توافق اروپا و اوکراین 

بر سر طرح پنج‌ماده‌ای برای پایان جنگ

در جریان سفر ولودیمیر زلسنکی به لندن، آلمان، فرانسه، بریتانیا و اوکراین با صدور بیانیه‌ای مشترک، ولادیمیر پوتین، رئیس‌ جمهور روسیه را به برقراری آتش‌بس فوری و آغاز مذاکرات جدی برای پایان دادن به این بحران نظامی فراخواندند.

بر اساس این پیشنهاد، خط مقدم فعلی نبرد به عنوان نقطه آغاز و مبنای گفتگوها در نظر گرفته خواهد شد. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، امانوئل مکرون، رئیس‌ جمهور فرانسه، کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا و ولودیمیر زلنسکی در این بیانیه تاکید کردند که ایالات متحده و کل اروپا باید نقشی «فعال» در این فرآیند ایفا کنند. رهبران چهار کشور پنج شرط اساسی را برای تحقق یک «صلح عادلانه و پایدار» ترسیم کرده‌اند.

گام نخست این طرح، دستیابی به یک توافق فراگیر برای پایان دادن به درگیری‌هاست که بر اساس آن، ولادیمیر پوتین باید با یک آتش‌بس فوری و کامل موافقت کند. هرچند رهبران اروپایی و اوکراین پذیرفته‌اند که خط مقدم فعلی نبرد مبنا و نقطه آغاز گفتگوهای صلح باشد، اما به‌طور هم‌زمان و با قاطعیت بر حفظ مرزهای بین‌المللی تاکید دارند.

از نظر آن‌ها، تغییر مرزها با توسل به زور و اهرم نظامی به هیچ وجه مشروعیت ندارد. این موضع با توجه به کنترل روسیه بر نزدیک به یک‌پنجم از خاک اوکراین، چالش اصلی مذاکرات خواهد بود. علاوه بر این، در این بند بر حق مالکیت ملی و حاکمیت اوکراین پافشاری شده و آمده است که حق این کشور برای انتخاب ترتیبات امنیتی مستقل و پیوستن به ائتلاف‌های بین‌المللی باید به‌طور بدون قید و شرط محترم شمرده شود.

بخش دیگری از این نقشه راه به سازوکارهای پساآتش‌بس اختصاص دارد. طبق این بند، اوکراین باید بلافاصله پس از توقف درگیری‌ها، تضمین‌های امنیتی محکم، موثر و از نظر حقوقی الزام‌آور دریافت کند که استقرار یک نیروی نظامی چندملیتی در منطقه نیز بخشی از این ابزارهای بازدارنده خواهد بود.

هم‌زمان، فشار اقتصادی بر مسکو کماکان حفظ می‌شود؛ به طوری که دارایی‌های توقیف‌شده روسیه تنها زمانی آزاد خواهند شد که این کشور به جنگ تجاوزکارانه خود پایان دهد و خسارات وارده به زیرساخت‌های اوکراین را به‌طور کامل جبران کند. در حال حاضر، حدود ۲۱۰ میلیارد یورو از منابع مالی بانک مرکزی روسیه در اتحادیه اروپا در حالت انجماد قرار دارد و به عنوان اهرم فشار در مذاکرات عمل خواهد کرد.

ماده پایانی این طرح بر پیوستگی امنیت اوکراین با کل قاره اروپا دست می‌گذارد. بر این اساس، هرگونه دستاورد یا توافق حاصل از مذاکرات صلح نباید منافع استراتژیک متحدان غربی را به مخاطره بیندازد. رهبران حاضر در نشست لندن تصریح کرده‌اند که نتایج گفتگوها در هر زمینه‌ای که با اتحادیه اروپا و پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) ارتباط داشته باشد، در نهایت مشروط به بررسی، تایید و تصویب نهایی توسط تمامی کشورهای عضو این دو نهاد خواهد بود تا از یکپارچگی امنیتی اروپا محافظت شود.

هم‌زمان با ارائه این طرح سیاسی، رهبران کشورهای اروپایی به ولودیمیر زلنسکی اطمینان دادند که پشتیبانی‌های تسلیحاتی و نظامی از کی‌یف بدون وقفه ادامه خواهد یافت. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، جزییات و ابعاد جدید این کمک‌ها در نشست‌های سران گروه هفت (G7) و ناتو که برای ماه‌های ژوئن و ژوئیه پیش‌رو تنظیم شده‌اند، و همچنین در گردهمایی بعدی ائتلاف موسوم به «ائتلاف مشتاقان» مورد بحث و بررسی نهایی قرار می‌گیرد.

مقامات ارشد حاضر در این رویداد بر نیاز مفرط و حیاتی برای تقویت شبکه‌های پدافند موشکی اوکراین و همچنین افزایش ارسالی تسلیحات دوربرد تاکید کردند. آن‌ها علاوه بر این، ابعاد فنی و استراتژیک این موضوع را بررسی کردند که ارتش‌های غربی و ناتو چگونه می‌توانند از تجربیات میدانی و عملیاتی نیروهای نظامی اوکراین در نبرد با روسیه بهره‌برداری کنند و ساختار همکاری‌های صنعتی بلندمدت با کی‌یف را با هدف تقویت توان دفاعی کل قاره اروپا توسعه دهند.

این در حالیست که وزارت دفاع روسیه دیروز (دوشنبه) اعلام کرد نیروهای گروه رزمی «جنوب» با انجام عملیات تهاجمی، کنترل شهرک «خیمیک» را در منطقه دونتسک به دست گرفته‌اند. بر اساس بیانیه این وزارتخانه، یگان‌های روسی در چندین محور عملیاتی به پیشروی ادامه داده و به مواضع نیروهای اوکراینی خسارات قابل توجهی وارد کرده‌اند. مسکو مدعی است ارتش اوکراین طی ۲۴ ساعت گذشته در مجموع حدود ۱۴۴۵ نفر تلفات متحمل شده است. به گفته وزارت دفاع روسیه، بیشترین تلفات در محور گروه رزمی «شرق» ثبت شده که بیش از ۴۵۰ نظامی اوکراینی را از دست داده است.

وزارت دفاع روسیه همچنین اعلام کرد نیروهای این کشور طی شبانه‌روز گذشته مواضع، انبارهای مهمات و سوخت، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و انرژی مورد استفاده ارتش اوکراین و همچنین محل استقرار نیروهای اوکراینی و جنگجویان خارجی را در ۱۳۹ نقطه هدف قرار داده‌اند. در بخش دیگری از این گزارش آمده است که سامانه‌های پدافند هوایی روسیه هشت بمب هدایت‌شونده و ۶۳۴ پهپاد اوکراینی را رهگیری و منهدم کرده‌اند.