برای تقسیم نوار غزه به دو بخش طراحی شده بود، بخش اول ۴۷ درصد از زمین‌های منطقه غربی که ساکنان غزه در آنجا ساکن هستند و بخش دوم شامل ۵۳ درصد باقی مانده که تحت کنترل این رژیم می‌ماند. با وجود طرحی که از طریق مذاکرات در شرم الشیخ مصر به دست آمد، نیروهای اسرائیلی به گسترش خود به سمت غرب ادامه دادند و در نهایت منجر به ایجاد «خط نارنجی» شد. مرکز حقوق بشر غزه اخیرا نسبت به تشدید خطرناک سیاست‌های اسرائیل با هدف تحمیل واقعیت‌های جدید میدانی در نوار غزه با کاهش مناطق در دسترس غیرنظامیان و گسترش مناطق محدود هشدار داد. طبق داده‌ها، ایجاد «خط نارنجی» حدود ۱۱ درصد از مساحت نوار غزه را جدا می‌کند و به این ترتیب درصد مناطق ممنوعه برای فلسطینی‌ها را به حدود ۶۵ درصد از کل مساحت نوار غزه می‌رساند.

گسترش «خط نارنجی» تقریبا ۲.۱ میلیون آواره را به تجمع در منطقه‌ای محدود که بیش از ۳۵ درصد از نوار غزه را تشکیل نمی‌دهد، مجبور می‌کند. این امر در سایه فروپاشی خدمات اساسی و وخامت شرایط بهداشتی و زیست‌محیطی رخ می‌دهد که خطر شیوع بیماری و تضعیف پایه‌های زندگی مردم غزه را تشدید می‌کند.

طبق گزارش العربی الجدید، این اقدام اسرائیل همزمان با مذاکرات و جلسات فشرده‌ای است که از ۱۵ آوریل در قاهره بین حماس و سایر گروه‌های فلسطینی از یک طرف و میانجیگران، به همراه «نیکولای ملادنوف» هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل در روند صلح خاورمیانه، از طرف دیگر برای بحث در مورد انتقال به مرحله دوم برگزار شده است.