نگار رشیدی

شب لیسبون برای میکل آرتتا، نه با بوی قهوه معروف پرتغال که با طعم تند اضطراب آغاز شد. سرمربی اسپانیایی که تا همین چند هفته پیش، ردای یک فاتح تاریخی را بر تن داشت و در آرزوی فتح چهارگانه بود، سه‌شنبه‌شب در ورزشگاه ژوزه آلوالاده با واقعیتی عریان روبه‌رو شد؛ آرسنال او، دیگر آن ماشین شکست‌ناپذیر نیم‌فصل اول نبود. آنها زخمی بودند، جام‌های داخلی را از دست داده بودند و لیگ قهرمانان، آخرین سنگری بود که اگر فرو می‌ریخت، تمام پروژه ‌چندساله‌ آرتتا زیر سوال می‌رفت. پیروزی یک بر صفر آرسنال در دور رفت یک‌چهارم نهایی مقابل اسپورتینگ، شاید در نگاه اول یک نتیجه‌ حداقلی به نظر برسد، اما برای مرد لندنی، این هزار و پانصد گرم طلای خالص بود. این بردی بود که آرتتا را از برزخ ناکامی بیرون کشید و به او اجازه داد تا پس از هفته‌ها، نفسی از سر آسودگی بکشد.

• آرسنال بازی را طبق عادت همیشگی، با مالکیت بالای توپ آغاز کرد. اما برخلاف همیشه، این مالکیت نه یک ابزار برای شکنجه ‌حریف که شبیه به یک تله ‌خودساخته بود. در مقابل اسپورتینگ با صبری خاص، فضاهای میانی را بسته بود و اجازه نمی‌دادند مثلث‌های هجومی آرسنال شکل بگیرد. توپچی‌ها در نیمه اول، بارها و بارها در دیواره‌ دفاعی لایه‌لایه‌ سبز و سفیدپوشان لیسبون محصور شدند. آرتتا کنار زمین، با آن چهره‌ سنگی و لباس تیره، مدام با دست‌هایش از بازیکنان می‌خواست که عرض بازی را بیشتر کنند، اما اسپورتینگ با پرس شدید روی هافبک‌های بازیساز آرسنال، نبض بازی را در دست گرفته بود. در لیسبون، هر پاس اشتباه آرسنال با فریاد کرکننده‌ هواداران میزبان همراه می‌شد تا فشار روانی بر ساق‌های بازیکنان لندنی به اوج برسد. شرایط نگران‌کننده بود؛ تیمی که برای چهارگانه می‌جنگید، حالا در برابر قرعه‌ به ‌ظاهر راحتش، به بن‌بست رسیده بود.

• نقطه‌ عطف این نبرد، در ذهن میکل آرتتا رقم خورد. او که همیشه به عنوان مربی‌ای شناخته می‌شود که حاضر نیست از اصول زیبایی‌شناسی فوتبال مالکانه عقب‌نشینی کند، سه‌شنبه شب در نیمه دوم دست به یک قمار شخصیتی زد. آرتتا فهمیده بود که در این وضعیت بحرانی، «زیبا باختن» هیچ پاداشی ندارد. او آرسنال را به سمت یک فوتبال عمل‌گرایانه‌تر سوق داد. آرسنال در نیمه دوم، کمی عقب‌تر نشست تا اسپورتینگ را وسوسه کند که جلو بیاید. این همان تغییری بود که توازن بازی را به هم زد. آرتتا به جای اصرار بر نفوذ از قلب دفاع، به وینگرهایش دستور داد تا از فضای پشت مدافعان کناری پیش‌تاخته‌ اسپورتینگ استفاده کنند. این تغییر رویه، نشان از بلوغ مربی‌ای داشت که می‌دانست نیمکتش لرزان است و برای ماندن، به نتیجه نیاز دارد، نه تحسین منتقدان. آرتتا این هفته ثابت کرد که می‌تواند در شب‌های سخت، پیراهن شیک کمال‌گرایی را در بیاورد و لباس رزم یک مربی نتیجه‌گرا را بر تن کند.

• در دقیقه‌ ۹۰+۲، زمانی که خستگی بر تن مدافعان اسپورتینگ نشسته بود، روی یک ارسال تند و تیز از جناح راست و آشفتگی در محوطه جریمه، هاورتز با همان خونسردی یخی و ذاتی‌اش، در بهترین جای ممکن قرار داشت. او با یک ضربه‌تمام‌کننده ‌دقیق، توپ را به تور دروازه‌ اسپورتینگ دوخت. لحظه ‌به ثمر رسیدن گل، انفجار بغض چندین هفته‌ای آرتتا روی نیمکت بود. او که معمولا در شادی‌های گل خویشتن‌دار است، این بار مشت‌هایش را گره کرد و فریادی از اعماق وجود کشید. کای هاورتز، بازیکنی که همیشه با انتقاداتی درباره‌ قیمت و کارایی‌اش روبه‌رو بوده، نه فقط یک بازی، که شاید فصل آرسنال و آینده‌ آرتتا را نجات داد. این گل، شبیخونی بود که لیسبون را در سکوت فرو برد و لندن را به رقص واداشت.

• سوت پایان بازی برای آرتتا، حکم تبرئه را داشت. آرسنال یک بر صفر برد، اما این برد فراتر از یک پیروزی حداقلی بود. جزییات بازی نشان می‌دهد که آرسنال در خط دفاعی، با درخشش ویلیام سالیبا و گابریل، دوباره آن صلابت از دست رفته را پیدا کرده است. آنها اجازه ندادند اسپورتینگ حتی یک موقعیت جدی گلزنی روی دروازه خلق کند و این کلین‌شیت اروپایی، دقیقا همان چیزی بود که اعتماد به نفس از دست رفته‌ خط دفاعی را بازگرداند.

• آرتتا پس از بازی در کنفرانس خبری، چهره‌ای به مراتب آرام‌تر داشت. او دیگر آن مربی مضطرب هفته ‌قبل نبود. او با فروتنی گفت:«ما می‌دانستیم که اینجا زجر خواهیم کشید. اسپورتینگ تیم فوق‌العاده‌ای است، اما شخصیت تیمی ما پیروز شد. ما یاد گرفتیم که چگونه در روزهایی که عالی نیستیم، پیروز شویم.»

• این جمله، کلید فهم وضعیت فعلی آرسنال است. آرتتا به آرامش رسیده، چون فهمیده است که تیمش هنوز شخصیت برنده دارد. حالا با این اندوخته ‌گرانبها، آرسنال به امارات بازمی‌گردد تا در بازی برگشت، کار را تمام کند. آنها هنوز در اروپا زنده هستند و این پیروزی، مانند یک آمپول مسکن قوی، درد از دست رفتن جام‌های داخلی را تسکین داده است.

.آرسنال آرتتا این هفته در لیسبون، از یک آزمون بزرگ روانی سربلند بیرون آمد. آنها نشان دادند که حتی وقتی از نظر بدنی خسته و از نظر روانی تحت فشار هستند، باز هم راهی برای پیروزی پیدا می‌کنند. جزییات آماری بازی شاید برتری مطلق آرسنال را نشان ندهد، اما نتیجه، تنها چیزی است که در تاریخ لیگ قهرمانان ثبت می‌شود.

• آرتتا حالا چند روزی را با آرامش سپری خواهد کرد. او می‌داند که مسیر صعود به نیمه‌نهایی هموار شده است، اما مهم‌تر از آن، او دوباره اعتماد هواداران و مدیریت را با خود همراه کرده است. شبیخون در لیسبون، آغاز فصلی جدید برای توپچی‌ها بود؛ فصلی که در آن، دیگر خبری از رویای چهارگانه نیست، اما رویای بزرگ‌ترین جام اروپا، از همیشه در دسترس‌تر به نظر می‌رسد. آرسنال دیشب در آلوالاده، از خاکستر خود برخاست.