نازنین دشتی 

در فاصله کمتر از یک‌ماه تا طنین‌انداز شدن سوت آغاز بزرگ‌ترین فستیوال فوتبالی جهان، ضرب‌آهنگ قلب‌ها برای عاشقان مستطیل سبز تندتر شده است. جام‌جهانی ۲۰۲۶ با فرمت جدید و به میزبانی مشترک سه ‌کشور در پهنه آمریکای شمالی (کانادا، مکزیک و ایالات متحده آمریکا) در راه است. اما برای تیم ملی فوتبال ایران، رقابت‌ها مدت‌ها پیش از ورود به زمین چمن آغاز شده است؛ رقابتی نه با توپ و در برابر حریفان، که در راهروهای دیپلماسی و در تقابل با سایه سنگین سیاست و تحریم. داستان حضور ایران در این دوره از رقابت‌ها، بیش از آنکه یک گزارش ورزشی باشد، به یک تریلر جذاب سیاسی-ورزشی شباهت پیدا کرده است؛ داستانی از امیدها، بن‌بست‌ها و در نهایت، یافتن یک راه گریز هوشمندانه در نقطه صفر مرزی. 

برای درک بهتر این درام ورزشی، باید به روزهای پیش از قرعه‌کشی بازگردیم. فدراسیون فوتبال ایران و مقامات ارشد دیپلماسی کشور، به خوبی از چالش‌های پیش‌رو آگاه بودند. روابط پرفراز و نشیب و تیره‌وتار تهران و واشنگتن، برگزاری اردو و بازی در خاک آمریکا را به یک کابوس لجستیکی تبدیل می‌کرد. تلاش‌های گسترده‌ای در پشت پرده شکل گرفت. مقامات سیاسی، از جمله عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، وارد میدان شدند و رایزنی‌های فشرده‌ای را آغاز کردند تا فیفا را مجاب کنند تیم ملی ایران در گروهی قرار گیرد که میزبان مسابقاتش کشور مکزیک یا کانادا باشد. خوش‌بینی‌ها به حدی بود که وعده‌هایی مبنی بر موفقیت این دیپلماسی ورزشی به گوش می‌رسید. اما گوی‌های قرعه‌کشی در دستان اسطوره‌های فوتبال، سرنوشت دیگری را رقم زدند. وقتی نام ایران از گوی خارج شد، تمام معادلات به هم ریخت. تیم ملی در گروه‌G با تیم‌های قدرتمند و متنوعی چون بلژیک، مصر و نیوزیلند هم‌گروه شد. اما شوک اصلی نام حریفان نبود، بلکه نام شهرهای میزبان بود؛ لس‌آنجلس و سیاتل. قلب ایالات متحده آمریکا قرار بود میزبان یوزهای ایرانی باشد. 

با مشخص شدن شهرهای میزبان، دغدغه‌ها رنگ واقعیت به خود گرفتند. فیفا ساختار مشخصی دارد و تیم‌ها باید در کمپ‌های تایید شده مستقر شوند. در ابتدا، کمپ پیشنهادی دوم تیم ملی در شهر آریزونا مورد تایید قرار گرفت. روی کاغذ، همه‌چیز در حال برنامه‌ریزی بود، اما در عمل، دیوار بلند تحریم‌ها خودنمایی کرد. مهدی تاج و مدیران عالی‌رتبه فدراسیون فوتبال، به ملی‌پوشان وعده یک پرواز اختصاصی و بی‌دردسر را داده بودند تا خستگی سفرهای طولانی بر تن شاگردان امیر قلعه‌نویی ننشیند. اما یک مانع بزرگ وجود داشت؛ تحریم‌های سفت و سخت آمریکا علیه شرکت هواپیمایی ایران‌ایر. این تحریم‌ها عملا جلوی فرود هرگونه پرواز اختصاصی از این شرکت در خاک آمریکا را می‌گرفت. رویای سفر مستقیم و VIP به لس‌آنجلس در حال تبدیل شدن به یک سراب بود. از سوی دیگر، پروسه پیچیده، زمان‌بر و پر از ابهام صدور ویزای آمریکا برای یک کاروان بزرگ متشکل از بازیکنان، کادر فنی و مدیران، استرس مضاعفی را به تیم تزریق می‌کرد. 

در حالی که روزها به سرعت می‌گذشتند و اصرارها از سوی رسانه‌ها و افکار عمومی برای حل مشکل پرواز اختصاصی بیشتر می‌شد، نیاز به یک تصمیم خارج از چارچوب به شدت احساس می‌شد. درست در لحظاتی که به نظر می‌رسید بن‌بست کامل فرا رسیده است، فدراسیون فوتبال از ایده جدید و جسورانه خود پرده برداشت. اگر آمریکا درها را به روی پروازهای اختصاصی ایران می‌بندد، چرا از در همسایه وارد نشویم؟ مقصد جدید، شهر مرزی تیخوانا در کشور مکزیک بود. این شهر که در همسایگی ایالت کالیفرنیای آمریکا قرار دارد، تبدیل به کلید حل معمای فدراسیون شد. مهدی تاج در جلسات آنلاین و حضوری خود با دبیرکل فیفا، شرایط خاص و فورس ماژور ایران را تشریح کرد و توانست موافقت بالاترین نهاد فوتبالی جهان را برای تغییر محل کمپ تیم ملی جلب کند. 

دلیل این انتخاب، کاملا هوشمندانه و استراتژیک بود؛ اول اینکه برخلاف آمریکا، مکزیک محدودیتی برای پروازهای هواپیمایی ایران‌ایر ندارد و بدین ترتیب، وعده پرواز اختصاصی ملی‌پوشان عملی می‌شود، دوم اینکه روند دریافت ویزای مکزیک برای کاروان ایران بسیار هموارتر از خوان هفتم ویزای آمریکاست و سوم اینکه تیخوانا در چند قدمی مرز آمریکاست و فاصله‌ای منطقی با شهرهای محل برگزاری مسابقات دارد. به این ترتیب و طبق برنامه‌ریزی‌های جدید، شاگردان امیر قلعه‌نویی پس از پایان اردوی آماده‌سازی خود در شهر آنتالیای ترکیه، با یک پرواز مستقیم و اختصاصی، بدون دغدغه رهگیری‌های تحریمی، عازم تیخوانای مکزیک خواهند شد تا در کمپ جدید خود مستقر شوند. 

اگرچه مشکل تحریم و پرواز با اقامت در مکزیک حل شده است، اما این تصمیم، تیم ملی ایران را در موقعیتی بی‌نظیر و شاید بی‌سابقه در تاریخ جام‌های جهانی قرار می‌دهد؛ تیمی که در یک کشور می‌خوابد و در کشور دیگری مسابقه می‌دهد. چالش بعدی، مدیریت رفت‌وآمد از مکزیک به آمریکاست. رئیس فدراسیون فوتبال اطمینان داده است که کمپ تیخوانا از بالاترین استانداردهای لازم برخوردار است اما برنامه سفر روزهای مسابقه، خود به یک سناریوی هیجان‌انگیز تبدیل شده است. برای دو ‌مسابقه حساس و نفس‌گیر برابر بلژیک و مصر، ملی‌پوشان باید از تیخوانا به لس‌آنجلس پرواز کنند. این مسیر با پرواز تنها ۵۵‌دقیقه به طول می‌انجامد. یک سفر هوایی کوتاه که شبیه به سفرهای بین‌شهری در لیگ داخلی است. برای بازی سوم مقابل نیوزیلند هم که در شهر سیاتل برگزار می‌شود، کاروان ایران باید مسیر طولانی‌تری را طی کند. سفری حدودا سه ‌ساعته از تیخوانا به ایالت واشنگتن. البته این مسافت، تفاوتی با زمان سفر از کمپ قبلی (توسان آریزونا) به سیاتل ندارد و از این حیث، تیم ملی ضرر لجستیکی نکرده است. 

حالا و در روزهایی که التهاب جام‌جهانی به نقطه جوش خود نزدیک می‌شود، فدراسیون فوتبال ایران با اقامت در کشور ثالث توانسته است بزرگ‌ترین چالش غیرورزشی خود را مهار کند. ایده‌ اقامت در تیخوانا، فرار رو به جلوی موفقیت‌آمیزی بود که آرامش روانی را تا حد زیادی به اردوی تیم بازگرداند. اکنون ویزاهای مکزیک در حال صدور است و مقدمات پرواز اختصاصی فراهم شده است. تمام نگاه‌ها به میدان عمل دوخته شده است؛ اینکه آیا این مهندسی پیچیده‌ لجستیکی و رفت‌وآمدهای مرزی در روزهای مسابقه، بر تمرکز و قوای جسمانی یوزهای ایرانی تاثیری خواهد گذاشت یا خیر؟

هرچه که هست، تیم ملی ایران پیش از آنکه حتی پایش به توپ در جام‌جهانی ۲۰۲۶ بخورد، اولین پیروزی خود را در نبرد با تحریم‌ها و موانع سیاسی دشت کرده است. حالا نوبت ساق‌های بازیکنان است تا در مستطیل سبز لس‌آنجلس و سیاتل، داستان صعود را به زیباترین شکل ممکن بنویسند؛ به نام آمریکا، اما به مقصد مکزیک!