شاهکار آنلاین

نگار رشیدی 

در حالی که افکار عمومی و ارکان فوتبال ایران در تب‌وتاب جام‌جهانی و تقابل سرنوشت‌ساز شاگردان امیر قلعه‌نویی با بلژیک می‌سوزند، در پشت پرده، تصمیماتی اتخاذ شده که مرزهای ساختار حقوقی فوتبال را در دنیا جابه‌جا کرده است. اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال، فرسنگ‌ها دورتر از تهران، در کمپ تیم ملی در تیخوانای مکزیک و از طریق یک وبینار آنلاین، سرنوشت بیست‌وپنجمین دوره لیگ برتر را به عجیب‌ترین شکل ممکن رقم زدند؛ تصمیمی که بیشتر به یک شوخی بی‌مزه مدیریتی شبیه است تا تدبیری برای خروج از بحران. داستان از جایی شروع شد که جنگ ۴۰‌روزه، چرخ‌دنده‌های مسابقات باشگاهی را در هفته بیست‌وسوم قفل کرد. فوتبال ایران چهار ‌ماه تمام در خواب زمستانی فرو رفت و گمانه‌زنی‌ها درباره آینده لیگ به اوج خود رسید. سرانجام مدیران فدراسیون ساده‌ترین و در عین حال مخرب‌ترین راه را انتخاب کردند؛ پاک کردن صورت‌مساله. لیگ بیست‌وپنجم رسما نیمه‌تمام اعلام شد. اما شاهکار اصلی در جزئیات این ابلاغیه نهفته است؛ جایی که استقلال صدرنشین، فرسنگ‌ها دورتر از جام قهرمانی نگه داشته شد تا به بهانه الگوبرداری از لیگ اوکراین در زمان جنگ با روسیه، هیچ تیمی طعم قهرمانی را نچشد. جام حذفی نیز در این میان زنده به گور شد تا استقلال، گل‌گهر و فولاد، بزرگ‌ترین متضرران این تصمیم فاقد خلاقیت باشند. 

وقتی صحبت از تقسیم سهمیه‌های آسیایی به میان می‌آید، خلاقیت مدیران فدراسیون فوتبال فوران می‌کند. آنها که پیش از این به کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) تعهد داده بودند مکانیسم سهمیه‌ها بر اساس جدول است، ناگهان از یک تورنمنت سه‌جانبه رونمایی کردند! پرسپولیس، چادرملو و گل‌گهر باید در روزهای پنجم و نهم تیرماه به مصاف هم بروند تا تکلیف سهمیه سوم روشن شود. اما کمدی‌درام ماجرا اینجاست؛ این تورنمنت بند نافش به رای کمیته استیناف گره خورده است! اگر شکایت گل‌گهر از بازیکن پاراگوئه‌ای چادرملو تایید شود، تورنمنت هوا می‌شود و گل‌گهر آسیایی می‌شود؛ اگر تایید نشود یا لفت بخورد، بازی‌ها برگزار می‌شود. این یعنی فوتبال حرفه‌ای کشور را معلق در هوا نگه داشتن تا یک کمیته حقوقی در دقیقه ۹۰ تصمیم بگیرد توپ باید چطور بچرخد. 

اما اوج داستان و بدعت هولناک حقوقی فدراسیون، در بخش سقوط و صعود رخ داد. مهدی تاج که خود سال‌ها ژست مخالفت با لیگ ۱۸‌تیمی را می‌گرفت، سرانجام زیر فشار لابی‌ها کمر خم کرد و لیگ بیست‌وششم ۱۸‌تیمی شد. فدراسیون برای راضی نگه داشتن همه، فرمول شگفت‌انگیز صعود ۲.۵‌تیم از لیگ یک به لیگ برتر را اختراع کرد؛ بدین صورت که تیم سوم لیگ یک (احتمالا صنعت‌نفت، سایپا یا پارس جنوبی) باید در یک تک‌بازی پلی‌آف در شهری بی‌طرف، به مصاف مس رفسنجان (تیم قعرنشین لیگ فریز شده) برود. فدراسیون فوتبال در توجیه این فاجعه حقوقی، به سپر دفاعی بند فورس ماژور متوسل شده است. ادعایی که می‌گوید در شرایط جنگی، فدراسیون حق دارد حتی در میانه مسابقات و در حالی که بازی‌ها در هفته بیست‌وسوم فریز شده‌اند، قوانین را تغییر دهد و آیین‌نامه جدید بنویسد! این تصمیم بلافاصله با انفجار خشم در رفسنجان مواجه شد. امیرفرشاد تفکری، مدیرعامل باشگاه مس رفسنجان، در واکنش به این تصمیمات که مرزهای آماتور بودن را رد کرده، صحبت‌های گزنده و به‌ شدت تلخی را به زبان آورد:«فکر می‌کنم دوستان خسته شده بودند و می‌خواستند سرگرمی داشته باشند! در کجای قوانین فیفا و AFC نوشته شده که می‌توان آیین‌نامه را در حین برگزاری مسابقات تدوین کرد؟ اگر صنعت‌نفت آبادان این‌قدر مصر است به لیگ برتر برسد، بیایند با تیم کارمندان یا پیشکسوتان مس رفسنجان بازی کنند که اتفاقا هفته‌ای دو جلسه تمرین دارند! چهار ‌ماه است هیچ تیمی تمرین نداشته و ۷۰درصد بازیکنان ما قراردادشان تمام شده و رفته‌اند.» اظهارات تفکری، پرده از یک واقعیت تلخ برمی‌دارد. او مستقیما به نفوذ و پیگیری نمایندگان سیاسی شهرها اشاره می‌کند؛ موضوعی که شائبه سفارشی بودن این قانون خلق‌الساعه را به شدت تقویت می‌کند. فدراسیون در توجیهی عجیب‌تر مدعی است مس رفسنجان می‌تواند در پنجره نقل‌وانتقالات جدید بازیکن بخرد و در پلی‌آف شرکت کند! پیشنهادی آن‌قدر خنده‌دار که گویی مدیران فدراسیون متوجه تفاوت یک مسابقه فوتبال در پلی‌استیشن با فوتبال حرفه‌ای و نیازمند اردو و بدنسازی نیستند. 

نگاهی به آینده نشان می‌دهد این تصمیمات وصله‌پینه‌ای، به زودی گریبان فوتبال کشور را خواهد گرفت. فدراسیون در حالی قانون سهمیه بازیکنان خارجی را به ناگاه از «۱+۷» به «۱+۳» کاهش داده و سقف تسویه حساب‌ها را برای جلوگیری از شکایات روی ۷۵‌درصد قفل کرده که قرار است از اواسط مردادماه فصلی انتحاری را آغاز کند. لیگ ۱۸ تیمی با تقویمی به شدت فشرده شامل جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷، مقدماتی جام‌جهانی ۲۰۳۰، لیگ نخبگان، سطح دوم لیگ قهرمانان و جام حذفی جدید در پیش است. مدیران فدراسیون با فرار از بحران فعلی و گرفتن تصمیمات شتاب‌زده، بمب ساعتی بزرگی را برای فصل آینده کار گذاشته‌اند که انفجار آن، کل ساختار فوتبال باشگاهی را نابود خواهد کرد. در نهایت، تصمیماتی که از فرسنگ‌ها دورتر در مکزیک گرفته شد، چیزی جز آشفتگی، بی‌قانونی و تقلیل سطح فوتبال ایران به «مسابقات محلات» به ارمغان نیاورد.