در گفتوگوی «توسعه ایرانی» با رئیس فدراسیون صادرات انرژی اتاق بازرگانی بررسی شد:
تبعات فرمان اجرایی ترامپ بر اقتصاد ایران چیست؟
رامتین موثق
پس از گذشت تنها چند ساعت از مذاکرات میان ایران و آمریکا در عمان، که پس از 6 ماه توقف اتفاق افتاد، ترامپ فرمان وضع تعرفه بر شرکای تجاری ایران را امضا کرد.
این اقدام ایالات متحده آمریکا شرکای تجاری ایران را هدف تعرفههای ثانویه قرار خواهد داد. بر اساس فرمان ترامپ، هر کشوری که به خرید کالاها یا خدمات ایرانی ادامه دهد، با تعرفههای ۲۵ درصدی علاوه بر تعرفههای اولیه، مواجه خواهد شد. کاخ سفید نیز با تایید امضای این فرمان از سوی ترامپ اعلام کرد که بر اساس آن، ایالات متحده میتواند تعرفه اضافی بر کالاهای وارداتی از کشورهایی اعمال کند که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند، اعمال کند. بر اساس این فرمان که از ۷ فوریه ۲۰۲۶ اجرا خواهد شد، ابتدا وزارت بازرگانی موظف است شناسایی کند کدام کشورها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران خرید میکنند. سپس وزارت امور خارجه با همکاری وزارتخانههای خزانهداری، بازرگانی، امنیت داخلی و نماینده تجاری ایالات متحده، میزان و گستره دقیق تعرفهها را تعیین میکند و توصیه نهایی را برای اجرا به رئیسجمهور ارائه میدهند.
اعمال تعرفه از سوی آمریکا هزینه مبادله و تجارت ما را با کشورهای حوزه بینالملل افزایش میدهد؛ هزینهها که بالا برود، بر تولید نیز تاثیرگذار خواهد بود و هزینه تولید را افزایش میدهد. نتیجه نهایی این روند عملا افزایش نرخ تورم است پس بهترست مسیری را طی کنیم که به مهار و کنترل تورم بینجامد
طبق معمول کارشناسان نزدیک به حاکمیت ادعا دارند که تاثیر این تهدیدات هیچ و در حد آثار روانی و جانبی است اما واقعیت امر نشان داده است که هر بار تشدید تحریم توسط ایالات متحده توانسته است اقتصاد و تجارت ایران را نحیفتر کند.
تحریم ۱۵ نهاد، ۲ فرد و ۱۴ کشتی
بهدلیل تجارت نفت ایران
تهدیدات ترامپ به وضع تعرفه محدود نماند؛ وزارت امور خارجه آمریکا در همان روز جمعه، اعلام کرد ۱۵ نهاد، ۲ فرد و ۱۴ فروند کشتی مرتبط با آنچه ناوگان سایه ایران خوانده را، به دلیل ارتباط با «تجارت غیرقانونی نفت خام، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی با منشأ ایران»، مشمول تحریم کرده است.
به گزارش عصرایران، تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، با انتشار بیانیهای ضمن اعلام خبر تحریم های جدید، مدعی شد: «ایران از درآمدهای حاصل از فروش نفت برای تأمین مالی فعالیتهای بیثباتکننده در سراسر جهان و تشدید سرکوب داخلی، استفاده میکند.»
با هربار افزایش تحریمها، به دلیل سختتر شدن شرایط فروش نفت، درآمدهای نفتی ایران کاهش پیدا کرده است و بحران تراستیهای نفتی در ماههای گذشته نشان داد که روشهای دور زدن تحریمها از کارایی خود خارج شدهاند و بیشتر به اقتصاد کشور ضربه میزنند تا عایدی داشته باشند. در شرایطی که شاخصهای کلان اقتصاد کشور، نظیر نرخ ارز و تورم، بحرانی هستند و تکنرخی شدن ارز نیز مستلزم عرضه بیشتر ارز در بازار است، اعمال تحریمهای جدید و اجرایی شدن تهدیدات تعرفهای ترامپ، چه تبعاتی برای اقتصاد
کشور دارد؟
افزایش هزینههای مبادلاتی
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره تاثیر اعمال تعرفه 25 درصدی ترامپ بر کشورها در صورت مبادله با ایران، در ابتدا عنوان کرد: یکی از بزرگترین شرکای تجاری ما، که عمده صادرات و واردات ایران با آن انجام میشود، چین است.
حمیدرضا صالحی: با اعمال تعرفههای 25 درصدی آمریکا بر کشورهایی که با ایران همکاری میکنند، ممکن است این کشورها از ایران بخواهند که قیمت محصولات خود را با توجه به این موضوع تعدیل کند و پایینتر بیاورد و حتی ممکن است برخی کشورها از تجارت با ایران، صرفنظر کنند و حتی ممکن است بازارهای سنتی نظیر عراق نیز، به علت افزایش قیمت تمام شده محصولات ایرانی، از دست بروند
حمیدرضا صالحی توضیح داد: عمده واردات ما، مخصوصا مواد اولیه و تجهیزاتی که در صنعت نیاز داریم، و همینطور عمده خریدار محصولات صادرات غیرنفتی ما، مانند محصولات پتروشیمی، چین است که خریدار عمده نفت ما، حدود 70 درصد، هم هست. اگر این تهدید ترامپ اجرایی شود، عملا قیمت و هزینه تجارت و معامله ایران با چین افزایش مییابد. این موضوع طبیعی است و قاعدهای است که میتواند تأثیر خود را بگذارد و نمیتوان منکر آثار آن شد.
او ابراز امیدواری کرد که این موضوع به نوع دیگری رقم بخورد و به سمت افزایش این هزینهها نرویم و چین بتواند مسئله خود را با آمریکا مدیریت کند و این هزینه را از ما نگیرد.
این فعال اقتصادی عنوان کرد: وقتی ترامپ تعرفههای چین را افزایش دهد، چین نیز این هزینه را روی مبادله با ایران سرشکن میکند و به نوعی هزینه مبادله ایران را افزایش میدهد و اگر حتی این کار را بکند، نمیتوانیم اعتراضی کنیم. اکنون قراردادهایی که ایران در زمینه معاملات و فروش محصولات خود دارد، با توجه به تعرفههای ترامپ تنظیم نشده است و اگر این تعرفهها عملی شوند، یک آیتم جدید به هزینهها افزوده میشود که در نتیجه آن، قیمت تمام شده مواد اولیه وارداتی هم افزایش پیدا میکند.
صالحی هشدار داد: ممکن است کشورهای دیگر نیز از ایران بخواهند که قیمت محصولات خود را با توجه به این موضوع تعدیل کند و پایینتر بیاورد و حتی ممکن است برخی کشورها از تجارت با ایران، صرفنظر کنند.
او تصریح کرد که فشارهای تحریمی به نوعی هرروز بیشتر و بیشتر میشوند و واقعیتی است که از سوی ایالات متحده تاکید و پیگیری میشود.
دولت افزایش تحریمهای نفتی را
پیشبینی کرده بود
رئیس فدراسیون صادرات انرژی به تاثیر تحریمهای جدید نفتی اشاره کرد و گفت: دولت نقش نفت را در اقتصاد کشور، یعنی در بودجه ۱۴۰۵، پایین آورده است و پیشبینی این روزها را میکردند که سهم درآمد نفت را در بودجه سال ۱۴۰۵ به ۵ درصد تقلیل دادند.
به اعتقاد صالحی، کاهش سهم نفت در درآمدهای دولت میتواند تا مقداری آثار تحریمهای جدید نفتی را کمرنگ کند چرا که دولت قصد دارد عمده درآمد خود را از محل صادرات غیرنفتی، فروش داراییهای دولتی و بالا بردن پایه مالیاتی، تامین کند پس موضوع نفت در بودجه ۱۴۰۵ نقش ۵ درصدی دارد و دولت به نوعی میتواند کاستیهایی را که در نتیجه تحریمهای نفتی به وجود میآیند، جبران کند. او تاکید کرد: اما موضوع اصلی که باید به آن توجه کرد این است که تحریمها هر روز سنگینتر میشوند و این یک واقعیت عینی است که میتواند تاثیرات اقتصادی قابل توجهی نیز به همراه داشته باشد.
رئیس فدراسیون صادرات انرژی ایران در گفتوگو با «توسعه ایرانی»:عمده واردات ما، مخصوصا مواد اولیه و تجهیزاتی که در صنعت نیاز داریم، از چین است. همینطور عمده خریدار محصولات صادرات غیرنفتی ما، مانند محصولات پتروشیمی، چین است که خریدار عمده حدود 70 درصد نفت کشور هم هست. اگر این تهدید تعرفهای ترامپ اجرایی شود، عملا قیمت و هزینه تجارت و معامله ایران با چین افزایش مییابد
نمیتوان از کشورها انتظار چشمپوشی
از منافع ملیشان را داشت!
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در پاسخ به این سوال که «ایران در سالیان گذشته عضو پیمانهای تجاری نظیر بریکس و شانگهای شده است؛ آیا عضویت در این پیمانها میتواند آثار تعرفههای ترامپ را کاهش دهد؟»، بیان کرد: همانطور که خود مسئولین ما هم بارها گفتهاند، اصل شراکت در حوزه بینالملل و تجارت و رابطهای که با کشور چین داریم، یک طرف است و بحث منافع هر کشوری جداست و در طرف دیگر قرار دارد.
صالحی ادامه داد: اولویت هر کشوری با منافع ملی خود است و نباید این موضوع را نادیده انگاشت. بنابراین آنها از منافع ملی خود چشمپوشی نمیکنند و آن را کمرنگ جلوه نمیدهند و حتما افزایش هزینه مبادلاتی را از ما طلب میکنند.
به گفته او، تهدیدهای تعرفهای ترامپ قطعا تاثیر خود را میگذارد اما انتظار و امید اینست که چین به نوعی بتواند با آمریکا همراهی کند و کاری کند که هزینه کمتری به اقتصاد ما وارد شود.
تورم داخلی با مشکلات تجاری
این عضو اتاق بازرگانی درباره تاثیر اعمال تعرفههای ترامپ بر شاخصهای کلان اقتصاد کشور، اظهار داشت: مسئله اصلی اقتصاد ما در بعد کلان و درد مزمن آن، نرخ تورم است. صالحی افزود: ریشه تورم هم به عدم عرضه و تولید بیشتر برمیگردد و در نهایت افزایش تورم بر افزایش نرخ ارز نیز اثر میگذارد. همانطور که اشاره شد، اعمال تعرفه از سوی آمریکا هزینه مبادله و تجارت ما را با کشورهای حوزه بینالملل افزایش میدهد؛ هزینهها که بالا برود، بر تولید نیز تاثیرگذار خواهد بود و هزینه تولید را افزایش میدهد و عملا باعث میشود که محصولات ایرانی قادر به رقابت در بازار خارجی و حتی داخلی نباشند و در نهایت، رقابتپذیری محصولات ما پایین میآید.
او درباره تبعات کاهش رقابتپذیری محصولات ایرانی گفت: زمانی که رقابتپذیری کاهش پیدا کند، یک رقابت ناسالم میان محصولات خارجی و ایرانی حتی در بازارهای داخلی شکل میگیرد که باعث عقب افتادن صنعت کشور میشود. همچنین بازارهای خارجی را، به خصوص در صادرات غیرنفتی، از دست میدهیم و حتی ممکن است بازارهای سنتی نظیر عراق نیز، به علت افزایش قیمت تمام شده محصولات ایرانی، از دست بروند.
رئیس فدراسیون صادرات انرژی در پایان خاطرنشان کرد: تمام این مسائل باعث میشوند که نتوانیم تولید خود را افزایش دهیم و همین محصولات تولید شده را صادر کنیم و به فروش برسانیم. نتیجه نهایی این روند عملا افزایش نرخ تورم است پس بهترست مسیری را طی کنیم که به مهار و کنترل تورم بینجامد.
دیدگاه تان را بنویسید