بیماران اعصاب و روان با مشکل کمبود دارو مواجهند

رئیس انجمن علمی روان پزشکان ایران گفت: داروهای روان پزشکی دچار کمبود است و بسیاری از بیماران با مشکل پیدا کردن داروهای خود مواجه هستند و در نتیجه گاهی مجبور می‌شویم دارو را کم کرده یا قطع کنیم که منجر به هزینه روانی برای بیماران روان پزشکی می‌شود.

به گزارش ایرنا، سید وحید شریعت درباره کمبود داروهای روان پزشکی افزود: در سال‌های اخیر به یاد ندارم که کمبود داروهای روان پزشکی به این صورت شکل بگیرد و حجم زیادی از این داروها در دسترس بیماران نباشد. از طرفی متاسفانه بیماران باید این ریسک را بپذیرند که داروهای آنها تغییر کند و این موضوع منجر به بار روانی برای بیماران می‌شود.

رئیس انجمن علمی روان پزشکان ایران اظهار کرد: داروهای خارجی روان پزشکی مدت زیادی‌ است که در بازار موجود نیست و کمبود داروهای این حوزه عمدتا مربوط به داروهای تولید داخل است؛ تعداد معدودی از داروهای روان پزشکی در داخل تولید نمی‌شوند و وارداتی هستند و عمده این داروها در داخل کشور تولید می‌شد اما حتی این داروها هم اکنون موجود نیست.

وی ادامه داد: این کمبودها به این دلیل رخ داده که مواد اولیه داروهای روان پزشکی تولید داخل، از خارج تامین می‌شده است.

با وجود تولید بخش عمده داروهای روان‌پزشکی در کشور، این داروها نیز با کمبود مواجه شده‌ است. علت اصلی این کمبود، وابستگی تولید داخل به تأمین مواد اولیه از خارج کشور است.

دقیقا کدام داروهای روان پزشکی موجود نیست

شریعت درباره جزییات داروهایی که دچار کمبود است، اظهار کرد: از جمله این داروها که دچار کمبود است می‌توان به داروهای ضد افسردگی مانند ونلافاکسین، دولوکستین، سرترالین و میرتازاپین اشاره کرد. داروهای آنتی سایکوتیک (ضد روان پریشی) طولانی اثر هیچ کدام موجود نیست؛ سه یا چهار نوع از این داروها را داریم که به صورت تزریقی استفاده می‌شود و در بازار وجود ندارد یا به شکل محدود توزیع می‌شود. داروهای ضد اضطراب مانند بوسپیرون نیز پیدا نمی‌شود. وی ادامه داد: همچنین داروهایی مانند پرفنازین، تری فلوئوپرازین، فلووکسامین و نورتریپتیلین نیز دچار کمبود است. دارویی مانند کلومی‌پرامین که هیچ جایگزینی ندارد هم دچار 

کمبود است.

کمبود این داروها چه آسیبی به بیماران روان پزشکی  وارد می‌کند

شریعت درباره آسیب این کمبودهای دارویی به بیماران روان پزشکی گفت: درباره برخی بیماران ماه‌ها و سال‌ها تلاش شده تا به دارویی برسند که روی آن‌ها جواب داده است؛ به طور مثال، داروی کلومی‌پرامین برای افرادی که وسواس مقاوم به درمان دارند، تجویز می‌شود و هیچ جایگزین دیگری هم ندارد و وقتی این دارو موجود نیست، حجم زیادی از این بیماران مجبور می‌شوند از داروهای دیگر استفاده کرده یا دارو را قطع کنند که در نتیجه، بیماری آن‌ها بر می‌گردد.

وی افزود: دور شدن از محیط کار و خانواده، کاهش عملکرد، بستری شدن و مشکلات دیگر از جمله مواردی است که می‌تواند این بیماران را تحت تاثیر قرار دهد.

کمبودها پس از جنگ تحمیلی اخیر بیشتر شد

رئیس انجمن علمی روان پزشکان ایران اظهار کرد: کمبودهای دارویی در حوزه روان پزشکی قبل از جنگ تحمیلی اخیر هم وجود داشت، اما کمتر بود و پس از جنگ شرایط کمبود تشدید شده و اقلام بیشتری شامل این کمبودها شد. وی افزود: قبلا به این صورت بود که امکان داشت یک دارو چند ماه با کمبود مواجه می‌شد و سپس تامین می‌کردند؛ اما در حال حاضر این داروها که دچار کمبود شده، تامین نشده است.

اختلال در انتقال برخی داروهای اعصاب و روان از هند

از سوی دیگر سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به محدودیت‌های ایجادشده در انتقال برخی محموله‌های دارویی از هند، تأکید کرد که این مشکلات به معنای توقف کامل واردات دارو از این کشور نیست، هرچند تأمین بخشی از داروهای اعصاب و روان، به‌ویژه داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای، با دشواری مواجه شده است.

به گزارش ایلنا، محمد هاشمی گفت: در شرایط فعلی، توقف پروازهای مستقیم و خودداری طرف هندی از ارسال محموله‌ها با هواپیماهای ایرانی، انتقال بخشی از داروهای مورد نیاز کشور را با مشکل مواجه کرده است.

وی با بیان اینکه هند یکی از تأمین‌کنندگان مهم جهانی داروهای اعصاب و روان است، افزود: اختلال در مسیرهای انتقال بر روند تأمین برخی اقلام دارویی تأثیر گذاشته است. با این حال، واردات فوریتی و استفاده از مسیرهای غیرمستقیم توانسته بخشی از نیاز کشور را پوشش دهد؛ هرچند این اقدامات برای تأمین کامل نیاز کافی نبوده و پیگیری‌ها برای رفع محدودیت‌ها و بهبود روند تأمین همچنان ادامه دارد. هاشمی درباره امکان جایگزینی سایر کشورها برای تأمین داروهای وارداتی از هند نیز توضیح داد: انتخاب کشور مبدأ یا مسیر انتقال به عواملی مانند نوع دارو، ظرفیت تولیدکنندگان، امکان تأمین به‌موقع، هزینه‌ها و الزامات فنی و کیفی بستگی دارد. بنابراین، نمی‌توان یک کشور مشخص را جایگزین قطعی تمام داروهای وارداتی  از هند دانست.

به گفته سخنگوی سازمان غذا و دارو، استفاده از مسیرهای غیرمستقیم و بررسی ظرفیت سایر تأمین‌کنندگان معتبر، متناسب با شرایط هر قلم دارویی، از جمله راهکارهایی است که برای بهبود روند تأمین در دست پیگیری قرار دارد.

وی در ادامه با اشاره به سهم تولید داخل از بازار دارویی کشور، اظهار کرد: بر اساس آمارنامه دارویی، حدود ۹۸.۸۷ درصد داروهای بازار از نظر تعداد در داخل کشور تولید می‌شوند؛ با این حال، سهم تولید داخل از ارزش ریالی بازار حدود ۸۶.۱۴ درصد است و داروهای وارداتی ۱۳.۸۶ درصد ارزش بازار را به خود اختصاص می‌دهند.