معمای لیست سیاه تارتار و ستارگانی که روی نیمکت یخ زدند؛ در انتظار خداحافظی؟
نازنین دشتی
پاییز ۱۴۰۵ برای هواداران پرسپولیس با یک پارادوکس بزرگ آغاز شد. روزی که نام مهدی تارتار به عنوان سکاندار جدید نیمکت سرخ‌پوشان پایتخت خروجی خبرگزاری‌ها را تسخیر کرد، موجی از تردید و انتقاد در میان سکوها به راه افتاد. هوادارانی که به نام‌های پرطمطراق و مربیان خارجی عادت کرده بودند، در ابتدا موضع‌گیری تندی علیه این انتخاب داشتند. اما فوتبال، بازی لحظه‌ها و شگفتی‌هاست. تارتار با چهره‌ای آرام اما اراده‌ای پولادین، طوفان انتقادات را با نتایج درخشان درون مستطیل سبز خاموش کرد. حالا، پس از گذشت هشت هفته از ماراتن نفس‌گیر لیگ بیست‌وششم، پرسپولیس با ۱۷امتیاز بر بام فوتبال ایران ایستاده است. تیمی که فراتر از حد انتظار ظاهر شده و مدعی شماره یک قهرمانی به شمار می‌رود. اما در پس این صدرنشینی مقتدرانه و در تاریک‌روشن رختکن پرسپولیس، درامی خاموش در حال شکل‌گیری است؛ درامی از جنس خط خوردن، سکونشینی و ستاره‌هایی که در پادگان تاکتیکی مهدی تارتار، جایگاه خود را از دست داده‌اند. آژیر قرمز در اردوگاه سرخ‌ها به صدا درآمده و صدای پای لیست مازاد زمستانی از همین حالا به گوش می‌رسد.
برای درک بهتر معمای لیست سیاه، ابتدا باید نگاهی به لیست سفید و نورچشمی‌های تارتار بیندازیم. سرمربی پرسپولیس نشان داده که اهل مماشات و تغییرات پیاپی نیست. او به یک هسته مرکزی اعتماد کرده و پاداش این اعتماد را هم گرفته است. پیام نیازمند درون دروازه و محمدمهدی زارع در قلب خط دفاعی، با ثبت رکورد شگفت‌انگیز ۷۲۰دقیقه حضور در میدان، نمادهای ثبات پرسپولیس تارتار هستند. آنها در تمام ثانیه‌های این هشت بازی در زمین حضور داشته‌اند. در کنار این دو، مجید عیدی با ۷۱۶دقیقه دوندگی بی‌امان در ترکیب، به ماشین خستگی‌ناپذیر تیم تبدیل شده است. پویا پورعلی و محمد خدابنده‌لو هر کدام با ۶۷۵دقیقه و محمدمهدی محبی با ۶۲۲دقیقه حضور، نبض میانه میدان و حملات پرسپولیس را در دست دارند. پیام تارتار با این دقایق بازی کاملا شفاف است؛ هر کس در پازل تاکتیکی من جا بگیرد، پادشاهی می‌کند. اما روی دیگر این سکه، برای چند ستاره نام‌آشنا و گران‌قیمت، به شدت بی‌رحم و سرد
بوده است.
در راس لیست مغضوبین تارتار، نام دو بازیکن خارجی می‌درخشد که حالا بیشتر شبیه به تماشاگران ویژه و گران‌قیمت در استادیوم‌های ایران هستند تا ستاره‌های تعیین‌کننده. دنیل گرا، مدافع راست اهل مجارستان، شاخص‌ترین چهره این تبعید خاموش است. بازیکنی که در بازار زمستانی فصل گذشته با نظر مستقیم اوسمار ویرا، سرمربی وقت پرسپولیس، با سروصدای زیاد و قراردادی سنگین به تهران آمد. او در فصل قبل ۶بار پیراهن پرسپولیس را به تن کرد اما هرگز نتوانست انتظارات را برآورده کند. با ورود تارتار، شرایط برای گرا از بد به فاجعه تغییر کرد. مدیران باشگاه به دلیل بندهای قرارداد و تعاملات مالی، این مدافع مجارستانی را حفظ کردند، اما تارتار حتی یک دقیقه هم به او فرصت نداده است! گرا در بازی‌های دوستانه پیش‌فصل حتی موفق به گلزنی هم شد و هیچ مصدومیتی نیز در پرونده پزشکی‌اش دیده نمی‌شود، اما در هشت هفته اخیر، سهم او از بازی‌های پرسپولیس فقط نشستن روی سکوها و تماشای بازی هم‌تیمی‌ها بوده است. گرا حالا عنوان تلخ گران‌ترین سکونشین لیگ۲۶ را یدک می‌کشد. اما تراژدی ستاره‌های خارجی به مدافع مجارستانی ختم نمی‌شود. مارکو باکیچ، هافبک باتجربه مونته‌نگرویی که فصل گذشته رهبر بلامنازع خط میانی سرخ‌پوشان و مغز متفکر حملات این تیم بود، حالا به یک نیمکت‌نشین مطلق تبدیل شده است. سقوط باکیچ در دوران تارتار غیرقابل باور است؛ او در فصل جاری تنها در سه مسابقه و جمعا ۱۱دقیقه فرصت حضور در میدان را پیدا کرده است. در پنج مسابقه دیگر، این هافبک طراح یا ۹۰دقیقه تمام روی نیمکت میخکوب شده و یا از روی سکوها بازی را دنبال کرده است. تارتار با قاطعیت نشان داده که دوندگی و جنگندگی جوانانی مثل پویا پورعلی، پوریا لطیفی‌فر و محمد خدابنده‌لو را به تجربه و تکنیک هافبک مونته‌نگرویی ترجیح می‌دهد. پایان امپراتوری باکیچ در میانه میدان پرسپولیس، یکی از بزرگ‌ترین تصمیمات جسورانه تارتار در
این فصل است.
شاید عجیب‌ترین نام در حوالی لیست سیاه مهدی تارتار، امیرحسین محمودی باشد. بازیکنی که وضعیت او یک پارادوکس تمام‌عیار در فوتبال ایران است. محمودی آن‌قدر توانایی دارد که پای ثابت اردوهای اخیر تیم ملی بزرگسالان ایران باشد. امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی، چنان اعتقادی به این ستاره جوان دارد که او را با کاروان ایران به تیخوانای مکزیک برد تا در فضای بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبالی جهان یعنی جام‌جهانی ۲۰۲۶ حضور داشته باشد. اما پسری که در تیم ملی محبوب قلعه‌نویی است، در باشگاهش مغضوب تارتار شده است. بازیکنی که تجربه هم‌نفس شدن با ستاره‌های جهانی در مکزیک را دارد، در بازگشت به تهران باید از روی نیمکت سرد ورزشگاه‌ها کار را دنبال کند. محمودی در این فصل تنها در سه بازی و جمعا ۲۶دقیقه به میدان رفته است. پنج بازی دیگر برای او چیزی جز تماشای بازی هم‌تیمی‌هایش نبوده است. تارتار در پست او ترجیح داده روی نام‌های جوان دیگری مثل پویا اسمی، یاسین سلمانی و محمدحسین صادقی سرمایه‌گذاری کند. سبک بازی محمودی ظاهرا هیچ سنخیتی با ایده‌های تاکتیکی و پرس پرفشار سرمربی پرسپولیس ندارد و این دوگانگی در جایگاه ملی و باشگاهی، او را در قدم‌به‌قدم درب‌های خروجی باشگاه قرار داده است.
اگر گرا، باکیچ و محمودی را مثلث اصلی لیست سیاه تارتار بدانیم، دو نام بزرگ دیگر نیز به سرعت در حال نزدیک شدن به این سیاهه هستند تا فرمول «۳+۲» تکمیل شود. اولین نفر از این زوج، دانیال ایری است. انتقالی پرسروصدا، جذاب و البته پرهزینه که هواداران پرسپولیس روی آن حساب ویژه‌ای باز کرده بودند. اما دوران حضور ایری در ترکیب اصلی، به کوتاهی یک پلک زدن بود. او در این فصل تنها در دو بازی به مدت ۲۹دقیقه فرصت بازی پیدا کرد و همان زمان کوتاه کافی بود تا با یک اشتباه مهلک و نابخشودنی در دیدار حساس مقابل تراکتور، تمام رشته‌های اعتماد تارتار را پنبه کند. ایری پس از آن بازی مستقیما به انتهای صف مدافعان تبعید شد. اوج فاجعه برای این مدافع گران‌قیمت زمانی رقم خورد که حتی با مصدومیت بدموقع محمدحسین کنعانی‌زادگان و خالی شدن قلب خط دفاعی، تارتار حاضر نشد به او فرصت دوباره‌ای بدهد و در عوض، زوج حسین ابرقویی‌نژاد و محمدمهدی زارع را به میدان فرستاد. ایری حالا به خوبی می‌داند که عبور از دیوار بی‌اعتمادی سرمربی، ماموریتی تقریبا غیرممکن است. در سمت چپ خط دفاعی نیز، داستان ابوالفضل جلالی به تراژدی نزدیک می‌شود. جلالی که پس از طی کردن یک دوران سخت مصدومیت، با انگیزه فراوان به تمرینات بازگشت، متوجه شد که جایگاهش توسط یک رقیب سرسخت اشغال شده است. مهدی تیکدری‌نژاد با عملکردی بی‌نقص، سمت چپ پرسپولیس را به نام خود سند زده و جلالی را به یک تماشاگر تبدیل کرده است. آمار برای این مدافع چپ ملی‌پوش ویرانگر است؛ حضور در تنها چهار بازی اخیر و جمعا فقط پنج دقیقه بازی! زمان برای جلالی و ایری با سرعتی بی‌رحمانه در حال سپری شدن است و آنها برای اثبات شایستگی‌های خود، در بن‌بست تاکتیکی تارتار
گرفتار شده‌اند.
حالا در میانه پاییز و در شرایطی که پرسپولیس با اقتدار در صدر جدول لیگ۲۶ می‌تازد، آژیر قرمز برای این پنج بازیکن به بالاترین حد خود رسیده است. مهدی تارتار نشان داده که در مسیر موفقیت، تعارف را با هیچ نامی، چه ستاره میلیون دلاری خارجی و چه ملی‌پوش حاضر در جام‌جهانی، نمی‌پذیرد. دنیل گرا، مارکو باکیچ و امیرحسین محمودی به همراه دانیال ایری و ابوالفضل جلالی، حالا در یک قدمی لیست مازاد زمستانی قرار دارند. اگر معجزه‌ای در هفته‌های پیش‌رو رخ ندهد و این ستاره‌های طردشده نتوانند گره کور تفکرات تارتار را باز کنند، پنجره نقل‌وانتقالات زمستانی، ایستگاه پایانی آنها در اردوگاه سرخ‌پوشان خواهد بود. پرسپولیس تارتار روی ریل پیروزی است و در این قطار سریع‌السیر، ظاهرا جایی برای مسافران بدون بلیت تاکتیکی وجود ندارد.
دیدگاه تان را بنویسید