تداوم تعطیلی بورس؛ نقدینگی را به سمت تورم کانالیزه می‌کند

رامتین موثق

قفل معاملات سهام از 60 روز نیز گذشت و در این مدت هیچ برنامه جدیدی برای بازگشایی مجدد بازار سهام مشاهده نمی‌شود. در آخر هفته گذشته، معاون نظارت بر بورس‌های سازمان بورس اعلام کرد که معاملات سهام حداقل تا دوشنبه 14 اردیبهشت، متوقف است و بعد از آن تصمیم سازمان برای بازگشایی یا عدم بازگشایی اعلام می‌شود اما در جلسه روز شنبه 12 اردیبهشت شورای عالی بورس، اعلام شد که تصمیم‌گیری برای بازگشایی بازار سهام، به هفته آینده موکول شده است.

کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه: دولت فعلا قصد ندارد هزینه‌ای برای بورس پرداخت کند و حمایتی از بازار  به عمل آوردف بنابراین سعی می‌کند صورت مسئله را پاک کند و همچنان بازار را بسته نگه دارد اگر دولت اراده داشته باشد به راحتی می‌تواند شرایط را مدیریت کند و عملا زمینه بازگشایی را فراهم سازد اما اعتقادم بر اینست که دولت و متولیان بازار سرمایه به دنبال فرار از حمایت از هستند و ازاین‌رو سعی دارند تا بازار را بسته نگه دارند 

در پایگاه خبری بازار سرمایه ایران آمده است: «با توجه به میزان و چگونگی افشای ناشران و موارد مربوط به هماهنگی با مراجع ذی‌ربط، مقرر شد تصمیم‌گیری در خصوص زمان بازگشایی بازار سهام به جلسه بعدی شورا، که در پایان هفته و پس از جمع‌آوری اطلاعات بیشتر برگزار خواهد شد، موکول شود.» 

گفتنی است از ابتدای برقراری آتش‌بس موقت، متولیان ارشد بازار سرمایه ایران بارها تاکید کردند که شرط اول بازگشایی معاملات سهام، وجود شفافیت و انتشار اطلاعات کامل توسط شرکت‌های بورسی، به خصوص صنایع آسیب‌دیده، است.

افشای نیمه‌کاره شرکت‌ها در کدال

 با وجود این تاکیدها، برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که ناشرین اطلاعات ناقصی در «کدال» منتشر کرده‌اند که همین موضوع، شرط شفافیت را زیرسوال برده است.

به گزارش تسنیم، مهلت دوم سازمان بورس برای افشای آثار جنگ بر فعالیت شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه، یکشنبه 13 اردیبهشت تمام شد اما هنوز بخش زیادی از شرکت‌ها اطلاعیه‌ای منتشر نکرده‌ و اطلاعیه‌های موجود هم ابهام را کاهش نداده‌اند. به‌ این ‌ترتیب، تلاش دوم بورس برای شفاف‌سازی شرکت‌ها فعلا به نتیجه نرسیده و بازگشایی بازار همچنان در هاله‌ای از ابهام است. نتیجه این است که بازار عملا در وضعیتی نیمه‌تعطیل گرفتار شده و سرمایه‌گذاران نمی‌دانند باید انتظار چه چیزی را داشته باشند.

عباسعلی حقانی‌نسب در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: وقتی بورس متوقف است و از آن حمایت نمی‌شود، نقدینگی و منابع در گردش اقتصاد، به جای اینکه وارد بازار سهام شوند، به بازارهای سوداگرانه دلار و طلا، ورود می‌کنند. همین روند به اقتصاد آسیب‌های جدی وارد می‌کند. اکنون دولت با بستن بازارهای مولد، منابع را به سمت بازارهای غیرمولد و سوداگرانه هدایت می‌کند و عملا زمینه افزایش نرخ ارز و طلا را فراهم کرده است

از آنجا که توقف معاملات سهام بسیار طولانی شده است، نگرانی‌ها در خصوص تبعات این روند نیز شدت گرفته و بسیاری از کارشناسان درباره تاثیر این روند بر اعتماد سهامداران، هشدارها داده‌اند. در گزارش تسنیم نیز آمده است: «تداوم وضعیت فعلی، چند پیام منفی برای بازار سرمایه دارد. نخست کاهش نقدشوندگی است که بر این اساس باید گفت تا زمانی که نمادها بسته بمانند یا بازگشایی‌شان به تعویق بیافتد، سرمایه‌گذاران نمی‌توانند دارایی خود را جابه‌جا کنند. این موضوع باعث می‌شود سرمایه‌گذاران در آینده برای ورود دوباره به بورس، ریسک نقدشوندگی بیشتری لحاظ کنند.»

در این گزارش شرایط بازگشایی، تحلیل رفتار ناشرین و علت عدم بازگشایی بورس، مورد بررسی قرار گرفته است.

شفافیت، نکته کلیدی بازگشایی بازار

یک تحلیلگر بازار سرمایه در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، درباره شرایط لازم برای بازگشایی بازار سهام، عنوان کرد: برای بازگشایی بازار سهام شفافیت اطلاعات لازم است.

عباسعلی حقانی‌نسب توضیح داد: شرکت‌هایی که از جنگ آسیب دیده‌اند و شرکت‌هایی که احتمال آسیب دیدن خود را، در صورت ادامه جنگ می‌دهند، باید اطلاعات شفافی از وضعیت خود ارائه دهند.

او با تاکید بر اهمیت شفافیت اطلاعات، درباره ضرورت حمایت از بازار افزود: شرط دوم اینست که شرایط حمایت از بازار و سهامداران خرد، تعیین تکلیف شود. خانه و دارایی برخی از مردم در جنگ آسیب دید و در بازار سهام هم، وقتی کارخانه مورد حمله جنگی قرار  می‌گیرد، سهامداران خرد آن، «جنگ‌زده» محسوب می‌شوند و نهادهای حمایتی باید طبق یک برنامه‌ریزی، از این بخش از سهامداران، حمایت  کنند.

چراغ سبز سازمان به ناشران

کارشناس بازارهای مالی درباره تحلیل رفتار ناشران مبنی بر منتشر نکردن اطلاعات خود در کدال، بیان کرد: این رفتار ناشی از آوانس و چراغ سبزی است که سازمان به آن‌ها نشان داده است.

حقانی‌نسب ادامه داد: با این شرایط الکترونیکی و سیستم اتوماسیونی که وجود دارد، ارائه اطلاعات خیلی راحت‌تر می‌تواند صورت بگیرد اما علت منتشر نشدن اطلاعات اینست که اراده‌ای وجود ندارد و یا اگر وجود داشته باشد، بسیار ضعیف است. شاید متولیان همچنان تمایل دارند تا بازار سهام را بسته نگه دارند و از طرفی دنبال موجه جلوه دادن سیاست خود هستند که به این ترتیب مانع شفافیت می‌شوند.

به گفته وی، در اقتصاد کشور قوانین و رویه‌های مخربی داریم که آثار آن کمتر از خود جنگ نیست.

نمی‌توان بازار را دائم بسته نگه داشت

این تحلیلگر بورس تاکید کرد: نمی‌توان بسته بودن بازار را به صورت دائم، ادامه داد. بالاخره در این شرایط اقتصادی، بخشی از مردم مشکلات مالی دارند و به دنبال نقدشوندگی هستند پس نمی‌توان بازار را معطل نگه داشت!

به گفته حقانی‌نسب، دولت فعلا قصد ندارد هزینه‌ای در این زمینه پرداخت کند و حمایتی از بازار انجام دهد بنابراین سعی می‌کند تا صورت مسئله را پاک کند و همچنان بازار را بسته نگه دارد.

وی با اشاره به برخی خطرات بازگشایی معاملات سهام، گفت: البته باید متذکر شد که اگر تهدیدات ترامپ عملی و به زیرساخت‌های اقتصاد حمله شود، آن بخش از بازار هم که در 2 جنگ گذشته آسیب ندیده بود، دچار صدمه خواهد شد. در 40 روز جنگ گذشته، صنایع پتروشیمی و فولادی بیشترین صدمه را دیدند ولی صنایع دیگر ضربه کمتری متحمل شدند که در صورت وقوع جنگ، این بخش نیز صدمه خواهند دید که همین موضوع شرایط را برای بازگشایی بازار، مبهم‌تر و سخت‌تر می‌کند.

تصمیم متولیان مبنی بر تعطیلی ادامه‌دار بورس نابخردانه است و ضربه بیشتری به اقتصاد وارد می‌کند. هیچ کشوری وجود ندارد که مسئولان آن بدین شکل زمینه را برای ورود منابع به سمت بازارهایی کانالیزه کنند که خود آن‌ها، توزم‌زا هستند. حتی اگر 10 درصد منابعی که وارد بازارهای دلار و طلا می‌شوند، جذب بازار سهام شوند، به همین میزان هم جذابیت بازارهای غیرمولد کاهش پیدا می‌کند اما اکنون این شرایط وجود ندارد که بسیار مایه تاسف است

تداوم تعطیلی بورس، تصمیمی نابخردانه 

و در دنیا بی‌سابقه 

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه، درباره ترک فعل دولت برای بازگشایی معاملات سهام، اظهار کرد: شناوری فعال بازار بسیار کم است. یعنی آن تعداد سهامداران خرد فعالی که دارایی سهام آن‌ها، درصد بزرگتری از سبد سرمایه‌گذاری و پس‌اندازشان را تشکیل می‌دهد، کم است و در این شرایط، دولت به راحتی می‌تواند با نهادهای شبکه حمایتی خود، از این سهامداران حمایت کند.

حقانی‌نسب تصریح کرد: اگر دولت اراده داشته باشد تا حمایت لازم را انجام دهد، به راحتی می‌تواند شرایط را مدیریت کند و عملا زمینه بازگشایی را فراهم سازد اما اعتقادم بر اینست که دولت و متولیان بازار سرمایه به دنبال فرار از حمایت از هستند و برای اینکه هزینه کمتری پرداخت کنند، سعی دارند تا بازار را بسته نگه دارند.

به گفته او، در دنیا سابقه نداشته است که در این شرایط، بورس‌ها را تعطیل نگه دارند زیرا بالاخره سازوکاری وجود دارد و باید این سازوکار فراهم شود تا حمایت‌های لازم صورت بگیرد.

دولت تورم را کانالیزه می‌کند

این تحلیلگر بازارهای مالی درباره تبعات بسته ماندن بورس، مطرح کرد: جنگ به هرحال، بخش واقعی اقتصاد را مورد حمله قرار می‌دهد و بخش واقعی اقتصاد که صدمه ببیند، بخش مالی اقتصاد، که بازار سرمایه هم جزو آن است، صدمه خواهد دید اما توقف بورس صدمات را بیشتر می‌کند.

حقانی‌نسب افزود: وقتی بورس متوقف است و از آن حمایت نمی‌شود، نقدینگی و منابع در گردش اقتصاد، به جای اینکه وارد بازار سهام شوند، به بازارهای سوداگرانه دلار و طلا، ورود می‌کنند. همین روند به اقتصاد آسیب‌های جدی وارد می‌کند. اکنون دولت با بستن بازارهای مولد، منابع را به سمت بازارهای غیرمولد و سوداگرانه هدایت می‌کند و عملا زمینه افزایش نرخ ارز و طلا را فراهم کرده است.

او درباره آسیب‌های این روند، توضیح داد: در کشور روزانه 10 همت نقدینگی خلق می‌شود که اکثرا هم بدون پشتوانه است یعنی در ازای خلق این نقدینگی، تولیدی صورت نمی‌گیرد. وقتی بازارهای مولدی مانند بازار سهام بسته باشد و کسب‌وکارها تعطیل باشند، این نقدینگی خلق شده به بازارهای غیرمولدِ سوداگرانه هدایت می‌شوند. برای مثال اکنون می‌بینیم که ورود پول به صندوق‌های طلا افزایش بسیاری داشته است و بازارهای طلا و ارز، متلاطم شده‌اند و حتی نرخ ارز افزایش شدیدی داشته است. همه این مسائل، آسیب‌های توقف بازار سهام است و توقف بازار سهام هم فقط به این دلیلست که دولت نمی‌خواهد حمایت تهاجمی و فعالانه از بخشی که آسیب دیده است، داشته باشد بنابراین حاضر شده است که این ضربات سنگین را به اقتصاد وارد کند.

این کارشناس بازار سرمایه سرانجام خاطرنشان کرد: تصمیم متولیان مبنی بر تعطیلی ادامه‌دار بورس نابخردانه است و ضربه بیشتری به اقتصاد وارد می‌کند. هیچ کشوری وجود ندارد که مسئولان آن بدین شکل زمینه را برای ورود منابع به سمت بازارهایی کانالیزه کنند که خود آن‌ها، توزم‌زا هستند. حتی اگر 10 درصد منابعی که وارد بازارهای دلار و طلا می‌شوند، جذب بازار سهام شوند، به همین میزان هم جذابیت بازارهای غیرمولد کاهش پیدا می‌کند اما اکنون این شرایط وجود ندارد که بسیار مایه تاسف است.