نگار رشیدی 

صدای برخورد محکم توپ با کف‌پوش سالن، فریادهای از سر شوق بازیکنان و سکوهایی که حتی برای یک لحظه از التهاب نمی‌افتند؛ این‌ها تنها بخشی از اتمسفر نفس‌گیر رقابت‌های والیبال قهرمانی آسیاست. تورنمنتی که این‌بار فقط یک جام قهرمانی قاره‌ای نیست، بلکه دروازه‌ای طلایی برای ورود به رویای بزرگ المپیک لس‌آنجلس به شمار می‌رود. ۱۲‌تیم با تمام قوا پا به میدان گذاشته‌اند، اما در میان تمام هیاهوها، یک خبر، یک معادله ریاضی و یک احتمال شوکه‌کننده، تمام توجهات را به خود جلب کرده است؛ فینال کلاسیک آسیا ممکن است هرگز برگزار نشود!

تیم ملی والیبال ایران، با نمایشی مقتدرانه و حفظ تمرکز در لحظات بحرانی، تا پایان دور دوم مرحله گروهی رقابت‌ها، توانسته است نام خود را بر صدر جدول کلی مسابقات حک کند. دو پیروزی ارزشمند، روحیه‌ای مضاعف به اردوی تیم ملی تزریق کرده و هواداران را به تکرار روزهای اوج والیبال ایران امیدوار ساخته است. اما در دنیای ورزش حرفه‌ای، گاهی موفقیت و صدرنشینی، شما را در مسیری قرار می‌دهد که پر از مین‌های تاکتیکی است. گزارش‌های اخیر پرده از یک سناریوی عجیب برداشته‌اند؛ سناریویی که نشان می‌دهد ایران صدرنشین، در مسیر رسیدن به جام قهرمانی، ممکن است یک ایستگاه زودتر از موعد مقرر، با بزرگ‌ترین رقیب و کابوس سال‌های اخیر خود، یعنی تیم ملی ژاپن روبه‌رو شود.

برای درک این شوک بزرگ، باید نگاهی دقیق‌تر به فرمول و ساختار برگزاری این دوره از رقابت‌ها بیندازیم. مسابقاتی که با حضور ۱۲‌تیم در سه گروه چهار تیمی آغاز شده و اکنون به حساس‌ترین مقطع خود در دور مقدماتی رسیده است. قوانین این دوره به این شکل طراحی شده‌اند؛ دو تیم برتر از هر گروه (مجموعا ۶‌تیم) به طور مستقیم صعود می‌کنند، دو تیم سوم که بهترین عملکرد را داشته‌اند نیز به جمع آنها اضافه می‌شوند تا پازل هشت تیم مرحله یک‌چهارم نهایی تکمیل شود. تا اینجای کار همه‌چیز طبیعی به نظر می‌رسد، اما پیچیدگی و هیجان داستان دقیقا از جایی آغاز می‌شود که این هشت تیم صعودکننده، نه بر اساس نمودارهای از پیش تعیین‌شده‌ گروهی، بلکه بر اساس عملکرد کلی و امتیازات کسب‌شده در مرحله مقدماتی، از رتبه اول تا هشتم رده‌بندی یا به اصطلاح سیدبندی می‌شوند. نحوه تقابل‌ها در مرحله یک‌چهارم نهایی به این شرح است: 

بازی اول: تیم اول جدول - تیم هشتم جدول

بازی دوم: تیم چهارم جدول - تیم پنجم جدول

بازی سوم: تیم دوم جدول - تیم هفتم جدول

بازی چهارم: تیم سوم جدول - تیم ششم جدول

طبق قوانین مسابقات، برنده بازی اول به مصاف برنده بازی دوم می‌رود و اینجاست که زنگ خطر به صدا درمی‌آید! 

با پایان یافتن دومین مسابقه از دور گروهی (از جمله دیدار حساس کره جنوبی و تایلند)، جدول رده‌بندی کلی مسابقات شکل عجیبی به خود گرفته است. نگاهی به پنج تیم بالای جدول، عمق ماجرا را روشن می‌کند: 

۱. ایران (در اوج قدرت و هماهنگی)

۲. استرالیا (کانگوروهای همیشه خطرناک)

۳. چین (دیوار بلند شرقی)

۴. ژاپن (سامورایی‌های غیرقابل پیش‌بینی)

۵. تایلند (شگفتی‌سازان چابک)

اگر فرض کنیم این جایگاه‌ها تا پایان سوت آخرین بازی دور مقدماتی دست‌نخورده باقی بماند، ایران به عنوان تیم اول باید با تیم هشتم بازی کند و ژاپن به عنوان تیم چهارم باید به مصاف تیم پنجم (احتمالا تایلند) برود. با پیروزی احتمالی دو غول والیبال آسیا در دیدارهای یک‌چهارم نهایی، نمودار مسابقات آنها را در مرحله نیمه‌نهایی به هم می‌رساند! 

سال‌هاست که طرفداران والیبال در سراسر قاره کهن، عادت کرده‌اند که پرونده هر تورنمنت مهمی با نبرد حماسی ایران و ژاپن بسته شود. تقابل قدرت بدنی، دفاع روی تور بی‌نظیر و حملات کوبنده ایران در برابر سرعت مبهوت‌کننده، توپ‌گیری‌های خارق‌العاده داخل میدان و سرویس‌های کشنده ژاپن، همیشه یک فینال رویایی را رقم زده است. اما حالا تصور کنید این نبرد گلادیاتوری در مرحله نیمه‌نهایی برگزار شود. این یعنی یکی از دو قدرت بلامنازع آسیا، قبل از رسیدن به فینال حذف خواهد شد و دستش از جام قهرمانی کوتاه می‌ماند. فشاری که در یک بازی نیمه‌نهایی با این سطح از اهمیت (آن هم با در نظر گرفتن امتیازات حیاتی برای سهمیه المپیک لس‌آنجلس) وجود دارد، می‌تواند این مسابقه را به یکی از پرتنش‌ترین، عصبی‌ترین و در عین حال زیباترین بازی‌های تاریخ والیبال آسیا تبدیل کند. در سوی دیگر جدول، تیم‌هایی مانند استرالیا و چین با لبخندی پنهان این معادلات را نظاره می‌کنند. برخورد زودهنگام ایران و ژاپن، مسیر آنها را برای رسیدن به فینال و شاید خلق یک شگفتی بزرگ، هموارتر خواهد کرد. 

آیا این فینال زودرس قطعی است؟ خیر! هنوز یک دور دیگر از مسابقات مرحله گروهی باقی مانده است. در دنیای والیبال، جایی که سرنوشت یک مسابقه گاهی با یک میلی‌متر لمس توپ روی نوار تور یا یک تصمیم تکنولوژی ویدئویی (ویدئو چک) تغییر می‌کند، جایگاه تیم‌ها در جدول می‌تواند دستخوش تغییرات بزرگی شود. ممکن است ژاپن در بازی آخر خود با یک پیروزی قاطع، جایگاه دوم یا سوم را از استرالیا و چین پس بگیرد و به سمت دیگر نمودار کوچ کند. از طرفی، تیم ملی ایران نیز تنها به پیروزی و حفظ صدرنشینی فکر می‌کند، چراکه ذهنیت یک قهرمان واقعی، محاسبه برای فرار از رقبا نیست، بلکه غلبه بر هر تیمی است که در مسیرش قرار می‌گیرد. مسیر پیش روی شاگردان ایران، مسیری است آمیخته با عرق، تلاش و تاکتیک. باید منتظر ماند و دید آیا سوت پایان دور مقدماتی، سند تقابل مرگبار ایران و ژاپن در نیمه‌نهایی را امضا می‌کند، یا معادلات در لحظه آخر به نفع یک فینال سنتی و کلاسیک تغییر خواهد کرد؟