وقتی VAR به مستطیل سبز زنان ایران سلام می‌کند
عصر جدید
نگار رشیدی
جمعه، بیست‌وچهارم مهرماه، خورشید بر فراز ورزشگاه فجر بم به گونه‌ای دیگر خواهد تابید. اینجا دیگر فقط صحبت از یک مسابقه فوتبال ساده یا حتی یک دربی حساس استانی نیست؛ اینجا نقطه تلاقی تاریخ، تکنولوژی و اراده زنانی است که سال‌ها در سایه جنگیدند و حالا قرار است زیر نور خیره‌کننده‌ترین فناوری روز فوتبال جهان، یعنی کمک‌داور ویدئویی (VAR)، هنرنمایی کنند. پیکار خاتون بم و گل‌گهر سیرجان، از ساعت۱۵ روز جمعه، نه فقط به خاطر امتیازات حساس و کورس قهرمانی، بلکه به عنوان نقطه‌عطفی بی‌بازگشت در تاریخ ورزش زنان ایران ثبت خواهد شد. طلسمی که سال‌ها روی فوتبال زنان سایه انداخته بود، سرانجام در حال شکستن است و ۶زن پیشگام، آماده‌اند تا راوی این قصه پرهیجان باشند.
برای درک بزرگی این اتفاق، باید کمی به عقب برگردیم. فوتبال زنان ایران سال‌ها درگیر محدودیت‌ها، کمبود امکانات و نگاه‌های آماتور یا نیمه‌حرفه‌ای بود. اما تغییرات شگرف زمانی آغاز شد که کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) با رویکردی توسعه‌محور، شمشیر قانون را از نیام کشید و باشگاه‌های بزرگ را ملزم به تیمداری در بخش زنان کرد. این الزام، خون تازه‌ای در رگ‌های فوتبال زنان ایران دواند. ورود نام‌های بزرگی چون استقلال و پرسپولیس به این عرصه، تنور رقابت‌ها را بیش از پیش داغ کرد.
با بالا رفتن سطح فنی، تاکتیکی شدن بازی‌ها و سرازیر شدن نگاه‌ها به سمت این مسابقات، دیگر نمی‌شد با استانداردهای گذشته این رقابت‌ها را مدیریت کرد. در ۳هفته ابتدایی لیگ برتر که در یک‌ماه اخیر برگزار شد، شاهد نبردهای گلادیاتوری و نفس‌گیری چون خاتون بم - استقلال، ملوان - پرسپولیس و گل‌گهر - استقلال بودیم. در دل این رقابت‌های پرفشار، سوت‌هایی زده شد که گاه با اعتراضات پرشمار مربیان و بازیکنان همراه بود. اینجا بود که یک حقیقت عریان خود را نشان داد؛ فوتبال زنان ایران به حدی از بلوغ رسیده که دیگر اشتباهات انسانی در داوری نمی‌تواند پاسخگوی زحمات و سرمایه‌گذاری‌های عظیم باشگاه‌ها باشد. نیاز به تکنولوژی، دیگر یک انتخاب لوکس نبود، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر به شمار می‌رفت.
درست در روزهایی که تب و تاب رقابت‌ها و حواشی داوری به اوج خود رسیده بود، مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، در نشستی سرنوشت‌ساز با اعضای کمیته داوران، پرده از یک وعده بزرگ برداشت؛ استفاده از تکنولوژی کمک‌داور ویدئویی در دربی‌های حساس فوتبال زنان. شاید در ابتدا برای بسیاری، ورود VAR به مسابقات زنان شبیه به یک رویای دور و دراز بود، اما قرعه‌کشی مسابقات و چینش بازی‌ها نشان داد که فدراسیون برای اجرای این طرح کاملا مصمم است. مقرر شد تا در دو هفته پیاپی، دربی کرمان و سپس دربی پایتخت، میزبان این تکنولوژی تاریخ‌ساز باشند. حالا در ایستگاه چهارم لیگ، وعده‌ها به ایستگاه عمل رسیده‌اند.
کمیته داوران در یک اقدام هوشمندانه و با وسواس فراوان، تیمی از بهترین‌های خود را برای این ماموریت ویژه انتخاب کرده است. کوبل داوری دربی کرمان، مجموعه‌ای از ستارگان الیت و بین‌المللی است که هر کدام بار سنگین این مسئولیت را به دوش می‌کشند. در مستطیل سبز، آبان نصیری، داور الیت و خوش‌نام فوتبال زنان ایران، فرماندهی میدان را بر عهده خواهد داشت. او که به قاطعیت در تصمیم‌گیری شهره است، حالا با خیالی آسوده‌تر و با پشتوانه‌ای از جنس تکنولوژی در میانه میدان می‌دود.در کنار او بهاره سیفی‌نهاوندی به عنوان کمک‌داور اول که از چهره‌های بین‌المللی این عرصه است، پرچم خواهد زد. حدیثه مهدوی در قامت کمک‌داور دوم و الهه سینکایی، دیگر داور الیت ایرانی، به عنوان داور چهارم، این حلقه قدرتمند را در کنار زمین تکمیل می‌کنند. اما تمام نگاه‌ها تنها به داخل زمین معطوف نیست؛ قلب تپنده این مسابقه در اتاق سیار VAR می‌تپد.
آنچه این رویداد را به یک داستان حماسی و الهام‌بخش تبدیل می‌کند، حضور ۲نام آشنا در اتاق ون‌وار (Van-VAR) است؛ مهناز ذکایی و آتنا لشنی. این دو داور و کمک‌داور بین‌المللی که پیش‌تر با دریافت لایسنس VAR حصارها را شکسته بودند، حالا در موقعیتی بی‌نظیر قرار دارند. آن‌ها کسانی هستند که پیش از این در لیگ برتر مردان، تاریخ‌سازی کرده بودند. ذکایی در جریان هفته هفدهم لیگ بیست‌وچهارم، در مسابقه پرالتهاب نساجی و آلومینیوم در قامت کمک‌داور ویدئویی ظاهر شد و لشنی نیز در نبرد هوادار و ذوب‌آهن همین مسئولیت خطیر را به دوش کشید. حالا، پس از گذشت حدود ۲سال از آن روزهای پرالتهاب و اثبات توانمندی‌هایشان در اتمسفر سنگین فوتبال مردان، آن‌ها با کوله‌باری از تجربه به خانه برگشته‌اند تا برای هم‌جنسان خودشان تاریخ‌سازی کنند. نشستن این دو زن پشت مانیتورهای VAR، نه فقط یک پیشرفت فنی، که نمادی از قدرت و تخصص زنان ایرانی در بالاترین سطوح قضاوت فوتبال است.
جمعه‌ای که در پیش است، تنها یک روز در تقویم مسابقات نیست؛ یک جشن بزرگ برای عبور از موانع است. حضور تکنولوژی VAR در فوتبال زنان، یعنی به رسمیت شناختن تلاش دخترانی که با تمام وجود روی چمن می‌دوند و داورانی که با دقت تمام سوت می‌زنند. این اتفاق، چهره آماتور را از فوتبال زنان پاک کرده و لباسی از جنس حرفه‌ای‌گری بر تن آن می‌پوشاند. ماموریت ویژه این ۶زن، اثبات این حقیقت است که فوتبال زنان ایران، دیگر در حاشیه نیست؛ بلکه در متن دقیق‌ترین مانیتورها و در کانون توجهات، مسیر خود را به سوی قله‌های آسیا باز می‌کند. وقت آن رسیده که به احترام این سنت‌شکنی و این تاریخ‌سازی بی‌نظیر، کلاه از سر برداریم و به تماشای زیباترین قاب فوتبال زنان ایران بنشینیم.
دیدگاه تان را بنویسید