شهرداری تهران برای مقابله با حیوانات موذی چه برنامهای دارد؟
هانتاویروس؛ ویروسی مرموز که جهان را نگران کرد
شیوع چند مورد مرگبار «هانتاویروس» در یک کشتی کروز در اقیانوس اطلس، بار دیگر نام این ویروس کمتر شناختهشده را بر سر زبانها انداخته است؛ ویروسی که عمدتاً از جوندگان به انسان منتقل میشود و اگرچه سازمان جهانی بهداشت خطر جهانی آن را پایین ارزیابی کرده، اما گزارش موارد تازه و احتمال انتقال محدود انسان به انسان، نگرانیهایی جدی ایجاد کرده است.
یک کشتی تفریحی با ۱۴۰ مسافر و خدمه که با شیوع هانتاویروس مواجه شده، به سمت جزایر قناری اسپانیا در حرکت است تا مسافران آن در منطقهای ایزوله تخلیه شوند.
تاکنون این ویروس منجر به جان باختن ۳ نفر و بیماری دستکم ۸ نفر شده است و ۵ مسافر دیگر که پیش از این کشتی را ترک کرده بودند نیز به این بیماری مبتلا هستند. در حالی که مقامات بهداشتی در ۴ قاره ردیابی بیش از ۲۰ مسافر را آغاز کردهاند، سازمان جهانی بهداشت خطر شیوع گسترده این ویروس با دوره نهفتگی ۱ تا ۸ هفته را برای عموم مردم پایین ارزیابی کرده است.
جهان هنوز خاطره تلخ کرونا را فراموش نکرده و از همین رو انتشار خبر مرگ چند مسافر یک کشتی کروز بر اثر ابتلا به «هانتاویروس» کافی است تا دوباره ترس از ظهور یک بیماری فراگیر در شبکههای اجتماعی و رسانهها شعلهور شود. ماجرا از کشتی گردشگری MV Hondius آغاز شد؛ کشتیای که از آرژانتین راهی اقیانوس اطلس شده بود و حالا نامش به یکی از خبرسازترین پروندههای بهداشتی جهان تبدیل
شده است.
هانتاویروس دقیقاً چیست؟
هانتاویروس در واقع نام یک خانواده از ویروسهاست که عمدتاً در بدن جوندگان زندگی میکنند و از طریق ادرار، بزاق یا مدفوع حیوان آلوده به انسان منتقل میشوند. شایعترین راه انتقال، استنشاق ذرات آلودهای است که در هوا پراکنده میشوند؛ مثلاً هنگام تمیز کردن انبار، خانههای متروکه یا مکانهایی که موشها در آن رفتوآمد داشتهاند.
این ویروس نخستین بار دههها قبل شناسایی شد، اما همچنان جزو بیماریهای نادر به حساب میآید. با این حال، شدت بیماری در برخی موارد میتواند بسیار بالا باشد؛ بهویژه وقتی ریهها یا کلیهها را درگیر کند.
هانتاویروس معمولاً در دو شکل اصلی بروز میکند؛ یکی «سندروم ریوی هانتاویروس» و دیگری «تب خونریزیدهنده همراه با سندروم کلیوی».
نوع ریوی خطرناکتر است و با تب ناگهانی، درد شدید عضلانی، تهوع، ضعف، تنگی نفس و در مراحل پیشرفته نارسایی شدید تنفسی همراه میشود. در برخی سویهها، میزان مرگومیر حتی به ۴۰ تا ۵۰ درصد هم میرسد.
نوع کلیوی بیشتر در آسیا و اروپا دیده میشود و علائمی مانند تب، افت فشار خون، خونریزی و اختلال عملکرد کلیه دارد. میزان مرگومیر این نوع پایینتر و معمولاً بین یک تا ۱۵ درصد گزارش شده است.
چرا ماجرای کشتی کروز جهان را نگران کرد؟
آنچه پرونده اخیر را متفاوت کرده، احتمال انتقال محدود انسان به انسان است. اغلب هانتاویروسها فقط از جوندگان منتقل میشوند، اما سویه «آند» که در آمریکای جنوبی شایعتر است، در برخی شرایط خاص میتواند میان انسانها نیز منتقل شود؛ البته نه به سادگی کرونا یا آنفلوآنزا.
سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده که انتقال انسانی این ویروس معمولاً نیازمند تماس نزدیک و طولانیمدت است و خطر آن برای عموم مردم همچنان «پایین» ارزیابی میشود.
با این حال، حضور مسافران از کشورهای مختلف در یک کشتی و سفر آنها به نقاط مختلف جهان، باعث شد نهادهای بهداشتی در چندین کشور وارد وضعیت آمادهباش شوند. گزارشها حاکی است مسافران این کشتی از بیش از ۲۰ کشور بودهاند و برخی پیش از شناسایی بیماری، از کشتی پیاده شده بودند.
کرونا تکرار میشود؟
مهمترین سوالی که این روزها در افکار عمومی مطرح میشود همین است؛ آیا هانتاویروس میتواند به پاندمی بعدی جهان تبدیل شود؟
پاسخ فعلی کارشناسان منفی است. سازمان جهانی بهداشت رسماً اعلام کرده این رویداد «شروع یک کووید جدید» نیست و خطر جهانی آن پایین ارزیابی میشود.
دلیل اصلی هم تفاوت شیوه انتقال است. کرونا بهسادگی از طریق تنفس و تماس روزمره منتقل میشد، اما هانتاویروس عمدتاً وابسته به تماس با جوندگان آلوده است و انتقال انسانی آن بسیار محدود و نادر محسوب میشود.
موش های تهران و هانتاویروس
وزارت بهداشت ایران میگوید تاکنون موردی از وضعیت اضطراری یا شیوع گسترده هانتاویروس در کشور مشاهده نشده و این بیماری در سطح جهانی نیز هنوز پاندمی محسوب نمیشود.با این حال مقابله با آن یک ضرورت جهانی است، بر این اساس پاکسازی شهرها از جمله پایتخت از موش و رَتها، تنها یک طرح مدیریت شهری نیست، بلکه مقابله با یک معضل بهداشتی است.مهمترین راه پیشگیری، جلوگیری از تماس با جوندگان و فضولات آنهاست.
مدیر اداره کنترل حیوانات شهری سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، در این باره گفت: اکیپهای مقابله با موشها و حیوانات موذی در تمامی نواحی شهر تهران فعال هستند و به صورت مستمر محلهای کلونی موشها با استفاده از روشهای مشخص ضدعفونی میشوند.
به گزارش ایسنا، حسین صادقی با اشاره به اقدامات شهرداری تهران در کنترل حیوانات موذی از جمله موشها در سطح شهر تهران، اظهار کرد: تقریبا ۴۰ سال است که با مسئله موش در سطح شهر مبارزه میکنیم؛ شهرداری تهران از دهه ۶۰ مبارزه با حیوانات موذی از جمله موش را آغاز کرده و همواره نسبت به کنترل جمعیت موشها و مقابله با آن اقدام کرده است.
وی ادامه داد: ما در این حوزه به عنوان مجری عمل میکنیم و دانشگاههای علوم پزشکی نیز در کنار ما حضور دارند؛ در تهران سه دانشگاه علوم پزشکی فعال هستند که در حوزههای بهداشتی با ما همکاری میکنند. انستیتو پاستور نیز در کنار ماست و تاکنون گزارشی مبنی بر آلودگی موشهای تهران ارائه نکرده است.
مدیر اداره کنترل حیوانات شهری سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران با بیان اینکه اکیپهای ما در تمامی نواحی فعال هستند و فعالیت خود را ادامه میدهند، گفت: در این زمینه، اقدامات پیشگیرانه بسیار سادهای باید انجام شود و مهمترین مسئله این است که عوامل اجرایی ما استفاده از دستکش، لباس، ماسک و سایر موارد بهداشتی را رعایت کنند و به صورت مستمر در حین کار این موارد را مدنظر داشته باشند.
وی تصریح کرد: همچنین محلهای کلونی موشها نیز باید با استفاده از روشهای مشخص، ضدعفونی شوند. کنترل مستمر ما در سطح شهر برای مهار جمعیت موشها ادامه دارد، اما منابع اطلاعاتی و پشتیبان ما دانشگاههای علوم پزشکی و انستیتو پاستور هستند.
دیدگاه تان را بنویسید