موج گرانی به محصولات ثانویه رسید

مرور اطلاعیه‌های منتشرشده در کدال طی هفته‌های اخیر نشان می‌دهد افزایش قیمت، دیگر یک اتفاق موردی یا محدود به یک صنعت خاص نیست. تقریبا تمام حلقه‌های زنجیره صنایع غذایی درگیر موجی از تغییر قیمت شده‌اند. شرکت‌ها در متن افشاهای خود دلایلی مشابه را تکرار می‌کنند؛ حذف ارز ترجیحی برخی نهاده‌ها، رشد بهای مواد اولیه، افزایش هزینه انرژی، بالا رفتن دستمزد و رشد هزینه‌های بسته‌بندی و حمل‌ونقل. برآیند این عوامل، فشار سنگینی بر بهای تمام‌شده وارد کرده و شرکت‌ها را ناچار ساخته برای جلوگیری از زیان عملیاتی، مسیر اصلاح نرخ فروش را در پیش بگیرند. نتیجه این روند، شکل‌گیری سیلی از اطلاعیه‌های افزایش قیمت محصولات است که هر روز بر تعداد آن افزوده می‌شود.

به گزارش تجارت‌نیوز، نخستین گروهی که به‌طور جدی روی کدال دست به افشای افزایش نرخ زد، صنعت قند و شکر بود. در اطلاعیه‌های منتشرشده، از افزایش 46 درصدی نرخ شکر سفید خبر داده شد. بر اساس مصوبات اعلامی، قیمت شکر سفید فله درب کارخانه برای هر کیلوگرم 676 هزار و 900 ریال، قیمت مصرف‌کننده فله 785 هزار ریال و قیمت شکر سفید بسته‌بندی یک کیلوگرمی 850 هزار ریال تعیین شده است. به دنبال این مصوبه، مجموعه‌ای از شرکت‌های این صنعت از جمله قند ارومیه (قاروم)، شکر (قشکر)، قند لرستان (قلرست)، قند تربت جام (قجام)، قند هکمتان (قهکمت)، توسعه نیشکر و صنایع جانبی آن (نیشکر)، قند اصفهان (قصفها)، قند قزوین (قزوین)، قند نیشابور (قنیشا)، قند نقش جهان (قنقش)، قند مرودشت (قمرو)، شهد (قشهد)، قثابت، قشیر، قپیرا و قیستو افشای تغییر نرخ فروش شکر سفید را روی کدال ثبت کردند. در متن اغلب این اطلاعیه‌ها تاکید شده است، مابه‌التفاوت افزایش قیمت به حساب سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان واریز خواهد شد و بنابراین اثر مستقیمی بر سود و زیان سال جاری شرکت‌ها ندارد. با این حال، نفس تغییر نرخ رسمی و بازگشت بحث قیمت‌گذاری به صدر اخبار، باعث شد نگاه بازار دوباره به سمت این گروه جلب شود.

پس از قند و شکر، موج دوم افزایش قیمت، به صنعت روغن رسید. شرکت‌ها در اطلاعیه‌های خود اعلام کردند بر اساس پیش‌فاکتور صادره از سوی شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران، نرخ خرید داخلی روغن خام آفتابگردان به یک میلیون و 838 هزار ریال رسیده است. این رقم نسبت به نرخ قبلی حدود 235 درصد افزایش نشان می‌دهد. چنین جهش سنگینی در بهای ماده اولیه، عملا امکان ادامه تولید با نرخ‌های قبلی فروش را از شرکت‌ها سلب کرده است. به همین دلیل، تولیدکنندگان انواع روغن خوراکی و شرکت‌های فعال در زنجیره فرآورده‌های وابسته، بلافاصله مسیر اصلاح نرخ فروش محصولات نهایی را در پیش گرفتند و اطلاعیه‌های افزایش قیمت یکی پس از دیگری روی کدال نشست.

یکی از پرتکرارترین کلیدواژه‌ها در اطلاعیه‌های کدال طی هفته‌های اخیر، «افزایش نرخ شیر خام» است. طبق مصوبات اعلام‌شده، در پی آزادسازی نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی و همچنین حذف یارانه نهاده‌های دامی، قیمت پایه شیر خام با چربی 3.2 از اول بهمن‌ماه به 46 هزار و 500 تومان رسیده و برای هر واحد چربی اضافه، 550 تومان محاسبه می‌شود. علاوه بر این، موضوع بررسی قیمت پیشنهادی 48 هزار و 500 تومان تا اسفندماه نیز در مکاتبات رسمی مطرح شده است.

تراکم بالای اطلاعیه‌های افزایش نرخ در صنایع غذایی، یک پیام روشن دارد؛ تورم در اقتصاد ایران به مرحله‌ای رسیده که دیگر محدود به چند قلم خاص نیست و به صورت ساختاری در تمام زنجیره تولید و مصرف نفوذ کرده است. شرکت‌ها ناچارند برای بقا، قیمت‌ها را اصلاح کنند و مصرف‌کنندگان نیز ناچارند این افزایش‌ها را در سبد هزینه خود بپذیرند. در نهایت باید گفت آنچه این روزها در کدال جریان دارد، فراتر از یک موج خبری مقطعی است. سیلاب افشاهای افزایش نرخ نشان می‌دهد اقتصاد ایران وارد دوره‌ای شده که در آن، تغییر قیمت‌ها به یک رویه دائمی تبدیل شده است. برای بازار سرمایه، این روند در کوتاه‌مدت می‌تواند به رشد درآمد اسمی شرکت‌ها منجر شود، اما در سطح کلان، هشداری جدی درباره تداوم فشار تورمی و تضعیف قدرت خرید خانوارها به شمار می‌رود.