طلسمشکنی بزرگ در مستطیل سبز
سلام خانمها به VAR
نگار رشیدی
بوی چمن تازه، صدای سوت داوران و همهمه تماشاگرانی که سالهاست منتظر چنین روزی بودند، در هوا پیچیده است. فوتبال زنان ایران در آستانه یک رنسانس تاریخی قرار دارد؛ نقطه عطفی که شاید تا همین چند سال پیش، تنها در رویاهای دختران فوتبالیست این مرز و بوم میگنجید. سوت آغاز نوزدهمین دوره از رقابتهای لیگ برتر فوتبال زنان ایران قرار است روز جمعه، بیستوهفتم شهریورماه ۱۴۰۵ به صدا درآید، اما اینبار، همهچیز بوی تازگی و تغییر میدهد. این فصل، دیگر یک فصل معمولی نیست؛ فصلی است که با ورود همزمان دو غول سنتی پایتخت، یعنی استقلال و پرسپولیس، به عالیترین سطح رقابتهای فوتبال زنان، رنگ و بوی دیگری به خود گرفته است. اما شگفتیها به همینجا ختم نمیشود؛ اتفاقی بس بزرگتر در راه است، اتفاقی که خط پایانی بر سالها تبعیض تکنولوژیک در فوتبال ایران میکشد.
عبور از حواشی نقلوانتقالات؛ نوبت به اخبار خوب رسید
پیش از آنکه به بمب خبری این روزها بپردازیم، باید نگاهی به تبوتاب روزهای گذشته بیندازیم. سازمان لیگ در روزهای اخیر روزهای پرالتهابی را پشت سر گذاشت. بحث داغ محافل ورزشی، اصلاح قانون نقلوانتقالات و برداشته شدن منع حضور بازیکنان خارجی در لیگ برتر زنان بود. زمزمهها حاکی از آن بود که پیشنویس آییننامه جذب بازیکن خارجی تنظیم شده و تنها منتظر مهر تایید هیئترئیسه فدراسیون فوتبال است. با این حال، عقربههای ساعت به نفع تیمها نچرخید و با پایان یافتن بخش عمدهای از روزهای فعالیت بازار تابستانه، این مصوبه نهایی نشد. حسرت حضور ستارههای خارجی در لیگ زنان همچنان به عنوان یک چالش و مسئلهای حلنشده باقی ماند. اما درست در روزهایی که به نظر میرسید اخبار ناامیدکننده بر فضای فوتبال زنان سایه انداخته است، فدراسیون فوتبال از یک دستاورد بینظیر رونمایی کرد؛ خبری که تمام ناکامیهای نقلوانتقالاتی را به دست فراموشی سپرد.
انقلاب ویدئویی؛ VAR سرانجام به لیگ زنان رسید
سالها بود که تیمهای مدعی و بازیکنان طراز اول فوتبال زنان ایران، در نامهها و مکاتبات متعدد، خواستار برقراری عدالت در زمین مسابقه و استفاده از تکنولوژیهای روز دنیا بودند. در فصل گذشته، این درخواستها به اوج خود رسید، اما پاسخها تنها سکوت بود و بایگانی شدن نامهها. حالا اما، ورق برگشته است. مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، پس از جلسهای سرنوشتساز با اعضای کمیته داوران، با قاطعیت اعلام کرد که مجوزهای لازم برای برگزاری مسابقات لیگ برتر زنان با استفاده از تکنولوژی کمکداور ویدئویی (VAR) اخذ شده است. این یک پیروزی بزرگ برای فوتبال زنان است. دیگر قرار نیست اشتباهات داوری، زحمات یکساله یک تیم را بر باد دهد. قرار است به صورت پلکانی، چتر حمایتی تکنولوژی بر سر مسابقات لیگ برتر زنان نیز گسترده شود. این تصمیم نشان از تغییر نگرشی عمیق در ساختار فوتبال کشور دارد؛ نگرشی که بالاخره پذیرفته است فوتبال زنان نیز شایسته بالاترین استانداردهاست.
واقعیت تلخ این است که در حالحاضر، هیچکدام از استادیومهایی که قرار است دربیهای فوتبال زنان را برگزار کنند، زیرساختهای اولیه و استانداردهای لازم برای پیادهسازی تکنولوژی پیچیده VAR را ندارند. حالا فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ در یک مسابقه نفسگیر با زمان قرار گرفتهاند. آیا آنها میتوانند در فرصت کوتاه باقیمانده تا هفتههای چهارم و پنجم، این استادیومها را تجهیز کنند؟
بم، پایتخت واقعی تاریخسازی؛ پیشدستی دیار کریمان بر پایتخت
در صحبتهای رئیس فدراسیون فوتبال، یک سناریوی جذاب مطرح شد؛ ورود آزمایشی VAR، دقیقا مانند فوتبال مردان، از دربیها آغاز میشود. اما در لابهلای این صحبتها، یک نکته ظریف و بسیار مهم وجود داشت که توجه اهالی دقیقتر فوتبال را به خود جلب کرد. تاج به دربی پایتخت اشاره کرد، اما تقویم مسابقات داستان دیگری را روایت میکند. برخلاف تصور اولیه، این تهران نیست که برای اولینبار میزبان تکنولوژی کمکداور ویدئویی در فوتبال زنان خواهد بود. تاریخسازی واقعی در کویر رقم خواهد خورد؛ در دیار کریمان و در قلب شهر بم. طبق برنامهریزیهای سازمان لیگ برای سه هفته ابتدایی و پیشبینی تقویم مسابقات، در هفته چهارم شاهد یک نبرد تمامعیار خواهیم بود؛ دربی استان کرمان. تقابل خاتون بم، پرافتخارترین و ریشهدارترین تیم تاریخ فوتبال زنان ایران، با گلگهر سیرجان، تیمی باانگیزه و قدرتمند. این مسابقه که به میزبانی خاتون در دور رفت برگزار میشود، در صورت پایبندی فدراسیون به وعدههایش، نام خود را به عنوان اولین مسابقه تاریخ فوتبال باشگاهی زنان ایران که با استفاده از تکنولوژی VAR برگزار میشود، در تاریخ ثبت خواهد کرد. تصور کنید در ورزشگاه فجر بم، جایی که دختران خاتون سالهاست پادشاهی میکنند، برای اولینبار داور مسابقه انگشتانش را به شکل مستطیل درآورد و به سمت مانیتور کنار زمین برود؛ این صحنهای است که مو بر تن هر عاشق فوتبالی سیخ میکند.
آتشبازی در تهران؛ اولین دربی سرخابیهای زنانه زیر نگاه دوربینها
پس از گذر از هیجان دربی کرمان در هفته چهارم، چشم تمام ایران به هفته پنجم رقابتها دوخته خواهد شد. جایی که تاریخ فوتبال ایران شاهد یکی از مهمترین رویدادهای خود خواهد بود؛ اولین دربی رسمی زنان بین پرسپولیس و استقلال. سالها هواداران سرخابی حسرت داشتن تیم زنان را میخوردند و حالا، نهتنها این دو تیم در لیگ برتر حضور دارند، بلکه قرار است در هفته پنجم در یک نبرد رودررو به مصاف هم بروند. پرسپولیس در دور رفت میزبان این مسابقه تاریخی خواهد بود. حضور VAR در این مسابقه، وزن و اعتبار آن را صدچندان میکند. دربی تهران همیشه آبستن حوادث، هیجانات و البته جنجالهای داوری بوده است. ورود تکنولوژی کمکداور ویدئویی به این مسابقه، نهتنها به برقراری عدالت کمک میکند، بلکه نشاندهنده اهمیت و جایگاه والایی است که این مسابقه در ساختار ورزش کشور پیدا کرده است. دختران سرخابی در این روز، تنها برای سه امتیاز نمیجنگند؛ آنها برای اثبات توانمندیهای خود زیر نگاه دقیق دوربینهایی میجنگند که کوچکترین حرکاتشان را ثبت و تحلیل میکنند.
مسابقه با زمان و غول زیرساختها؛ معمایی که باید حل شود
با وجود تمام این اخبار هیجانانگیز، یک چالش بسیار جدی و نگرانکننده در مسیر تحقق این رویا وجود دارد؛ زیرساختهای فیزیکی ورزشگاهها. نگاهی به استادیومهای میزبان این دو مسابقه بزرگ بیندازیم. خاتون در ورزشگاه فجر بم از رقبای خود میزبانی میکند، گلگهر در استادیوم امام علی سیرجان به میدان میرود، پرسپولیس ورزشگاه شهید کاظمی تهران را برای دیدارهای خانگی خود انتخاب کرده و استقلال نیز در ورزشگاه شماره یک کارگران تهران پذیرای حریفان خواهد بود. واقعیت تلخ این است که در حالحاضر، هیچکدام از این استادیومها زیرساختهای اولیه و استانداردهای لازم برای پیادهسازی تکنولوژی پیچیده VAR را ندارند. نصب دوربینهای متعدد با زوایای خاص، ایجاد اتاق فرمان (VOR)، کابلکشیهای گسترده و تامین اینترنت و برق بدون قطعی، نیازمند امکاناتی است که در این ورزشگاهها بهطور پیشفرض تعبیه نشده است. حالا فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ در یک مسابقه نفسگیر با زمان قرار گرفتهاند. آیا آنها میتوانند در فرصت کوتاه باقیمانده تا هفتههای چهارم و پنجم، این استادیومها را تجهیز کنند؟
آیا از سیستمهای VAR سیار و قابلحمل (Mobile VAR) استفاده خواهد شد که در یک ون مخصوص در کنار ورزشگاه مستقر میشوند؟ تمهیدات فدراسیون برای عبور از این بحران زیرساختی، عیار واقعی وعدههای داده شده را مشخص خواهد کرد. در نهایت، فصل نوزدهم لیگ برتر فوتبال زنان ایران، فصلی برای شکوفایی است. طلسمها یکی پس از دیگری در حال شکستن هستند. از حضور پرقدرت تیمهای پرطرفدار پایتخت گرفته تا ورود تکنولوژیهای روز دنیا به مستطیل سبز زنان؛ همهچیز نویدبخش روزهایی روشن است. اگر چالش زیرساختها با موفقیت پشت سر گذاشته شود، فوتبال زنان ایران گامی بلند به سوی حرفهای شدن برخواهد داشت و دختران فوتبالیست ایرانی نشان خواهند داد که در زمینی برابر و با امکاناتی عادلانه، چه جادوهایی میتوانند خلق کنند. این تازه آغاز یک داستان باشکوه است.
دیدگاه تان را بنویسید