جنون دوشنبه

 آریا طاری

غروب دوشنبه، موعدی است که جغرافیای فوتبال ایران به دو نیم‌کره متضاد اما هم‌سرنوشت تقسیم می‌شود؛ در یک سوی نقشه، بوی خاک آفتاب‌خورده کویر و غرش ناشناخته‌های تیمی سر برآورده از دل معادن در انتظار مدافع عنوان قهرمانی است و در سوی دیگر، در هیاهوی دودگرفته حاشیه پایتخت، کینه‌های خاک‌خورده، انتقام‌های شخصی و طلسمی به درازای ۸۷۳‌روز دهان باز کرده‌اند. هفته نهم لیگ بیست‌وششم در حالی به ایستگاه پایانی خود می‌رسد که دو غول پایتخت در فاصله‌ای هزار کیلومتری از یکدیگر، جنگی از راه دور را برای فتح تاج‌وتخت لیگ آغاز می‌کنند. پرسپولیس در پی تثبیت صدرنشینی شکننده خود پا به شهربابک می‌گذارد و استقلال، شکست‌ناپذیر اما زخم‌خورده از توقف‌های پیاپی، در دژ قلعه‌حسن‌خان روبه‌روی کاپیتان پیشین خود صف‌آرایی می‌کند. این تنها یک عصر فوتبالی معمولی نیست؛ روایتی از تقاطع تاریخ، صنعت، انتقام و جنون است. 

همه چیز از تساوی پرماجرای هفته گذشته در خرم‌آباد آغاز شد؛ جایی که سرخ‌پوشان در دیدار معوقه برابر خیبر، با چنگ و دندان یک امتیاز سرنوشت‌ساز را دشت کردند تا به لطف تفاضل گل بهتر نسبت به تراکتور، پرچم سرخ را بر بام جدول لیگ بیست‌وششم به اهتزاز درآورند. کارنامه پنج ‌پیروزی، دو ‌تساوی و تنها یک شکست در هشت ‌نبرد نخست، شاگردان تارتار را در موقعیتی قرار داده که کوچک‌ترین لغزش، بهای سنگین سقوط از اریکه قدرت را به همراه خواهد داشت. 

ساعت ۱۵:۳۰ دوشنبه، پرسپولیس در ورزشگاهی ناشناخته و پس از کش‌وقوس‌های فرسایشی فراوان، سرانجام در خاک شهربابک به میدان می‌رود. حریف، مس شهربابک است؛ تیمی تازه‌نفس و جسور که به جمع بزرگان فوتبال ایران ملحق شده و حالا در نخستین آزمون تاریخی خود، باید روبه‌روی صدرنشین صف‌آرایی کند. برای پرسپولیس، بازی در شهربابک حکم راه رفتن روی لبه تیغ را دارد؛ تیمی که چیزی برای از دست دادن ندارد و می‌خواهد نامش را با قربانی کردن صدرنشین در تاریخ جاودانه کند، برابر تیمی که برای بقا در جایگاه نخست به چیزی کمتر از سه ‌امتیاز ناب کویری رضایت نخواهد داد. 

نبرد با مس شهربابک برای هواداران پرسپولیس صرفا مواجهه با یک رقیب تازه‌وارد نیست؛ این مسابقه، ورق زدن فصلی جدید از یک کتاب قطور و ۳۴‌جلدی برابر غول‌های صنعت مس ایران است. مس شهربابک ششمین نماینده از تبار صنایع مس به شمار می‌رود که رو‌در‌روی پرسپولیس قرار می‌گیرد؛ سلسله‌ای که پیش از این نام‌های مس کرمان، مس رفسنجان، مس سرچشمه، مس نوین و مس سونگون را بر پیشانی خود دیده بود. 

تاریخ گواهی می‌دهد که پیراهن سرخ همواره برای تیم‌های برآمده از این هولدینگ صنعتی، یادآور نبردهایی دشوار، فرسایشی و البته خاطره‌انگیز بوده است. در ۳۴‌رویارویی پیشین پرسپولیس با خانواده مس، ۱۹‌پیروزی سهم ارتش سرخ بوده، ۱۰‌مسابقه به تساوی کشیده شده و کویری‌ها تنها پنج ‌بار توانسته‌اند پرسپولیس را به زانو درآورند. حالا در سی‌وپنجمین پرده از این دوئل بی‌پایان، شاگردان سرخ‌پوش خیز برداشته‌اند تا در نخستین مصاف با این شاخه تازه روییده، جشن پیروزی شماره‌۲۰ خود را در قلب کرمان برپا کنند. 

مرور مواجهه‌های پرسپولیس با پنج مس قبلی، شبیه به تماشای فیلمی کلاسیک از فراز و فرودهای تاریخی لیگ است. در راس این خاطرات، ۱۸‌دوئل تاریخی با مس کرمان خودنمایی می‌کند؛ نبردهایی که با هفت ‌برد سرخ‌ها و چهار ‌پیروزی نارنجی‌پوشان همراه بود، اما یک مسابقه تا ابد در تالار افتخارات پرسپولیسی‌ها می‌درخشد؛ پیروزی تاریخی ۶ بر صفر در لیگ سیزدهم. شبی که پرسپولیس مقتدر علی دایی، مس تحت هدایت پرویز مظلومی را در کرمان به خاک و خون کشید و سرود خاطره‌انگیز ۶تایی‌ها را بازآفرینی کرد. چهار پیروزی پیاپی اخیر پرسپولیس برابر مس کرمان، از جمله برد سه بر یک در لیگ بیست‌ودوم، نشان داد که کرمان برای سرخ‌ها همواره تداعی‌کننده فتح و اقتدار بوده است. 

در شاخه رفسنجان، آمار حتی خیره‌کننده‌تر و یک‌طرفه‌تر است. ۱۲‌‌تقابل (۱۱‌بار در لیگ و یک‌بار در جام حذفی) تنها یک شکست را برای پرسپولیس رقم زده و ۹‌پیروزی مقتدرانه بر تارک این دوئل می‌درخشد؛ از جمله برد قاطعانه سه بر صفر در دور برگشت لیگ بیست‌وچهارم و آخرین رویارویی فصل گذشته در رفسنجان که پیش از سقوط تلخ و انصراف مس در پلی‌آف، با تک‌گل سه ‌امتیازی سرخ‌ها به پایان رسید. 

اما مصاف با مس، همیشه هم جاده‌ای هموار نبوده است. هواداران قدیمی هرگز تقابل با مس سرچشمه در لیگ یازدهم را از یاد نمی‌برند؛ مسابقه‌ای که با سوت داور و ضربه ناگهانی نناد برنوویچ در همان ثانیه‌های آغازین، شوکی تاریخی به پرسپولیس وارد کرد و در نهایت به تساوی پرماجرای دو-دو انجامید. هرچند سرخ‌ها در دور برگشت با برتری دو بر یک اعاده حیثیت کردند. در جام حذفی نیز مس نوین کرمان و مس سونگون ورزقان، هر دو با شکست‌های سه بر صفر تسلیم نام بزرگ پرسپولیس شدند؛ تیم‌هایی که امروز دیگر اثری از آنها در این سطح نیست و سرچشمه و سونگون امتیازات خود را به دیگران واگذار کردند. حالا نوبت مس شهربابک است؛ آیا آنها راه کرمان و رفسنجان را می‌روند یا سرنوشت متفاوتی برابر لشکر صدرنشین رقم خواهند زد؟

ساعت ۱۷:۴۵ دوشنبه، نگاه‌ها از کویر کنده می‌شود و به چمن ورزشگاه شهدای شهرقدس خیره می‌ماند. استقلال، خسته از پروازهای متوالی، نبردهای آسیایی و ماموریت‌های فشرده، در تنها بازی خانگی خود میان دو فیفادی، میزبان گل‌گهر سیرجان است؛ تیمی که به واسطه حضور در لیگ قهرمانان آسیا۲ حتی از آبی‌های تهران هم خسته‌تر است. این نبرد، پیش از آنکه آوردگاه ۲۲بازیکن در مستطیل سبز باشد، یک درام تمام‌عیار روان‌شناختی است. 

شاگردان سهراب در تمام رقابت‌های این فصل، چه در آسیا و چه در لیگ برتر، طعم تلخ شکست را نچشیده‌اند. فاصله استقلال تا صدر جدول تنها یک امتیاز است و با توجه به تفاضل گل‌ها، هرگونه لغزش پرسپولیس در شهربابک به همراه فتح قلعه‌حسن‌خان توسط استقلال، می‌تواند تا پایان شب جدول را به سود آبی‌ها زیرورو کند

پیش از دمیده شدن در سوت آغاز بازی، کانون توجهات به یک نقطه خیره خواهد شد؛ نیمکت مهمان. مسئولان باشگاه استقلال برنامه‌ای ویژه برای تقدیر از کاپیتان سابق خود تدارک دیده‌اند. مهدی رحمتی، سنگربانی که سال‌ها ستون فقرات آبی‌ها بود، رکوردهای دست‌نیافتنی ثبت کرد و بازوبند کاپیتانی این تیم را بر بازو بست، قرار است با دسته گل و تندیس یادبود مورد تجلیل قرار گیرد. اما پشت این لبخندها و قاب‌های مشترک، کینه‌ای زنده و آتشفشانی از انگیزه‌های تلافی‌جویانه نفس می‌کشد. رحمتی که تابستان امسال یکی از جدی‌ترین گزینه‌ها برای نشستن روی نیمکت استقلال بود، در نهایت شاهد ابقای سهراب بختیاری‌زاده شد تا با دلی پر از حسرت و انگیزه، راه کویر را پیش گیرد و سکان‌دار گل‌گهر شود. حالا او آمده است تا شایستگی‌هایش را به همان هوادارانی اثبات کند که روزگاری نامش را در استادیوم آزادی فریاد می‌زدند. 

آتش نبرد روی نیمکت‌ها، جرقه‌ای امروزی ندارد؛ ریشه‌های این دشمنی دیرینه به غروب غم‌انگیز لیگ نوزدهم در مشهد بازمی‌گردد. در روزهایی که سهراب بختیاری‌زاده در نقش جانشین مجتبی سرآسیایی هدایت شهرخودرو را برعهده گرفت، مهدی رحمتی دروازه‌بان شماره یک و بزرگ‌تر تیم بود. اختلاف نظر فنی خیلی زود به درگیری لفظی و سپس به انفجاری مدیریتی بدل شد. سهراب در هفته پایانی لیگ نوزدهم، کاپیتان نامدار خود را با تصمیمی شوکه‌کننده از تیم اخراج کرد؛ ضربه‌ای سهمگین که عملا نقطه پایانی بر دوران فوتبال حرفه‌ای مهدی رحمتی گذاشت. اما این پایان ماجرا نبود؛ در یک چرخش دراماتیک، رحمتی بلافاصله کفش‌ها را آویخت، ردای سرمربیگری به تن کرد و در اقدامی باورنکردنی، از آغاز فصل بعد جانشین خود سهراب بختیاری‌زاده در شهرخودرو شد! آن تسویه‌حساب تاریخی، دوئل این دو هم‌بازی اسبق تیم ملی و استقلال را تا ابد شخصی کرد.

سهراب حتی در قامت سرمربی هم گربه سیاه رحمتی بوده است. از ۶‌باختی که رحمتی در قامت مربی برابر استقلال متحمل شده، دو باخت مستقیما با امضای سهراب بختیاری‌زاده ثبت شده است. سهراب در نخستین دوره موقت حضورش روی نیمکت آبی‌ها، هوادار تحت هدایت رحمتی را دو بر یک از پیش رو برداشت. سپس در دوران گذار پسا موسیمانه در جام حذفی ۰۴-۱۴۰۳، استقلال سهراب توانست شمس‌آذر رحمتی را حذف کند و انتقام شکست‌های پیشین را از او بگیرد. رحمتی روز دوشنبه روبه‌روی مردی می‌ایستد که هم دوران بازی‌اش را به نقطه پایان رساند و هم در مربیگری، بارها سد راه رویاهایش شده است. 

گل‌گهر، هفتمین سنگری است که مهدی رحمتی از پشت آن به استقلال نگاه می‌کند. او پیش از این در ردای فرماندهی شهرخودرو، آلومینیوم اراک، نساجی مازندران، هوادار تهران، شمس‌آذر قزوین و خیبر خرم‌آباد روبه‌روی تیم محبوبش ایستاده است، اما کارنامه او در این ۱۰‌رویارویی، تصویری از تسلیم و دست‌بستگی را بازگو می‌کند؛ ۶‌شکست، سه ‌تساوی و تنها یک پیروزی تک‌افتاده که با شمس‌آذر به‌دست آمد. خط آتش استقلال در این ۱۰ نبرد، ۱۴ بار دروازه تیم‌های رحمتی را به توپ بسته و در مقابل، شاگردان او تنها چهار ‌بار توانسته‌اند قفل دروازه آبی‌ها را بگشایند. رحمتی می‌داند که شکست دادن استقلال، آن هم در تهران و برابر چشمان هزاران هوادار آبی، می‌تواند نه‌تنها مسیر گل‌گهر را در جدول دگرگون کند، بلکه اعتبار مربیگری او را پس از سال‌ها تقلا برابر غول‌های فوتبال ایران احیا سازد. 

برای پرسپولیس، بازی در شهربابک حکم راه رفتن روی لبه تیغ را دارد؛ تیمی که چیزی برای از دست دادن ندارد و می‌خواهد نامش را با قربانی کردن صدرنشین در تاریخ جاودانه کند، برابر تیمی که برای بقا در جایگاه نخست به چیزی کمتر از سه ‌امتیاز ناب کویری رضایت نخواهد داد

اما در سوی دیگر، استقلال خود گرفتار طلسمی غریب و فرسایشی است. در تاریخچه رویارویی‌های دو تیم، کفه ترازو به شکلی خیره‌کننده به سود استقلال سنگینی می‌کند؛ آبی‌پوشان در ۱۵‌نبرد پیشین با گل‌گهر، ۱۰‌پیروزی مقتدرانه کسب کرده‌اند، در حالی که سهم حریف سیرجانی تنها دو ‌برد و سه ‌تساوی بوده است. در ۱۰‌تقابل اول، استقلال ۹‌بار گل‌گهر را جارو کرد؛ روزهایی شیرین که با صعود به فینال جام حذفی، برد انضباطی سه بر صفر در مسیر قهرمانی بدون شکست لیگ بیست‌ویکم و کامبک‌های دراماتیک و لحظه‌آخری دور رفت‌وبرگشت لیگ بیست‌ودوم در ذهن هواداران نقش بست. با این حال، عقربه‌های زمان از دو فصل پیش به بعد روی دور بدبیاری استقلال چرخیده‌اند. در پنج ‌بازی اخیر دو تیم، استقلال تنها یک‌بار طعم برد را چشیده، یک‌بار باخته و سه ‌مسابقه به تساوی کشیده شده است. از آخرین شبی که آبی‌ها توانستند گل‌گهر را به زانو درآورند (دیدار برگشت لیگ بیست‌وسوم که با شلیک تعیین‌کننده روزبه چشمی پیروز شدند) دقیقا ۸۷۳‌روز می‌گذرد! نزدیک به دو سال و نیم حسرت و سه تقابل متوالی بدون پیروزی (دو تساوی یک-یک و صفر-صفر و در نهایت شکست تلخ یک بر صفر). طعنه‌آمیزتر آنکه آخرین رویارویی دو تیم هم دقیقا در همین ورزشگاه شهدای شهرقدس رقم خورد؛ شبی که گل‌گهر با تک‌گل پوریا شهرآبادی و هدایت مهدی تارتار موفق شد استقلال را به زانو درآورد. دست تقدیر کنایه‌آمیز است؛ شهرآبادی و تارتار، طراحان آن شکست دردناک، هر دو اکنون در اردوی رقیب سنتی یعنی پرسپولیس حضور دارند و استقلال حالا باید در همان چمن و برابر گل‌گهری که رحمتی را روی نیمکت دارد، برای شکستن قفل ۸۷۳‌روزه بجنگد. 

استقلال سهراب بختیاری‌زاده در این روزها درگیر یک پارادوکس بزرگ است. از یک طرف، آنها در لیگ نخبگان آسیا چون طوفان جلو می‌روند و با کسب دو ‌پیروزی از دو ‌مسابقه ابتدایی، قدرت‌نمایی خیره‌کننده‌ای در قاره داشته‌اند. از طرف دیگر، در لیگ داخلی موتور تیم تا حدی به حرکت افتاده است؛ یک برد در پنج مسابقه اخیر، آماری است که باعث شد پرسپولیس و تراکتور از آبی‌ها سبقت بگیرند و آنها را به رده سوم جدول بفرستند. با این وجود، یک فاکتور حیاتی وجود دارد که استقلال را امیدوار و ترسناک نگه می‌دارد؛ شاگردان سهراب در تمام رقابت‌های این فصل، چه در آسیا و چه در لیگ برتر، طعم تلخ شکست را نچشیده‌اند. فاصله استقلال تا صدر جدول تنها یک امتیاز است و با توجه به تفاضل گل‌ها، هرگونه لغزش پرسپولیس در شهربابک به همراه فتح قلعه‌حسن‌خان توسط استقلال، می‌تواند تا پایان شب جدول را به سود آبی‌ها زیرورو کند. 

.شطرنج دوشنبه از ساعت ۱۵:۳۰ در زمین ناآشنای شهربابک آغاز می‌شود و سوت پایانش حوالی ساعت‌۲۰ در حاشیه ملارد و شهرقدس به صدا درمی‌آید. پرسپولیس در پی شکار بیستمین پیروزی خود مقابل تبار شرکت مس است تا جایگاه خود در قله لیگ بیست‌وششم را بیمه کند، در حالی که مس شهربابک در اندیشه خلق نخستین شگفتی قرن خود برابر سرخ‌پوشان است.