یک کارشناس در گفت وگو با «توسعه ایرانی» و با اشاره به تأثیر حوادث اخیر در افت سنگین شاخص کل:
کاهش سرمایه اجتماعی ریزش بورس را ادامهدار میکند
رامتین موثق
ماهها بود که بازار سرمایه بر مدار رشد قرار گرفته بود و به نظر میرسید مانعی جدی در راه صعود و رکوردشکنیهای شاخص کل قرار ندارد. با تکنرخی شدن ارز در ماه گذشته، رشد بورس شدت بیشتری گرفت چرا که این امر به دلیل انتفاع از افزایش نرخ ارز صادراتی یکی از مطالبات قدیمی سهامداران عمده در بازار بود.
اما در هفته جاری ناگهان رشد بورس متوقف شد و شنبه و یکشنبه، 4 و 5 بهمن، شاخص کل ریزشهای سنگینی را تجربه کرد. در پایان معاملات روز شنبه، نماگر اصلی تالار شیشهای با عقبنشینی 105،615 واحدی (معادل 2.37 درصد ریزش)، کانالهای حمایتی را یکی پس از دیگری از دست داد و در ارتفاع 4 میلیون و 342 هزار واحد قرار گرفت. این فشار فروش تنها مختص به نمادهای بزرگ نبود؛ شاخص کل (هموزن) نیز که نماگر وضعیت کلیت بازار است، با 17 هزار واحد کاهش (1.56 درصد افت)، نشان داد که موج قرمزرنگ تمام صنایع کوچک و بزرگ را
دربرگرفته است.
روز یکشنبه شاخص کل بورس تهران با کاهش ۲.۶۳ درصدی و افت بیش از ۱۱۴ هزار واحدی کار خود را آغاز کرد و در پایان معاملات روز گذشته، با ریزشی بیش از 106 هزار واحد، به کانال 4.2 میلیون واحد عقبنشینی کرد. گفتنی است ارزش معاملات خرد و کل بازار نیز رقم 127 هزار و 200 میلیارد تومان را ثبت کرد که نشاندهنده گردش نقدینگی بالا در روز ریزش بازار است.
البته این اولین باری نیست که بازار سرمایه ایران در نتیجه شوکهای سیاسی متحمل ریزش و عقبنشینی میشود اما اکنون باید پرسید که چرا آثار تکنرخی شدن ارز بر رشد بازار سرمایه، کوتاهمدت بود؟
غلبه ریسکها بر مولفههای بنیادی
با ریزش بورس در دو روز گذشته، عمده تحلیلگران معتقدند که افزایش تنشهای سیاسی منجر به وضعیت فعلی بازار سرمایه شده است. تسنیم در گزارشی، افزایش تنشهای سیاسی و انتشار شایعات را علل اصلی ریزش بورس در هفته جاری عنوان کرد.
در این گزارش آمده است: «از منظر بنیادی، گزارشهای 9 ماهه شرکتها عموما مثبت ارزیابی میشود و چشمانداز گزارشهای سالانه با توجه به اثرگذاری نرخ دلار 140 هزار تومانی، امیدوارکننده باقی مانده است. با این حال، در کوتاهمدت وزن خبرهای سیاسی و ریسکهای سیستماتیک در تصمیمگیری سهامداران پررنگتر از عوامل بنیادی بوده است.»
همچنین برزو حقشناس، کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه، در گفتوگو با تجارتنیوز، تاکید کرد که سطح ریسکهای سیستماتیک، چه در سطح داخلی و چه خارجی، به شدت بالاست و این عامل به طور مستقیم بر عملکرد بازار سرمایه اثر منفی گذاشته است. او در این خصوص توضیح داد: «علاوه بر این، گزارشهای عملکرد 9 ماهه تعدادی از شرکتهای بزرگ و شاخص، پایینتر از انتظارات بازار بود. اثر مثبت افزایش نرخ ارز هنوز بهطور کامل در صورتهای مالی این شرکتها منعکس نشده است. ترکیب این دو عامل، یعنی تشدید ریسکها و گزارشهای ضعیفتر از پیشبینی، فشار قابلتوجهی بر شاخصها وارد کرد و منجر به ریزش اخیر شد.»
به اعتقاد این کارشناس، تا هفته گذشته، مولفههای بنیادی تا حدی بر ریسکها غلبه داشت، اما اکنون وزن ریسکهای سیستماتیک افزایش یافته و جذابیت بنیادی بازار کاهش پیدا کرده است؛ نتیجه این تحول، وضعیت فعلی بازار است.
در شرایطی که به گفته برخی از مسئولین و کارشناسان مستقل، اعتماد و امید سهامداران در حال بازگشت بود، آیا ریزشهای بورس ادامهدار خواهد بود یا میتوان به بازگشت شرایط صعودی و نیمهرونق به بازار امید داشت؟ هرچند که برخی از کارشناسان در همان ماههای گذشتهی رشد بورس هشدار داده بودند که نمیتوان به رشد پایدار در بازار سرمایه ایران امید داشت!
بازار نتوانست تعادل را حفظ کند
یک کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، علت اصلی رشد هفتههای گذشته بورس را مربوط به تکنرخی شدن ارز دانست.
کارشناس بازار سرمایه: به دلیل تهدید تعرفهای ترامپ بر کشورهای همپیمان تجاری ایران، ریسکهای سیاسی افزایش یافتهاند. هرچند که این تهدید هنوز عملی نشده است اما خطر آن جدی است. اگر سیاست آمریکا به سمت تهدیدات تعرفهای و اعمال تحریم بر دیگر کشورها برود، ممکن است برخی از کشورها از خرید محصولات ایران و مراودات با کشور، خودداری کنند
عباسعلی حقانینسب درباره دلایل دیگر رشد بورس، اظهار کرد: اتفاقات بنیادینی هم که در شرکتها افتاده بود منجر به رشد هفتههای گذشته شد. همچنین بهرغم سردی هوا، گاز صنایع قطع نشده بود.
او افزود: پس از مدتی که از رشد بورس گذشت، قیمتها نیز رشد و حرکت خوبی پیدا کرده و به قیمتهای تعادلی نزدیکتر شده بودند اما با توجه به شرایط اقتصاد و همچنین به این علت که بورس ما شرایطی تودهوار دارد، وقتی که بازار به تعادل میرسد، قادر به حفظ تعادل خود نیست و برخی اوقات از سمت دیگر بوم میافتد و برخلاف کشورهای دیگر، انگار که تعادل بازار سهام ما را اذیت میکند!
افزایش ریسک و قطعی گاز
این تحلیلگر بورس ریزش شدید شاخص کل را در هفته اخیر متوجه افزایش ریسکهای سیستماتیک دانست و گفت: در نتیجه اعتراضات، قطعی اینترنت و جنگ روایتها و افزایش روایتهای منفی علیه جمهوری اسلامی، این ریزش سنگین در بازار سرمایه اتفاق افتاده است.
حقانینسب درباره علت دیگر ریزش بورس در 2 روز گذشته، عنوان کرد: با افزایش ریسکهای سیستماتیک، ناگهان سرمای شدیدی هم کشور را دربرگرفت و متاسفانه گاز صنایع قطع شد پس عملا تولید صنایع در بهمنماه کاهش خواهد یافت.
او ادامه داد: به دلیل این شرایط، بورس دچار ریزش شده است در صورتی که نباید اینگونه باشد؛ به نظر من سهامداران عمده باید با ورود خود از بازار حمایت میکردند چرا که اکنون زمان تقسیم سود است و وجه نقد و پول کافی نیز در اختیار دارند اما متاسفانه در شرایط اینچنینی، سهامداران عمده تصمیم میگیرند که وارد نشوند و در قیمتهای پایینتری حمایت کنند. طرز فکر این سهامداران به این صورت است که تمایلی ندارند در قیمتهای بالا حمایت کنند و صبر میکنند که خرید را در قیمتهای پایینتر انجام دهند.
به گفته این کارشناس، افزایش ریسکها، شدتگیری تنشهای سیاسی و قطعی گاز صنایع را میتوان دلایل عمده ریزش شاخص کل بازار سرمایه در 2 روز اول هفته جاری دانست.
عباسعلی حقانینسب در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: افزایش ریسکها، شدتگیری تنشهای سیاسی و قطعی گاز صنایع را میتوان دلایل عمده ریزش شاخص کل بازار سرمایه در 2 روز اول هفته جاری دانست. این ریزش همچنین درنتیجه اعتراضات، قطعی اینترنت و جنگ روایتها و افزایش روایتهای منفی علیه جمهوری اسلامی، شدت گرفته است
خنثی شدن آثار ارز تکنرخی
با تعرفههای ترامپ
حقانینسب درباره اینکه «چرا آثار تکنرخی شدن ارز بر رشد بازار سرمایه کوتاهمدت بود؟»، پاسخ داد: آثار حذف نرخهای چندگانه ارز بر بازار سرمایه بلندمدت است اما نکته این است که بازار نمیتواند شرایط آینده را محاسبه کند.
او توضیح داد: به دلیل تهدید تعرفهای ترامپ بر کشورهای همپیمان تجاری ایران، ریسکهای سیاسی افزایش یافتهاند. هرچند که این تهدید هنوز عملی نشده است اما خطر آن جدی است. سابقا که شرکتها را تحریم میکردند، امکان دور زدن تحریمها به سادگی وجود داشت اما اگر سیاست آمریکا به سمت تهدیدات تعرفهای و اعمال تحریم بر دیگر کشورها برود، ممکن است برخی کشورها از خرید محصولات ایران و مراودات با کشور، خودداری کنند بنابراین این نگرانی به وجود آمد که ممکن است فروش شرکتها با مشکل مواجه شود.
این تحلیلگر بازار سهام تصریح کرد: همچنان هم در وضعیت فعلی، آثار تکنرخی شدن ارز وجود دارد اما نکته دیگر هم اینست که اطلاعات پیشبینی در بازار ما منتشر نمیشود. باید منتظر بود تا شرکتها آثار مربوط به تکنرخی شدن یا افزایش نرخ ارز را تحلیل کنند و از آنجا که قدرت تحلیل بازار ما چندان بالا نیست و فوقش محدود به آثار کوتاهمدت است، بازار ما به شرایط فعلی
رسیده است.
رشد مجدد به شرط تعیینتکلیف!
حقانینسب در پاسخ به این پرسش که «آیا ریزش بورس ادامهدار خواهد بود و یا امکان و امید رشد مجدد در بازار سرمایه وجود دارد؟»، بیان داشت: به نظر من اگر کشور به مرحله جنگ و شدتگیری تنشهای سیاسی نرسد، میتوان به بهتر شدن اوضاع بورس امیدوار بود.
او افزود: اگر شرایط سیاسی در هفته جاری تعیین تکلیف شود و تنشها ادامهدار نباشد، میتوان به رشد مجدد امیدوار بود چرا که به دلیل تکنرخی شدن ارز، شرکتها شرایط خوبی دارند و همچنین شرایط ناترازی انرژی به شدت قطعیهای پارسال نیست و بهتر مدیریت شده است. بنابراین احتمالا موفقیتهای کشور در تولید انرژی بیشتر در آینده ثمربخش باشد.
به اعتقاد این کارشناس بورس، شرایط بهتر خواهد شد اما شرطش اینست که به ریسکهای سیاسی و سیستماتیک حداکثری نرسیم.
حقانینسب تاکید کرد: جنگ و نابسامانی اجتماعی سرمایه اجتماعی را کاهش میدهد، انگیزهها را از بین میبرد و در نتیجه اعتراضات، افراد بیانگیزه و بیحوصله میشوند.
او در پایان خاطرنشان کرد که اگر اوضاع کشور وارد شرایط جنگی نشود، مشکل بازار حل میشود و به شرایط رشد سابق بازخواهد گشت.
دیدگاه تان را بنویسید