احتمال توافق آتی، بازار خودرو را ریزشی کرد

رامتین موثق

پس از تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا، قیمت خودرو نیز مانند نرخ ارز و طلا، فروریخت و در چند روز اخیر کاهش قیمت‌ها محسوس بود. این درحالی است که بازار خودرو در یک ماه گذشته افزایش شدیدی را تجربه کرد.

کارشناس و  تحلیلگر ارشد صنعت خودرو: حدود 3 هفته پیش، شاهد افزایش قیمت خیلی شدید در بازار خودرو بودیم. بعد از تجربه آن قیمت‌های بالا وقتی صحبت از ریزش می‌کنیم، باید توجه کنیم که قیمت خودرو تنها از پیک قیمتی که تجربه کرده است، برمی‌گردد و نباید این تصور ایجاد شود که خودرو ارزان شده است و در حقیقت، تنها از افزایش قیمت شدید عقب‌نشینی می‌کند و هنوز هم قیمت برخی خودروها، نسبت به اسفند پارسال و قبل از آغاز جنگ، یعنی نسبت به سطح عمومی متوسط، بالاترست

این کاهش قیمت به صورتی بوده است که خودروهای داخلی تا ۳۰۰ میلیون تومان، مونتاژی‌ها تا ۵۰۰ میلیون تومان و وارداتی‌ها تا ۱.۵ میلیارد تومان ارزان شده‌ است. در بازار خودروهای داخلی، سورن پلاس XU۷P با قیمت یک میلیارد و ۴۹۵ میلیون تومان، پژو ۲۰۷ موتور TU3 با یک میلیارد و ۵۲۰ میلیون تومان و تارا دستی V۱ با یک میلیارد و ۸۲۰ میلیون تومان در بازار معامله می‌شوند. بازار خودروهای مونتاژی نیز شرایط مشابهی را تجربه می‌کند. هایما ۸S با قیمت چهار میلیارد و ۵۸۰ میلیون تومان، ری‌را با 3 میلیارد و ۱۴۵ میلیون تومان، چانگان CS۳۵ مونتاژی با 4 میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان و جک SR۳ با 3 میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومان معامله می‌شوند.

البته همزمان با کاهش شدید قیمت خودرو، از پلاک منطقه آزاد تهران نیز رونمایی شد و  برای مثال خودروی لندکروز 2025، که بین 63 تا 68 میلیارد تومان قیمت دارد، در این منطقه به 16 تا 19 میلیارد تومان می‌رسد! البته راه‌اندازی منطقه آزاد در استان تهران تنها خبر خودرویی این روزها نبود و ایران‌خودرو باز هم سر بزنگاه، از درخواست افزایش قیمت محصولات خود رونمایی کرد؛ درخواستی که برخی آن را به رفتار انحصاری ایران‌خودرو برای ممانعت از ریزش قیمت‌های بازار، ‌نسبت می‌دهند.

در گزارش امروز«توسعه ایرانی»، در گفت‌وگو با «بابک وفایی»، ‌تحلیلگر صنعت خودرو، به بررسی برخی جوانب بازار خودرو در روزهای اخیر، پرداخته‌‌ایم.

خودرو همچنان ارزان نیست

کارشناس ارشد خودرو در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، درباره روند کاهشی قیمت خودرو در بازار، در ابتدا یادآور شد: یادمان باشد حدود 3 هفته پیش، شاهد یک افزایش قیمت خیلی شدید در بازار خودرو بودیم. در یک بازه 3 تا 4 روزه، قیمت بعضی از خودروها ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش پیدا کرد و طی 1 تا 2 روز اول، حتی خریدار هم برای قیمت‌های بالا بود اما بعد از آن، بازار عملا این قیمت‌ها را پس زد.

موضوع راه‌اندازی منطقه آزاد برای تهران، ریزش قیمت خودرو را تشدید کرده زیرا با پول یک خودروی مونتاژی، به عنوان مثال 8 میلیارد تومان، می‌توان یک خودروی وارداتی خریداری کرد و همین موضوع می‌تواند قیمت خودروهای 3 تا 4 میلیاردی را تحت‌تاثیر قرار دهد

بابک وفایی تصریح کرد: بعد از تجربه آن قیمت‌های بالا وقتی صحبت از ریزش می‌کنیم، باید توجه کنیم که قیمت خودرو تنها از پیک قیمتی که تجربه کرده است، برمی‌گردد و نباید این تصور ایجاد شود که خودرو ارزان شده است و در حقیقت، تنها از افزایش قیمت شدید عقب‌نشینی می‌کند.

کاهش قیمت به واسطه اخبار مثبت  حصول توافق 

این تحلیلگر بازار خودرو عنوان کرد: اما به صورت کلی کاهش قیمت این روزها بسیار شدید است و دلیل اصلی آن، طبیعتاً به واسطه کاهش قیمت دلار است. 

وفایی توضیح داد: اگر یک گام به عقب بیایم، ریزش دلار هم به واسطه اخبار مثبتی است که در حوزه توافق به گوش می‌رسد؛ توافق اولیه حاصل شده است و حال دو طرف آماده هستند تا برای توافق نهایی اقدام کنند. این اخبار باعث شد که بسیاری از بازارها ریزش داشته باشند. بازار خودروی ما هم یک چسبندگی نسبی به دلار دارد و طبیعتاً با کاهش قیمت دلار، ریزش پیدا می‌کند و وجود این اخبار مثبت نیز، ریزش قیمتی بازار خودرو را تشدید کرد به صورتی که قیمت برخی خودروها بیش از کاهش دلار و حتی سریع‌تر از قیمت دلار، ریزش کرد.

او درباره علت دیگر کاهش قیمت این روزهای خودرو، ادامه داد: بخش عمده این کاهش قیمت به واسطه تحولات سیاسی و اخبار مثبت است و بخشی از آن هم به علت امیدواری نسبت به نتایج آتی توافق است. تجربه دوره برجام به ما نشان داد وقتی توافق یک تفاهم جامع اجرایی شود، معمولا شاهد حضور برندهای جدید و حضور مستقیم شرکت‌های خارجی و مواردی از این دست، خواهیم بود که باعث کاهش قیمت خودرو می‌شود بنابراین بازار عملا آینده را در حال حاضر می‌بیند و با پیشبینی آینده، قیمت‌ها را تعدیل کرده است.

بابک وفایی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: بازار اکنون رفتاری خارج از کنترل شرکت‌ها انجام می‌دهد و افزایش قیمت ایران‌خودرو مستقیما برای جلوگیری از کاهش قیمت‌های بازار نیست. البته در کل رفتار این روزهای بازار هیجانی است؛ چه آن افزایش شدید قیمت و چه این کاهش شدید قیمت، یک رفتار هیجانی است که معمولا هم پس از مدتی متوقف می‌شود و احتمالا قیمت‌ها پایدار شوند و این سقوط ادامه‌دار نخواهد بود

این تحلیلگر بازار خودرو بیان داشت: در حقیقت فروشندگان اکنون نگران هستند که دیگر نتوانند با قیمت‌های کنونی، خودروی خود را بفروشند بنابراین در پی این نگرانی، کاهش قیمت اعمال شده است تا فروشندگان نیز سریع‌تر، نقدینگی را به خود بازگردانند و این کاهش قیمت در حالی اتفاق افتاده است که تقاضایی برای خرید خودرو نیست و بازار همچنان راکد است زیرا خریدار اکنون دلیلی برای خرید خودرو نمی‌بیند و فکر می‌کند که در آینده می‌تواند با قیمت بهتری خودروی مورد نیاز خود را خریداری کند.

کاهش قیمت خودروهای گران‌تر، شدیدتر است

اما آیا «این کاهش قیمت بیشتر محدود به خودروهای وارداتی و مونتاژی است و یا به خودروهای داخلی نیز سرایت می‌کند؟»، وفایی پاسخ داد: به طور کلی قیمت خودروهای وارداتی و مونتاژی، به نرخ ارز وابستگی بیشتری دارند.

او توضیح داد: خودروهای وارداتی اساسا دلاری وارد می‌شود و مونتاژی‌ها هم به خاطر درصد داخلی‌سازی پایین، وابستگی ارزی زیادی دارند اما به صورت عمومی می‌توان گفت کاهش قیمت خودروهای گران‌تر، شدیدتر بوده است هرچند که قیمت خودروهای داخلی نیز کاهش داشته است.

به گفته این کارشناس حوزه، خودرو اساسا از پیک قیمتی خود عقب‌نشینی کرده است و هنوز هم قیمت برخی خودروها، نسبت به اسفند پارسال و قبل از آغاز جنگ، یعنی نسبت به سطح عمومی متوسط، بالاترست.

او همچنین درباره احتمال تداوم کاهش قیمت، اظهار کرد: در روزهای اخیر، شیب کاهش قیمت خودرو مقداری کند شده است ولی همچنان روند بالنسبه کاهشی است. همچنان هم خریداری در بازار وجود ندارد چون مشخصا خریدار انتظار کاهش قیمت بیشتری دارد.

تسهیل واردات خودرو از مناطق آزاد؛  عامل دیگر کاهش قیمت 

وفایی عامل دیگر کاهش قیمت خودروهای وارداتی را تسهیل واردات خودرو از مناطق آزاد دانست و گفت: یکی دیگر از عواملی که کاهش قیمت خودرو را تشدید کرد، بحث مناطق آزاد، و به صورت مشخص راه‌اندازی منطقه آزاد برای استان تهران بود.

آمار کاهش تولید خودرو در ماه‌های ابتدایی سال 1405، بسیار شدید بوده است و طی ماه‌های آتی موجودی خودرو در بازار کم می‌شود

او افزود: در منطقه آزاد تهران تاکید بسیاری بر واردات خودرو شده است و استان تهران یک بازار بسیار بزرگ برای خودرو دارد؛ استان تهران به واسطه درآمد عمومی، که جزو استان‌های ثروتمند تهران محسوب می‌شود، و جمعیتش، به واسطه ساکن بودن بخش بزرگی از جمعیت ایران در آن، بازار بسیار مهمی برای خودرو است. بازار تهران به این نتیجه رسیده است زمانی که این منطقه آزاد اجرایی شود، می‌تواند خودروهای وارداتی را بسیار ارزان‌تر عرضه کند.

این کارشناس صنعت خودرو تاکید کرد: موضوع راه‌اندازی منطقه آزاد برای تهران، ریزش قیمت خودرو را تشدید کرده زیرا با پول یک خودروی مونتاژی، به عنوان مثال 8 میلیارد تومان، می‌توان یک خودروی وارداتی خریداری کرد و همین موضوع می‌تواند قیمت خودروهای 3 تا 4 میلیاردی را تحت‌تاثیر قرار دهد.

فاصله قیمتی کارخانه و بازار همچنان زیاد است

وفایی در تحلیل قیمت خودروهای داخلی، مطرح کرد: همچنان برای بسیاری از خودروهای داخلی، به خصوص محصولات ایران‌خودرو، فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد، بسیار زیاد است.

به گفته او، بازار باید به صورت مکرر از قیمت‌های خود عقب‌نشینی کند تا به سطح فعلی قیمت‌های کارخانه، که این فاصله طی چندین سال ایجاد شده، برسد.

این فعال بازار در پاسخ به اینکه «آیا ایران‌خودرو با درخواست افزایش قیمت سعی دارد تا جلوی ریزش قیمت خودرو را در بازار بگیرد؟»، اظهار کرد: این فاصله قیمت کارخانه با بازار آنقدر زیاد است که ایران‌خودرو با این افزایش قیمت‌ها نمی‌تواند آن را پر کند تا قیمت بازار نیز متناسب با افزایش قیمت کارخانه، رشد کند.

وفایی تصریح کرد: بازار اکنون رفتاری خارج از کنترل شرکت‌ها انجام می‌دهد و افزایش قیمت ایران‌خودرو مستقیما برای جلوگیری از کاهش قیمت‌های بازار نیست زیرا قبل از این روند، درخواست افزایش قیمت ارسال شده بود و معمولا در فصل بهار، خودروسازان درخواست افزایش قیمت دارند.

او معتقد است، اگر ایران‌خودرو یک افزایش شدیدی در قیمت محصولات خود اعمال کند، به صورتی که قیمت کارخانه نزدیک به قیمت بازار شود، احتمال افزایش مجدد قیمت خودرو در بازار وجود دارد اما اکنون این امر نه در توان ایران‌خودرو است و نه دولت اجازه چنین افزایش قیمتی را به این خودروساز می‌دهد.

احتمال کاهش عرضه خودرو

این تحلیلگر ارشد صنعت خودرو به آمار تولید خودرو در دو ماهه 1405 اشاره کرد و هشدار داد: فراموش نکنیم که آمار کاهش تولید خودرو در ماه‌های ابتدایی سال 1405، بسیار شدید بوده است و طی ماه‌های آتی موجودی خودرو در بازار کم می‌شود.

وفایی عنوان کرد: البته رفتار این روزهای بازار هیجانی است؛ چه این افزایش شدید قیمت و چه این کاهش شدید قیمت، یک رفتار هیجانی است که معمولا هم پس از مدتی متوقف می‌شود و احتمالا قیمت‌ها پایدار شوند و این سقوط ادامه‌دار نخواهد بود.

او در پایان خاطرنشان کرد: اگر ایران‌خودرو تلاش کند تا قیمت کارخانه محصولات خود را به قیمت بازار آزاد نزدیک کند، می‌تواند روند فعلی بازار را تغییر دهد و به صورت عمومی می‌توان گفت خودروسازان مایل به کاهش قیمت محصولات خود در بازار نیستند اما اگر به صورت مشخص صحبت کنیم، این رفتار اکنون جزو اولویت‌های ایران‌خودرو نیست.