«برزو حقشناس» در گفتوگو با «توسعه ایرانی» درمورد فوران قیمت دلار و سکه:
بازارهای مالی به استقبال ابرتورم و جنگ رفتهاند
رامتین موثق
در روزهای اخیر تنشهای سیاسی به اوج خود رسیده و خطر جنگ بیش از هر زمان دیگری، بر ایران سایه انداخته است و باز هم به روال گذشته، بازارهای مالی ایران وارد نوسان شدهاند و فعالان اقتصادی نیز میان اظهارات متناقض سیاستمداران، سردرگماند.
قیمت انس جهانی نیز روند صعودی گرفته و در ایران این عامل در کنار افزایش ریسکهای سیستماتیک و انتظارات تورمی، باعث شده است که در قیمت طلا رشد بسیار شدید داشته باشیم. رسیدن طلا به قیمت فعلی همه را سوپرایز کرد و حتی برای فعالان این عرصه هم قابل انتظار نبود. وضعیت بازارها به صورتی شده است که نقش عوامل سیاسی پررنگتر از همیشه است و میتوان گفت که بازارهای مالی به استقبال افزایش تنشها، از جمله جنگ رفتهاند
پس از مدتی فروکش کردن افزایش قیمت در بازار دلار، طلا و سکه؛ بار دیگر تب صعود قیمت بازارها را فراگرفت. عصر دیروز دلار تا محدوده ۱۵7هزار تومان بالا رفت و سکه امامی 199 میلیون تومان شد. این انفجار بیش از هر چیز بازتابدهنده بیاعتمادی به ثبات سیاسی و اقتصادی است. دلار در ایران همیشه شاخصی سیاسی بوده و هر جهش آن، پیام روشنی درباره وضعیت کلی کشور دارد. افزایش اخیر دلار را نمیتوان بدون توجه به تحولات منطقهای تحلیل کرد. سایه درگیریهای نظامی، تهدیدهای متقابل، تحرکات نیروهای خارجی در منطقه و گمانهزنیها درباره احتمال گسترش جنگ، همگی بهطور مستقیم بر انتظارات مردم اثر گذاشتهاند. در چنین شرایطی، دلار به ابزاری برای سنجش «ریسک سیاسی» تبدیل میشود.
هرچند تحلیلگران نزدیک به حاکمیت همچنان با خوشبینیکاهش قیمتها را انتظار میکشند! برای مثال تسنیم در گزارشی ادعا کرد که بیشترین قیمت دلار 151 هزار تومان و کمترین قیمت 146 هزار تومان است. همچنین گفتنی است برخی اعتقاد دارند با وصل شدن مجدد اینترنت جهانی، قیمتها راه رشد در پیش گرفتند و آرامش هفتههای گذشته در بازارهای مالی نتیجه قطعی اینترنت و به خصوص، «تلگرام» بوده است.
طلا به مرز 20 میلیون رسید!
در کنار بازار ارز، بازار طلا نیز بسیار آشفته بود. سهشنبه 7 بهمن 1404، طلا خیز بلندی برای رسیدن به گرمی 18 میلیون تومان برداشت اما روز چهارشنبه، طلا حتی به گرمی 20 میلیون تومان نیز نزدیک شد.
رویداد24 در گزارشی درباره قیمت طلا، نوشت: «رسیدن قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، نشان میدهد که جامعه نه تنها از تورم داخلی نگران است، بلکه از تحولات منطقهای و احتمال گسترش درگیریها نیز تأثیر میپذیرد. هر بار که تنشها در مرزهای ایران یا در نقاط حساس منطقه افزایش مییابد، بازار طلا در داخل کشور واکنشی سریع و شدید نشان میدهد؛ گویی مردم پیش از آنکه تحلیل اقتصادی کنند، به نشانههای امنیتی گوش میسپارند.»
طی روزهای گذشته نیز بازارهای جهای طلا شاهد رشد بیسابقه و رکوردشکنیهایی بوده که مانند امروز در بازارهای جهانی طلا سابقه نداشته است و در پی افزایش تقاضای طلا در بازارهای جهانی و همچنین افزایش ریسکهای سیاسی ژئوپلیتیک در عرصه بینالمللی، قیمت طلا هر روز از یک رکورد جدید عبور و به کانالهای جدید میرسید. گفتنی است، قیمت طلا در بازارهای جهانی روز چهارشنبه، هشتم بهمن، به روند رشد روزهای اخیر خود ادامه داد و با عبور از مرز ۵۲۰۰ دلار در هر اونس به رقم بیسابقه ۵ هزار و ۲۶۲ دلار رسید. نقره هم به رکورد قیمتی بالای ۱۱۵ دلار دست یافت.
کارشناس بازارهای مالی : قیمت دلار اکنون حدود 25 درصد حباب مثبت دارد زیرا انتظارات تورمی تشدید شده است و در کنار این مسئله، ریسکهای سیستماتیک نیز اذیت کنند. اگر فقط بحث انتظارات تورمی بود، بازارساز به راحتی میتوانست حباب را کاهش دهد اما افزایش ریسکهای سیستماتیک، به بازارساز اجازه نمیدهد که دخالت قوی در قیمت دلار، داشته باشد
ورود سکه به کانال ۲۰۰ میلیون تومانی
همزمان با افزایش قیمت طلا، بازار سکه نیز افزایش قیمت چشمگیری داشت و سکه امامی وارد کانال 200 میلیون تومانی شد.
سکه طرح جدید با رسیدن به قیمت ۲۰۲ میلیون تومان، نسبت به میانگین ۱۸۰ میلیون و ۲۰۴ هزار و ۲۴۳ تومان 2 روز گذشته، افزایشی معادل ۲۱ میلیون و ۷۹۵ هزار و ۷۵۷ تومان را ثبت کرد. این میزان تغییر نشاندهنده رشد ۱۲.۱ درصدی نسبت به میانگین سهشنبه است. سکه طرح قدیم نیز با نرخ ۱۹۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شد. این در حالی است که میانگین قیمت آن در روز گذشته ۱۷۳ میلیون و ۷۶۵ هزار و ۲۰۵ تومان بود. به این ترتیب، سکه طرح قدیم ۲۰ میلیون و ۷۳۴ هزار و ۷۹۵ تومان بالاتر از میانگین 7 بهمن قرار گرفت که معادل ۱۱.۹۳ درصد رشد است.
مهر در این خصوص، نوشت: «مجموع دادهها نشان میدهد افزایش قیمتها در بازار طلا و سکه، بیش از آنکه ناشی از تقاضای مصرفی باشد، حاصل نوسان شدید نرخ ارز و افزایش بهای انس جهانی طلا است. بازگشت دلار از کانال ۱۳۸ هزار تومان به محدوده ۱۵۴ هزار تومان، بهعنوان یکی از محرکهای اصلی، نقش تعیینکنندهای در این جهش قیمتی ایفا کرده و باعث شده قیمتها نسبت به میانگین روز گذشته با فاصلهای قابلتوجه بالاتر قرار بگیرند؛ افزایشی که با وجود ماهیت خبری آن، برای بخش بزرگی از فعالان و مصرفکنندگان بازار، خوشایند تلقی نمیشود.»
احتمال دلار 180 تا 220 هزار تومانی
همانطور که اشاره شد، افزایش قیمت دلار، سکه و طلا اکنون بیش از همهچیز نشان از بیاعتمادی فعالان نسبت به آینده اقتصادی و سیاسی کشور است و همین امر میتواند فشار اقتصادی وحشتناکی بر مردم و معیشتشان وارد کند زیرا نرخ ارز در کشور به یکی از شاخصهای تورم تبدیل شده است.
از آنجا که قیمت دلار در حساسترین برهه زمانی خود قرار دارد، کارشناسان نیز تحلیلهای متفاوتی دارند؛ برای مثال هومن زنگنه، عضو هیات رئیسه اتحادیه طلا، در گفتوگو با اقتصادنیوز درباره تحلیل خود از روند افزایش قیمت دلار، گفت: «قیمت ارز به سیاستهای وزارت امور خارجه و در رأس آن رئیسجمهور بستگی دارد. اگر ما خبرهای خوبی از وزارت خارجه نشنویم، قطع به یقین با افزایش قیمت روبهرو خواهیم بود و باید دلار ۱۸۰ تا ۲۲۰ هزار تومانی را پیشبینی کنیم؛ اما در صورت شنیدن اخبار مثبت، قطعاً با شرایط ایدهآل و قیمتهای خوبی در کشور مواجه خواهیم شد.»
بنابراین میتوان نوسانات فعلی بازار را پیشمقدمه یک جهش شدید در نرخ ارز دانست؛ اما برخی کارشناسان همچنان امید دارند که حل تنشهای سیاسی بتواند اثر کاهشی بر بازارها بگذارد.
برزو حقشناس در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: اکنون افزایش ریسکهای سیاسی و سیگنالهای فاجعه ابرتورم در اقتصاد کشور دیده میشود. به دلیل متأثر شدن بازارهای مالی از جمله دلار و طلا از این 2 عامل، هیجانات در بازار بسیار بالا و شدید است؛ در نتیجه دیگر نمیتوان راهکار اقتصادی داد و راهکارها درگرو حل مسائل سیاسی است
انتظارات تورمی
مانع بازارساز شده است
یک کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره ارزیابی خود از روند صعودی قیمتها در بازارهای دلار، طلا و سکه اظهار کرد: اکنون 2 عامل بر قیمت دلار و 3 عامل بر قیمت طلا، فشار وارد میکنند.
برزو حقشناس درباره عوامل موثر بر افزایش قیمت دلار، عنوان کرد: اولین عامل افزایش تنشهای سیاسی و ریسکهای سیستماتیک داخلی و خارجی است و دیگری را میتوان در افزایش انتظارت تورمی جستوجو کرد.
او افزود: قیمت دلار اکنون حدود 25 درصد حباب مثبت دارد اما لازم به توجه است که قیمت دلار معمولا دچار حباب مثبت نمیشود مگر اینکه انتظارات تورمی مانند وضعیت فعلی اقتصاد ما، تشدید شده باشد و در کنار این مسئله، ریسکهای سیستماتیک نیز اذیت کنند. اگر فقط بحث انتظارات تورمی بود، بازارساز به راحتی میتوانست حباب را کاهش دهد زیرا بازارساز معمولا اجازه نمیدهد که دلار حباب مثبت بگیرد و یا حداقل، در یک بازه زمانی طولانی حباب مثبت داشت باشد اما عامل دوم، یعنی افزایش ریسکهای سیستماتیک، بازارساز را اذیت میکند و اجازه نمیدهد که دخالت قوی در قیمت دلار، داشته باشد.
سوپرایز بازار با قیمت طلا!
این تحلیلگر مسائل اقتصادی به افزایش ریسکهای سیستماتیک و انتظارات تورمی اشاره کرد و درباره عامل سوم افزایش قیمت طلا گفت: اکنون قیمت انس جهانی نیز روند صعودی گرفته و این 3 عامل باعث شده است که در قیمت طلا یک رشد بسیار قوی داشته باشیم.
حقشناس تصریح کرد: قیمت طلا همه را سوپرایز کرد و رسیدن طلا به قیمت فعلی چندان برای فعالان این عرصه هم قابل انتظار نبود.
به اعتقاد او، اکنون عوامل سیاسی نقش پررنگی در بازارهای مالی دارند و به اصطلاح میتوان گفت بازارها به استقبال افزایش تنشها، از جمله جنگ رفتهاند.
سیگنال ابرتورم به گوش میرسد
این کارشناس بازار ارز درباره شرایط کنونی خرید و فروش در بازار، بیان کرد: متاسفانه اکنون دو عامل پررنگ در اقتصاد ما دیده میشود؛ یکی افزایش ریسکهاست که بسیار اذیتکننده است و دیگری، بحث تورم است که سیگنالهای ابرتورم در اقتصاد کشور نیز دیده میشود.
حقشناس مشاهده سیگنالهای ابرتورم را در اقتصاد یک فاجعه و نامطلوب خواند و اظهار داشت: به دلیل متأثر شدن بازارها از این 2 عامل، هیجانات در بازار بسیار زیاد است و هیجانات نیز بسیار شدید هستند و در نتیجه دیگر نمیتوان راهکار اقتصادی داد.
او در پایان، درباره سناریوهای پیشرو، تاکید کرد: اکنون عمدهترین عاملی که بازارهای طلا و دلار را اذیت میکند، افزایش هیجانات و ریسکهای سیستماتیک است که متاسفانه بسیار هم جدی شدهاند بنابراین نمیتوان به راهکارهای اقتصادی امید داشت و راهکارها درگرو حل مسائل سیاسی است.
دیدگاه تان را بنویسید