توپ‌هایی که قفل زندان را می‌شکنند

 آریا طاری

صدای سوت داور، فریاد کرکننده‌ ده‌ها هزار هوادار روی سکوها، توپی که تور دروازه را به لرزه درمی‌آورد و بازیکنی که با تمام وجود به سمت پرچم کرنر می‌دود تا شادی‌اش را با جهان قسمت کند؛ این تصویر همیشگی و زیبای فوتبال است. اما حالا، در باشگاه پرسپولیس، این تصویر امتدادی شگفت‌انگیز و انسانی پیدا کرده است. حالا هر بار که توپی از خط دروازه حریفان عبور می‌کند، فرسنگ‌ها دورتر از هیاهوی استادیوم آزادی یا هر ورزشگاه دیگری، صدای باز شدن قفل یک در آهنی به گوش می‌رسد؛ در سنگین یک زندان که به روی یک محکوم جرائم غیرعمد باز می‌شود تا پدری، مادری یا فرزندی به آغوش گرم خانواده‌اش بازگردد. 

برای نوشتن از این اتفاق زیبا، باید کمی به عقب برگردیم و نگاهی به صندلی مدیریت باشگاه بیندازیم. در ماه‌های اخیر، تصویر پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس، در ذهن بسیاری از اهالی رسانه و هواداران فوتبال، تصویری پرنوسان بود. ادبیات او در مصاحبه‌ها و موضع‌گیری‌هایش، بیش از آنکه شبیه به نفر اول مدیریت یکی از بزرگ‌ترین و پرهوادارترین باشگاه‌های آسیا باشد، تداعی‌کننده‌ رفتار یک لیدر پرشور روی سکوها بود. اوج این انتقادات زمانی شکل گرفت که او در اظهارنظری عجیب، با تکیه بر مفهوم «زور»، اعلام کرد که پرسپولیس چون هوادار میلیونی دارد، «زور» دارد و از همین اهرم قدرت استفاده کرده تا یک تورنمنت سه‌جانبه برای آسیایی شدن تیم جور کند. این جنس از کلمات و این نوع نگاه به مدیریت ورزشی، با انتقادات تند و تیزی از سوی کارشناسان مواجه شد. بسیاری معتقد بودند که جایگاه مدیرعامل پرسپولیس نیازمند دیپلماسی، وقار و ادبیاتی فاخرتر است. اما درست در روزهایی که سایه این انتقادات بر سر مدیریت باشگاه سنگینی می‌کرد، پیمان حدادی تصمیمی گرفت که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت؛ تصمیمی چنان پخته، انسانی و هوشمندانه که باید با صدای بلند ایستاد و او و مجموعه باشگاه را برای آن تحسین کرد. پرسپولیس نشان داد که می‌خواهد «زور» و قدرت اجتماعی‌اش را در مسیری به کار بگیرد که در تاریخ ورزش ایران بی‌سابقه یا دست‌کم کم‌نظیر است؛ پویش «هر گل پرسپولیس، آزادی یک زندانی.» 

طرحی که مدیریت باشگاه پرسپولیس با همراهی خیرین و هواداران پایه‌ریزی کرده، تنها یک شعار تبلیغاتی نیست، بلکه یک ماشین آزادی‌بخش است که موتور محرک آن، ساق‌های بازیکنان در مستطیل سبز است. نکته درخشان این کمپین، فراگیری آن است. این طرح تنها به تیم پرستاره و میلیاردی بزرگسالان مردان محدود نمی‌شود؛ بلکه تیم زنان پرسپولیس و چهار تیم پایه باشگاه را نیز در بر می‌گیرد. پیمان حدادی با اعلام یک آمار خیره‌کننده، نشان داد که این طرح تا چه حد عملیاتی شده است:«تاکنون ۴۳ زندانی جرائم غیرعمد با اجرای این طرح در فصل جاری آزاد شده‌اند.» ۴۳‌انسان که نه به خاطر جنایت، بلکه به دلیل تنگناهای مالی، بدهی یا حوادث ناخواسته پشت میله‌ها بودند، حالا به برکت گل‌هایی که با پیراهن سرخ به ثمر رسیده، شب‌ها را در خانه و کنار عزیزانشان می‌گذرانند.

حالا دیگر تاکتیک‌های هجومی تارتار، پاس‌های تو در تو و شوت‌های سرکش مهاجمان پرسپولیس، فقط برای کسب سه امتیاز و صعود در جدول رده‌بندی نیست. میانگین بیش از دو گل در هر بازی به این معناست که تیم مردان پرسپولیس، در هر مسابقه حکم آزادی دو انسان را امضا می‌کند

برای درک بهتر عظمت این اتفاق، باید نگاهی به عملکرد فنی تیم‌ها بیندازیم. تیم مردان پرسپولیس با هدایت مهدی تارتار، تا اینجای لیگ برتر با رویکردی کاملا تهاجمی به میدان رفته است. ثبت ۱۵‌گل در تنها هفت ‌مسابقه، پرسپولیس را صاحب زهرآگین‌ترین و بهترین خط حمله رقابت‌ها کرده است. شاگردان تارتار به جز دیدار مقابل تراکتور که در گلزنی ناکام ماندند، در سایر دیدارها ماشین گلزنی خود را روشن نگه داشته‌اند؛ تا جایی که در آخرین نبرد خود، سه بار دروازه صنعت نفت آبادان را فرو ریختند. حالا دیگر تاکتیک‌های هجومی تارتار، پاس‌های تو در تو و شوت‌های سرکش مهاجمان پرسپولیس، فقط برای کسب سه امتیاز و صعود در جدول رده‌بندی نیست. میانگین بیش از دو گل در هر بازی به این معناست که تیم مردان پرسپولیس، در هر مسابقه حکم آزادی دو انسان را امضا می‌کند. این یک انگیزه ماورایی برای بازیکنان است. مهاجمی که پشت توپ می‌ایستد، می‌داند که ضربه‌اش نه‌تنها میلیون‌ها هوادار را نیم‌خیز می‌کند، بلکه می‌تواند اشک شوق را بر چشمان خانواده‌ای چشم‌انتظار بنشاند. 

اما این حماسه، قهرمانان دیگری هم دارد. تیم زنان پرسپولیس که به تازگی با هدایت نیلوفر اردلان شکل گرفته و وارد مسابقات شده، با قدرت‌نمایی تمام‌عیار خود، سهم بزرگی در این پویش انسانی ایفا می‌کند. دختران سرخپوش در سه هفته نخست لیگ، با سه پیروزی متوالی و ثبت هفت ‌گل زده، نشان داده‌اند که چیزی از تیم مردان کم ندارند. پیروزی دو بر صفر مقابل آوا تهران، برد کوبنده چهار بر صفر برابر ملوان و برتری ارزشمند یک بر صفر مقابل وارش نوشهر، آنها را با ۹‌امتیاز در صدر جدول قرار داده است. درخشش شاگردان نیلوفر اردلان به این معناست که دختران فوتبالیست ایرانی، با هر بار عبور دادن توپ از خط دروازه، قفل‌های سخت زندان را می‌شکنند. ترکیب ۲۲‌گل زده‌ تیم‌های بزرگسالان زنان و مردان، به تنهایی بخش عظیمی از موفقیت این طرح را تضمین کرده است. 

با تداوم این روند هجومی در هر ۶ تیم تحت پوشش باشگاه، انتظار می‌رود تا پایان فصل، آمار زندانیان آزاد شده از مرز ۱۰۰نفر عبور کند. این یعنی نجات صد خانواده از فروپاشی، نجات صد انسان از ناامیدی و تزریق صدها دوز امید به رگ‌های جامعه. باید اعتراف کرد که تصمیم اخیر باشگاه پرسپولیس و مدیریت آن، کلاس درسی برای تمام باشگاه‌های ورزشی در ایران است. پیمان حدادی که پیش‌تر به خاطر ادبیات هواداری‌اش مورد نقد بود، حالا ثابت کرده است که می‌توان از ظرفیت عظیم و «زور» واقعی یک باشگاه مردمی، نه فقط برای گرفتن امتیازات مدیریتی یا ورزشی، بلکه برای التیام دردهای جامعه استفاده کرد. امروز، پرسپولیس در جدول انسانیت صدرنشین است. حالا تماشای بازی‌های این تیم لذتی دوچندان دارد؛ چراکه هر حمله، هر شوت و هر گل، دیگر فقط یک عدد روی تابلوی نتایج نیست، بلکه بلیت بازگشت یک انسان به زندگی است. این، جادوی واقعی فوتبال است و پرسپولیس، این روزها زیباترین شعبده‌باز این مستطیل سبز است.