هیچ نشستی در هیچ سطحی طی چند روز آینده با طرف آمریکایی نداریم

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره روایت‌های متناقض در خصوص برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در قطر گفت: روایت درست مشخص است؛ روایتی است که سخنگوی شما اعلام کرده است. ما اساساً برنامه‌ای برای دیدار با طرف‌های آمریکایی در هیچ سطحی، در چند روز آتی، نداشتیم که بخواهیم از آن منصرف شویم. هم آقای غریب‌آبادی و هم بنده این موضوع را اعلام کرده‌ایم.

به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی، در نشست خبری عصر سه‌شنبه، آنچه چهارشنبه در دوحه انجام خواهد شد، گفت‌وگو درباره اجرای بندهایی از یادداشت تفاهم، از جمله بند مربوط به آزادسازی دارایی‌های محدودشده ایران، با طرف‌های قطری خواهد بود. هیچ نشستی در هیچ سطحی با طرف آمریکایی در چند روز آینده برنامه‌ریزی نکرده‌ایم، بلکه اجرای بندهای یادداشت تفاهم، از جمله بند ۱۱ مربوط به دارایی‌ها، در حال انجام است و همه مقدمات لازم تمهید شده است. امیدواریم کار به نحو مناسبی پیش برود و به نتیجه مطلوب برسد.

خط تماس ایران و آمریکا «فقط بین بخش‌های سیاسی» است

اسماعیل بقایی درباره یک خط ارتباطی بین آمریکا و ایران گفت: «خط ارتباطی بین نظامیان نیست و بین بخش‌های سیاسی دو کشور است.»

او درباره اینکه چه کسی از طرف ایران و آمریکا با یکدیگر در تماس هستند، گفت: «از طرف ما وزارت خارجه و از طرف آمریکا هم یکی از مقامات ذی‌ربطشان است.»

او همچنین گفت: «روند فروش نفت و محصولات نفتی ایران خیلی تسهیل شده است.»

به گفته بقایی، امروز (چهارشنبه) تیم کارشناسی ایران در دوحه با طرف‌های قطری درباره «اجرای تعهد آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران» مذاکره می‌کنند.

بقایی درباره اظهارات وزیر امور خارجه کانادا در خصوص بررسی بازگشایی سفارت این کشور در تهران گفت: از دسامبر ۲۰۱۲، کانادا بدون هیچ دلیلی و به صورت یکجانبه تصمیم گرفت روابط دیپلماتیک خود با ایران را به حالت تعلیق درآورد و از آن زمان، ایرانیان مقیم کانادا به دلیل عدم ارائه خدمات کنسولی متضرر شدند. این موضوع نشان داد که دولت کانادا برای مسائل انسانی و حقوق بشری ارزشی قائل نیست. هیچ درخواست رسمی از سوی کانادا دریافت نکرده‌ایم و اگر درخواستی دریافت کنیم، آن را بررسی خواهیم کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره انتقاد از مذاکرات از سوی برخی تندروها گفت: ما جامعه‌ای چندصدایی داریم و طبیعی است که همه مردم ما هم هوشمندانه و با دقت تحولات را رصد کنند و هم دغدغه امنیت و منافع ملی داشته باشند. این یکی از برکات انقلاب اسلامی است که مردم ما آگاهانه درباره مباحث و مسائلی که به سرنوشتشان مربوط می‌شود، هم فکر می‌کنند و هم نظرات خود را اعلام می‌کنند. این را باید قدر بدانیم. حتماً در مواردی که لازم است تبیین بیشتری صورت بگیرد، باید تبیین انجام شود.

وی تصریح کرد: هر تصمیمی که درباره وظایف ما به عنوان دستگاه دیپلماسی اتخاذ می‌شود، بر اساس روالی است که در کشور برای چند دهه تثبیت شده است. همه ارکان نظام در تصمیم‌گیری‌های مربوط به جنگ و صلح و همچنین مذاکرات و گفت‌وگوهایی که برای وضعیت فعلی و آتی کشور بسیار اساسی است، حضور دارند. این‌گونه نیست که یک وزارتخانه یا دستگاه خاص به تنهایی تصمیمی را اتخاذ کند و هر تصمیمی با توجه به سنجش معایب و مزایای آن اتخاذ می‌شود. وزارت امور خارجه نیز در نهایت موظف است دستورالعمل‌هایی را که از سوی نهادهای بالادستی، از جمله شورای عالی امنیت ملی، به آن ابلاغ می‌شود، اجرا کند.

بقایی گفت: مهم این است که در چنین شرایطی، از هیچ بیانی که در جهت تقویت انسجام ملی است، کوتاهی نکنیم و از طرف دیگر، از دامن زدن به مباحثی که هم واقعیت ندارد و هم می‌تواند موجب تفرقه در میان مردم شود، پرهیز کنیم.

وی در پاسخ به سؤالی درباره چشم‌انداز مذاکرات، با توجه به اینکه حدود ۲۰ روز از امضای آن می‌گذرد، گفت: فکر نمی‌کنم از همان ابتدای ورود به این روند دیپلماتیک، کسی تصور یک فرآیند روان و بدون چالش را داشته باشد. این روند دیپلماتیک پس از دو جنگ در کمتر از یک سال آغاز شد. در فضای سوءظن شدید و بدگمانی، و با توجه به تجارب قبلی، عهدشکنی آمریکا و کارشکنی‌های رژیم صهیونیستی، انتظار داشتیم که در مرحله اجرا با چالش‌هایی مواجه شویم.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: از همان ابتدا برای همه روشن بود که اصل «تعهد در برابر تعهد» به این معناست که ما تا زمانی تعهداتمان را اجرا می‌کنیم که طرف مقابل نیز به تعهدات خود عمل کند. قرار نیست تعهدی به صورت یک‌سویه و یکجانبه اجرا شود. متن یادداشت تفاهم بسیار دقیق و روشن نگارش شده است. هم در بند یک مشخص شده که توقف جنگ در همه جبهه‌ها باید شامل لبنان شود و آمریکا نیز باید به تعهداتش پایبند باشد و هم در رابطه با لبنان، هر اقدامی که لازم است برای توقف تجاوزهای رژیم صهیونیستی علیه ایران انجام دهد. با در نظر گرفتن این پیشینه، باید به صورت لحظه‌ای ایفای تعهدات طرف مقابل را رصد کنیم و از ابزارهای خود برای صیانت از منافع و امنیت ملی استفاده کنیم.

وی همچنین درباره حملات رژیم صهیونیستی به سوریه گفت: سازمان ملل مسئولیت روشنی در این خصوص دارد. طرف‌هایی که به حمایت‌های خود از این رژیم ادامه می‌دهند، از جمله آمریکا، باید در قبال تبعات این وضعیت پاسخگو باشند.

بقایی درباره حملات آمریکا به بخش‌هایی از خاک ایران و تأثیر آن بر صلح گفت: عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش طبق یادداشت تفاهم، حتماً در ادامه روند تأثیر منفی خواهد داشت. ما اولاً هیچ اقدامی را بی‌پاسخ نخواهیم گذاشت و همان‌طور که نیروهای مسلح مقتدر ایران نشان دادند، هرگونه اقدام تجاوزکارانه علیه اهداف ایران با واکنش فوری و قاطع مواجه خواهد شد. دوم اینکه این اقدامات، نقض بند اول یادداشت تفاهم است و چنانچه این نقض‌ها تداوم یابد، ادامه این روند را با مشکل مواجه خواهد کرد.

وی گفت: در خصوص خاتمه محاصره دریایی و صدور معافیت مربوط به فروش نفت و محصولات پتروشیمی، شاهد تحولاتی هستیم و ایران به تعهد خود کاملاً پایبند بوده است، اما در خصوص برخی موارد با چالش جدی مواجه هستیم و لازم است طرف مقابل تعهدات خود را وفق بندهای یادداشت تفاهم اجرا کند.

وی درباره برگزاری نشستی با حضور کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، ایران و عراق گفت: ما از هر ابتکار و فرصتی که تأمین‌کننده منافع جمعی کشورهای منطقه باشد، استقبال می‌کنیم. قبلاً این ابتکار مطرح شده و در سفر اخیر وزیر خارجه به عراق، دوستان عراقی این موضوع را مطرح کردند. برگزاری چنین نشست‌هایی در راستای سیاست اصولی ایران برای تأمین امنیت منطقه، به دور از مداخله نظامی مخرب طرف‌های خارجی است و اکنون شاید یکی از بهترین زمان‌ها برای گفت‌وگو در خصوص این موضوع باشد؛ به این دلیل که کشورهای منطقه نتیجه حضور نظامی آمریکا در منطقه را به عینه دیدند و شاهد بودند چنین حضوری نه‌تنها تأمین‌کننده منافع و امنیت ملی این کشورها نیست، بلکه خود مسبب تفرقه و ناامن‌سازی منطقه است.