کارشناس مسائل بینالملل:
حتی وقتی میگوییم مذاکره نمیکنیم، در حال مذاکره هستیم
یک کارشناس مسائل بینالملل درباره اینکه آیا احتمال بازگشت به میز مذاکره و تفاهمنامه اسلامآباد وجود دارد، گفت: من معتقدم که ما همچنان در حال مذاکره هستیم. یعنی حتی وقتی میگوییم مذاکره نمیکنیم هم مذاکره میکنیم. حالا مستقیم انجام نمیدهیم، غیرمستقیم پیامها رد و بدل میشود مانند سفری که وزیر کشور پاکستان به تهران داشت، طرفین دارند همدیگر را میسنجند و زورآزمایی میکنند؛ حتی با جنگ.
امیرعلی ابوالفتح، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا افزود: کسی نمی خواهد تا ابد بجنگد. میجنگند که به یک تفاهم و توافق بهتر برسند. حتماً ایران تلاش دارد که تفاهمنامه محقق شود، امضای بالاترین مقام اجرایی کشور که مورد تأیید کلیت نظام بوده، پای این توافق است و ایران هم اصرار دارد که چون آمریکاییها تعهدات خود را نقض کردهاند، تنگه هرمز بسته شده و حالا باید تعهداتشان را اجرا کنند. یکی، دو شرط اضافه هم به آن لحاظ شده و تفاهمنامه باید اجرا شود.
وی در مورد ارزیابیاش از مذاکرات ایران و عمان و شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز گفت: به هر حال، مسئولان تصمیم گرفتهاند و موضعی را اعلام کردهاند، ولی بعید میدانم آمریکا بپذیرد؛ چون بعضی از شروطی که عنوان شده، در حقیقت بیشتر برای پذیرفته نشدن است. مثلاً دریافت خسارات جنگی یا برداشته شدن تحریمها، در حالی که آمریکاییها برداشته شدن تحریمها را منوط کردهاند به اینکه ایران برنامه هستهایاش را کنار بگذارد و به ادعای خودشان به سلاح اتمی دست پیدا نکند و در ازای آن، گفتند تحریمها را برمیدارند، ولی برداشته شدن تحریمها منوط به بازگشایی تنگه هرمز را خیلی بعید میدانم.
وی ادامه داد: برخی از شروط ایران که الان مطرح شده، در همان تفاهمنامه ایران و آمریکا هم وجود دارد؛ مانند اینکه اگر ایران تنگه هرمز را باز کند، محاصره دریایی برداشته میشود، ولی بعضی از موارد آن حتی در تفاهمنامه هم نیامده است. پرداخت خسارات جنگی مطرح نشده است. من یادم نمیآید آمریکاییها اصولاً عادت داشته باشند به کسی خسارت جنگی پرداخت کنند. بنابراین، شروط برای آنها شروط بسیار سختی است.
احتمال جنگ مجدد وجود دارد
این کارشناس مسائل بینالملل درباره احتمال حمله مجدد از سوی آمریکا در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز بعد از توافق ایران و عمان گفت: حالا اینکه اگر تنگه هرمز باز نشود، آیا حمله کنند یا نکنند، یک مقدار هنوز جای تردید دارد. حداقل در مورد زمان آن شاید بشود گفت که تحققش، به قول معروف، دیر و زود دارد و سوختوسوز ندارد. به نظر میرسد اگر شرایط به همین شکل ادامهدار باشد، جنگ پُرشِدت بعدی، از راه میرسد.
ابوالفتح گفت: اما سؤال این است که چه زمانی خواهد بود؛ قبل از انتخابات میاندورهای آمریکا یا بعد از انتخابات میاندورهای آمریکا؟ حدس من این است که اگر بخواهد اتفاقی بیفتد، جنگ پُرشِدت، مثل جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، احتمالاً برای بعد از انتخابات است. چراکه دیگر ترامپ خیالش راحت شده؛ یا در انتخابات پیروز شده یا در انتخابات شکست خورده است. به هر حال، هر چه که باشد، جنگ با ایران روی آرای رأیدهندگان آمریکایی اثر ندارد. حداقل تا یک سال بعد از آن که رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری شروع میشود، فرصتی هست که ترامپ یک بار دیگر شانس خودش را امتحان کند تا از طریق جنگ بتواند به اهدافش برسد. البته باز هم این احتمال وجود دارد که حتی قبل از انتخابات هم یک دور جنگ کمشدت یا نسبتاً پُرشِدت، مثل آن ۱۲ روزی که جنوب ایران را بمباران میکردند و ایران هم به پایگاه آمریکا حمله میکرد، اتفاق بیفتد.
پیمان مکه بیشتر جنبه سیاسی دارد
این کارشناس مسائل بینالملل درباره پیمان مکه گفت: قطعاً این یک تفاهم صرفاً روی کاغذ نیست و جنبههای عملی هم دارد، اما نه به آن اندازه که خیلی به آن پرداخته میشود. چون ترکیه که عضو ناتو است، اصلاً نیازی به چتر حمایتی یا کمک دفاعی عربستان و پاکستان ندارد. پاکستان که میگوید من اتمی هستم، نیازی ندارم. عربستان هم زیر چتر حمایتی ایالات متحده آمریکا است که بزرگترین ارتش جهان را دارد. حالا اگر آمریکا نتواند با این عرض و طول و عده و عُده نظامی که دارد از عربستان حمایت کند، ترکیه و پاکستان چگونه میتوانند از عربستان حمایت کنند؟
ابوالفتح گفت: ضمن اینکه الان ترکیه به این پیمان دفاعی پیوسته است. قبل از جنگ ۴۰ روزه، پاکستان و عربستان هم توافق دفاع متقابل داشتند؛ ایران به پایگاههای آمریکا در خاک عربستان حمله کرد و پاکستان در این بخش اصلاً فعال نشد. یعنی اولاً ایران نپذیرفت که به عربستان حمله کرده و گفت به پایگاه آمریکاییها حمله کرده است. حتی اگر هم میخواستند این موضوع را مطرح کنند هم اما پاکستانیها ورود نکردند.
وی گفت: بنابراین، در یک درگیری احتمالی آتی، بعید به نظر میرسد که اگر مثلاً به عربستان حمله شود، ترکیه بخواهد وارد جنگ شود یا پاکستان بخواهد وارد جنگ شود. همین الان انصارالله به پایگاه یا پالایشگاه آرامکو در خاک عربستان حمله کرده است. حالا ترکیه میخواهد به یمن لشکرکشی کند یا پاکستان میخواهد به حوثیها حمله کند؟ بعید میدانم.
این کارشناس مسائل بینالملل گفت: این پیمان بیشتر جنبه سیاسی دارد؛ یعنی حمایت سیاسی از عربستان و دلگرمی دادن به عربستان. اینکه حالا مثلاً اگر روزی لازم شد، ارتشهای سه کشور بخواهند به یک کشوری که به عربستان حمله کرده، حمله کنند، حمایت آمریکا خیلی قویتر از آن چیزی است که ترکیه و پاکستان بخواهند به آن چیزی که الان عربستان از آن برخوردار میشود، اضافه کنند.
دیدگاه تان را بنویسید