با انسداد هرمز، ترکیه جایگزین ایران در بازار انرژی عراق شد

رامتین موثق

ایران، ترکیه و امارات را توسعه داد!

یک تحلیلگر ارشد انرژی بین‌الملل، درباره قرارداد استراتژیک عراق و ترکیه در حوزه انرژی، یادآور شد: تاریخ اقتصادی ایران حاوی خاطراتی است که اگر آن‌ها را مرور کنیم، ضرورت یک بازنگری جدی در ساختار تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در جمهوری اسلامی، نمایان می‌شود.

محمود خاقانی عنوان کرد: به طور مثال امارات یک بیابان بود و حتی می‌توان گفت که این کشور تا دهه اول انقلاب، در همین وضعیت قرار داشت اما افرادی که توانستند در اقتصاد و سیاست ما نفوذ کنند، امارات را به امارات امروزی تبدیل کردند. اگر جزیره قشم را توسعه داده بودیم، این جزیره به تنهایی می‌توانست از امارات پیشرفته‌تر باشد چراکه حتی از سنگاپور بزرگ‌تر و دارای انرژی داخلی است.

او تاکید کرد: در گذشته امارات را آباد کردیم و در مقطعی هم به سمت ترکیه رفتیم و این کشور هم با بهره‌گیری از غفلت ما، آباد شد. به عنوان مثال قرار بود که فرودگاه امام خمینی به محور فرودگاه‌های منطقه تبدیل شود، اما نفوذی‌ها در سال 1383، حتی اجازه ندادند که این فرودگاه افتتاح شود.

محمود خاقانی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: اردوغان فردی عاقل و مطلع نسبت به اوضاع داخلی ایران است و بنابراین از غفلت ایران برای گسترش نفوذ خود در بازارهای انرژی منطقه و به خصوص عراق، استفاده می‌کند

مدیرکل اسبق حوزه خزر و آسیای میانه وزارت نفت مطرح کرد که این افراد در صنعت انرژی ایران هم نفوذ کردند و باعث تضعیف قدرت کشور در این حوزه نیز شدند.

خاقانی افزود: از سال 1384 به بعد، نفوذ افرادی مانند تراستی‌های فعلی شکل گرفت و در نتیجه، صنعت نفت ایران را تکه‌تکه و مدیریت آن را ضعیف کردند. برای مثال در دولت دهم حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار نفر پرسنل کارکشته صنعت نفت ایران حذف شدند که تمام این افراد بعد از این اتفاق، به عراق، امارات و کشورهای دیگر مهاجرت کردند.

او تصریح کرد: با توجه به تضعیف صنعت نفت و دیپلماسی انرژی ایران، کشورهای همسایه، به خصوص در حوزه‌هایی که با ایران شریک بودند و منابع مشترکی با کشور ما داشتند، به این نتیجه رسیدند که نمی‌توان روی ایران حساب کرد.

ترکیه به محور صادرات نفت و گاز تبدیل شده است

این کارشناس اقتصاد انرژی به تحلیل رفتار ترکیه پرداخت و گفت: واقعا باید به دولت آقای اردوغان تبریک گفت. فرودگاه استانبول به پررفت‌وآمدترین فرودگاه جهان و صنعت پتروشیمی و پالایش ترکیه، به محور صادرات گاز روسیه به کشورهای دیگر تبدیل شده است. همچنین این کشور به محور صادرات نفت و گاز دریای خزر تبدیل شده است.

ترکیه با استفاده از ضعف ایران بازار عراق را تصاحب کرده و به محور صنعت و تجارت انرژی خاورمیانه تبدیل شده است در صورتی که ایران می‌توانست محور صنعت نفت، گاز و حتی حمل‌ونقل منطقه باشد اما نفوذی‌ها مانع از اجرای طرح‌های توسعه‌ای در این زمینه شدند

خاقانی ادامه داد: من به عنوان کسی که در صنعت نفت، در دولت‌های سازندگی و هفتم و هشتم، حضور داشتم می‌گویم که ما دائما در حال رقابت با ترکیه بودیم. در این دولت‌ها، طرح‌های معاوضه نفت خام و جایگزینی دلار در تجارت نفت و انرژی، مطرح بودند؛ اما همین طرح‌های توسعه‌ای در دولت نهم و دولت به اجرا نرسیدند و به اصطلاح، «به هوا» رفتند. اگر این طرح‌ها به مرحله اجرا می‌رسیدند، اکنون ایران به محور استراتژیک انرژی منطقه خاورمیانه، آسیای مرکزی و حوزه خزر تبدیل شده بود.

به گفته او، اردوغان فردی عاقل و مطلع نسبت به اوضاع داخلی ایران است بنابراین از غفلت ایران برای گسترش نفوذ خود در بازارهای انرژی منطقه و به خصوص عراق، استفاده می‌کند.

کارشناس و تحلیلگر ارشد اقتصاد انرژی: اکنون بالا بودن قیمت نفت و گران شدن فرآورده‌های نفتی، سرمایه‌گذاری در احداث خطوط لوله انتقال نفت، گاز و فرآورده‌ها را، در مسیرهایی غیر از تنگه هرمز، دارای توجیه اقتصادی کرده و فرصت مناسبی برای ترکیه و شرکت‌های غربی به وجود آمده است تا درآمد کلانی از گران بودن نفت خام و فرآورده‌های نفتی، حاصل کنند

این تحلیلگر مسائل انرژی، همچنین با اشاره به رفتار عراق، در این خصوص بیان کرد: ترامپ ادعا دارد که او باعث به قدرت رسیدن نخست‌وزیر کنونی عراق شده است. نخست‌وزیر عراق هم یک تاجر و به دنبال منافع خود و عراق است؛ هرچند که بیشتر به فکر منافع شخصی خود و افرادی است که او را به قدرت رسانده‌اند.

خاقانی همچنین یادآوری کرد که نخست‌وزیر عراق طی سفر خود به آمریکا، قراردادهای مهمی با شرکت‌های «اکسون‌موبیل»، «شورون» و مابقی کمپانی‌های نفتی آمریکایی امضا کرده است.

بالا بودن قیمت نفت به ضد خود بدل شد!

مدیرکل اسبق حوزه خزر و آسیای میانه وزارت نفت در ادامه، تاکید کرد که در حال حاضر، بالا بودن قیمت نفت و بسته بودن تنگه هرمز به ضد خود تبدیل شده است!

خاقانی توضیح داد: عده‌ای از نمایندگان مجلس و برخی تندروها مانند روزنامه کیهان می‌گویند که بسته ماندن تنگه هرمز حق مسلم ماست و در این باره شعار می‌دهند اما هیچکس نمی‌گوید نکند نفوذی‌ها این تندروها را تحت‌تاثیر قرار داده‌اند. اکنون بالا بودن قیمت نفت و گران شدن فرآورده‌های نفتی، سرمایه‌گذاری برای احداث خطوط لوله انتقال نفت، گاز و فرآورده‌ها را، در مسیرهایی غیر از تنگه هرمز، دارای توجیه اقتصادی کرده است. او معتقد است: اکنون فرصت مناسبی برای ترکیه و شرکت‌های غربی به وجود آمده است تا درآمد کلانی از گران بودن نفت خام و فرآورده‌های نفتی، حاصل و برای احداث مسیرهای جایگزین تنگه هرمز، سرمایه‌گذاری کنند.

این کارشناس حوزه انرژی همچین اظهار داشت: عراق بزرگترین ذخایر نفتی را دارد و این به یک نکته مهم در روابط میان عراق و آمریکا تبدیل شده است.

خاقانی افزود: آمریکا تولید نفت زیادی دارد ولی نفت خود آمریکا برای پالایشگاه‌های این کشور مناسب نیست و به همین دلیل است که نفت تولیدی خود را صادر می‌کند اما برای پالایش و تولید فرآورده‌ها، به نفت خام عراق و ایران نیاز دارد. نفت خام عراق و ایران جزو نفت خام‌هایی هستند که مشتقات بیشتری دارند و مثلا برای صنایع مختلف، مانند تولید روغن‌های صنعتی، پتروشیمی و ... استفاده می‌شوند.

ایران می‌توانست محور انرژی منطقه باشد

این تحلیلگر مسائل انرژی تاکید کرد که اکنون باید یک بازنگری جدی در سیاست خارجی خود داشته باشیم.

خاقانی ادامه داد: باید به عاقلان میدان دهیم که در انتخابات بعدی وارد مجلس شوند وگرنه همین افراد فعلی که تنها ادعا دارند و در مجلس و دیگر بخش‌های نظام تصمیم‌سازی کشور جای گرفته‌اند، 3 دهه است که حضور دارند و اگر تصمیم‌سازی این افراد کارساز بود، ایران باید به اهداف گذشته خود می‌رسد ولی این افراد هم افراد دلسوز را ترورِ شخصیتی کردند و هم تلاش‌های دولت‌های گذشته را زمین زدند.

او در جمع‌بندی سخنان خود، خاطرنشان کرد: در شرایطی قرار داریم که نفوذی‌ها برای خود جولان می‌دهند و در نتیجه جولان این افراد است که کشورهای دیگر جای ایران را گرفته و به محور صنعت و تجارت انرژی منطقه تبدیل شده‌اند در صورتی که ایران می‌توانست محور صنعت نفت، گاز و حتی حمل‌ونقل منطقه باشد.