حزب کارگر 

آماده عبور از استارمر می‌شود؟

استعفای وس استریتینگ وزارت بهداشت انگلیس، بحران قدرت در دولت کی‌یر استارمر را وارد مرحله‌ای حساس کرده و حزب حاکم کارگر را با وجود مقاومت نخست‌وزیر، به صف‌آرایی جدی برای انتخاب جانشین او کشانده است. وس استریتینگ وزیر مستعفی بهداشت انگلیس در نامه کناره‌گیری خود تصریح کرده است که اکنون روشن شده کی‌یر استارمر حزب کارگر را در انتخابات سراسری آینده رهبری نخواهد کرد. او با اعلام اینکه ماندن در کابینه در چنین شرایطی اقدامی «غیرشرافتمندانه» بود، عملاً به صف چهره‌هایی پیوست که خواستار آغاز روند انتقال قدرت در حزب حاکم شده‌اند.

هم‌زمان رسانه‌های انگلیسی مانند گاردین، از تشدید تحرکات پشت‌پرده در حزب کارگر برای آماده‌سازی رقابت جانشینی خبر می‌دهند و برخی نمایندگان این حزب آشکارا از استارمر خواسته‌اند جدول زمانی کناره‌گیری خود را اعلام کند. استریتینگ که تا پیش از این یکی از چهره‌های پرنفوذ و رسانه‌ای کابینه استارمر به شمار می‌رفت، در نامه خود نوشت که نمایندگان و اتحادیه‌های وابسته به حزب کارگر خواهان آن هستند که بحث درباره آینده حزب به «نبرد ایده‌ها» تبدیل شود، نه جدال شخصیت‌ها و جناح‌بندی‌های کوچک.

او اگرچه رسماً نامزدی خود را برای رهبری حزب اعلام نکرده، اما استعفای او به‌عنوان جدی‌ترین علامت شکاف در حلقه قدرت استارمر تعبیر شده است. گاردین گزارش داده است که استریتینگ در روزهای اخیر برای سنجش حمایت نمایندگان فعال بوده، اما هنوز روشن نیست که توانسته باشد حد نصاب لازم برای آغاز چالش رسمی علیه نخست‌وزیر را به‌دست آورد. بر اساس قواعد حزب کارگر، صرف افزایش انتقادها یا حتی استعفای وزیران به‌تنهایی برای برگزاری انتخابات رهبری کافی نیست. اگر رهبر حزب استعفا ندهد، یک نامزد رقیب باید حمایت دست‌کم ۲۰ درصد نمایندگان حزب کارگر در مجلس عوام را جلب کند تا رقابت رسمی آغاز شود.

با ترکیب کنونی فراکسیون حزب کارگر، این عدد حدود ۸۱ نماینده است. در صورت تحقق این شرط، استارمر به‌عنوان رهبر مستقر به‌طور خودکار در برگه رأی باقی می‌ماند و برای حضور در رقابت نیازی به جمع‌آوری امضا ندارد. همین سازوکار باعث شده است که مخالفان او ناچار باشند میان فشار سیاسی برای استعفا و تلاش سخت‌تر برای جمع‌آوری امضا یکی را انتخاب کنند.

استارمر تاکنون نشانه‌ای از آمادگی برای عقب‌نشینی نشان نداده است. گزارش‌ها حاکی است که او در نشست‌های داخلی تأکید کرده با هرگونه چالش رهبری مقابله خواهد کرد و قصد دارد حزب کارگر را به انتخابات سراسری بعدی ببرد. اما تداوم مقاومت او، بحران را متوقف نکرده و برعکس، فضای حزب را به دو اردوگاه تبدیل کرده است. از یک سو گروهی از نمایندگان می‌گویند ورود به رقابت رهبری در شرایط کنونی می‌تواند دولت را فلج کند و از سوی دیگر مخالفان استارمر معتقدند ادامه وضع موجود حزب کارگر را با خطر شکست سنگین‌تر در انتخابات آینده روبه‌رو می‌کند. 

نام استریتینگ بنا به تعبیر برخی رسانه‌ها، در صدر فهرست جانشینان احتمالی قرار دارد. او نماینده مجلس است، پایگاه رسانه‌ای دارد و از مدت‌ها پیش به‌عنوان یکی از چهره‌های جاه‌طلب نسل جدید حزب کارگر شناخته می‌شد. مزیت اصلی او این است که برخلاف برخی رقبای بالقوه، برای ورود به رقابت مانع حقوقی ندارد. اما اگر نتواند ۸۱ نماینده را پشت سر خود جمع کند، استعفایش بیش از آنکه آغاز یک رقابت باشد، نشانه‌ای از شکاف عمیق اما ناتمام در حزب تلقی خواهد شد.

چهره دوم این معادله اندی برنهام شهردار منچستر است. برنهام که پیش‌تر در دولت گوردون براون سمت‌هایی چون وزارت بهداشت و وزارت فرهنگ را برعهده داشته، اکنون بار دیگر به‌عنوان گزینه‌ای جدی برای دوران پس از استارمر مطرح شده است. اما مشکل اصلی او این است که در مجلس عوام کرسی ندارد و طبق قواعد حزب کارگر، فقط نمایندگان این حزب در پارلمان می‌توانند نامزد رهبری شوند. از این رو، بر اساس گزارش‌ها، جاش سایمونز نماینده حوزه میکرفیلد اعلام کرده از کرسی خود کنار می‌رود تا برنهام بتواند در انتخابات میان‌دوره‌ای به پارلمان بازگردد. رویترز گزارش داده است که این کرسی در انتخابات ۲۰۲۴ با اختلاف پنج هزار و ۳۹۹ رأی به سود حزب کارگر حفظ شد، اما رشد حزب راست‌گرای اصلاح، پیروزی برنهام را در انتخابات میان‌دوره‌ای قطعی نمی‌کند و بیشتر شبیه به قمار سیاسی است.

موضوع برنهام نشان می‌دهد که بخشی از حزب کارگر فقط به تغییر چهره درون کابینه فکر نمی‌کند، بلکه به دنبال بازگرداندن چهره‌ای بیرون از حلقه استارمر به مرکز قدرت است. برنهام در میان بخشی از بدنه حزب به‌عنوان سیاستمداری مردمی‌تر و مستقل‌تر از ساختار داونینگ‌استریت شناخته می‌شود. با این حال، زمان علیه اوست. او ابتدا باید نماینده حزب کارگر شود و سپس حمایت کافی نمایندگان را برای ورود به رقابت رهبری جلب کند. گاردین گزارش داده است که برخی متحدان برنهام خواهان انعطاف در جدول زمانی رقابت هستند، اما شماری از اعضای کمیته اجرایی حزب با تغییر قواعد یا زمان‌بندی به نفع یک نامزد خاص مخالفت کرده‌اند.