تیم ملی و اسارت در حلقه تکرار ازبکستان و روسیه!
دژاووی بیپایان
نازنین دشتی
فوتبال ایران، گویی در یک لوپ زمانی یا همان چرخه تکرار بینهایت گیر افتاده است؛ درست شبیه به فیلمهای علمیتخیلی که قهرمان داستان هر روز صبح بیدار میشود و اتفاقات روز گذشته را موبهمو و با همان جزئیات خستهکننده زندگی میکند. جامجهانی ۲۰۲۶ با تمام هیاهوها، رویاپردازیها و البته وعدههای رنگارنگ و دهانپرکن سرمربی تیم ملی مبنی بر صعود حتمی به مرحله حذفی و حتی قرار گرفتن در جمع ۱۶تیم برتر دنیا، به پایان رسید. اما سهم ما از این فستیوال بزرگ جهانی، چیزی جز یک بیداری تلخ و حذفی زودهنگام در همان مرحله گروهی نبود. حالا، در روزهایی که غبار ناکامی در قاره آمریکا فرو نشسته و حسرتها جای خود را به واقعیت دادهاند، تیم ملی فوتبال ایران باید مسیر پرپیچوخم خود را برای فتح جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ آغاز کند. اما ظاهرا این مسیر جدید، قرار است دقیقا از همان جادههای خاکی و تکراری گذشته عبور کند.
پیش از آنکه به سراغ حریفان تدارکاتی و برنامههای آینده برویم، باید نگاهی به نیمکت لرزان تیم ملی بیندازیم. امیر قلعهنویی که حالا وارد چهارمین سال دوران سرمربیگریاش در تیم ملی شده است، روی لبه تیغ راه میرود. با وجود ناکامی در تحقق وعدههای بلندپروازانه جامجهانی، مدیران فدراسیون فوتبال ظاهرا در یک همفکری جمعی به این نتیجه رسیدهاند که تا پایان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ به او اعتماد کنند؛ اما این اعتماد، دیگر شبیه به گذشته یک چک سفیدامضا نیست. قرار است در یک جلسه حیاتی و سرنوشتساز در روز چهارشنبه (چهارم شهریورماه)، قلعهنویی رودرروی اعضای هیئترئیسه فدراسیون بنشیند. شروط فدراسیون برای ادامه این همکاری، شفاف، صریح و تا حدودی کوبنده است؛ تزریق جسورانه خون تازه و جوانگرایی، خانهتکانی در کادرفنی و شرط سنگین برای رویای ۲۰۳۰ مبنی بر گنجاندن بندی عجیب اما منطقی در قرارداد که تمدید آن تا جام جهانی ۲۰۳۰ را تنها و تنها مشروط بر یک اتفاق میکند و آن رسیدن به فینال جام ملتهای آسیا است.
با فرض عبور موفقیتآمیز قلعهنویی از این جلسه پرفشار، تیم ملی باید در کمتر از یک ماه دیگر، مهمترین فیفادی پیش از جام ملتها را استارت بزند. فیفا با تغییر تقویم و ادغام فیفادیهای سپتامبر و اکتبر، یک بازه زمانی طولانی و طلایی از ۳۰ شهریور (۲۱ سپتامبر) تا ۱۴ مهر (۶ اکتبر) خلق کرده است که تیمها در آن مجاز به برگزاری چهار بازی دوستانه هستند. با اضافه شدن دو بازی دیگر در فیفادی نوامبر (۱۸ تا ۲۶ آبانماه)، ایران روی کاغذ فرصت بینظیری برای انجام ۶مسابقه تدارکاتی دارد. اما برنامهریزیهای فدراسیون ما، مانند همیشه با چاشنی غافلگیری و البته لغو شدنهای ناگهانی همراه است. در روزهای گذشته، صحبت از یک تورنمنت چهارجانبه جذاب در شهر بصره با حضور تیمهای ملی عراق، ایران، ازبکستان و اردن بود. همه چیز برای یک محک جدی در همسایگی آماده به نظر میرسید، اما انصراف ناگهانی اردنیها، دومینوی فروپاشی این تورنمنت را رقم زد. عدم توانایی و هماهنگی برای یافتن یک رقیب جدید باعث شد تا برگزاری تورنمنت بصره به طور کامل منتفی شود و برنامهریزیها بار دیگر به نقطه صفر بازگردد.
وقتی تورنمنت بصره لغو شد و تقویم خالی ماند، فدراسیون فوتبال به سراغ راحتترین، در دسترسترین و البته تکراریترین گزینه ممکن در کانتکتهای گوشی خود رفت؛ ازبکستان! تقابل ایران و ازبکستان دیگر از حالت یک بازی دوستانه یا رقابت قارهای خارج شده و بیشتر به یک دورهمی خانوادگی شبیه است. حضور امیر قلعهنویی روی نیمکت تیم ملی گویی با نام ازبکستان گره خورده است. ما در مسیر انتخابی جامجهانی ۲۰۲۶ با ازبکها همگروه بودیم و بارها با آنها جنگیدیم. در دو دوره پیاپی تورنمنت کافا با آنها سرشاخ شدیم و حتی فرجام تورنمنت العین هم رویارویی با همین همسایه شرقی در دیدار پایانی بود. حالا، بر اساس اعلام رسمی فدراسیون فوتبال ازبکستان، قرار است روز دوم مهرماه (۲۴ سپتامبر)، شهر فراعنه میزبان هشتمین جدال قلعهنویی با ازبکها در فاصله حدود چهار سال باشد! تنها نقطه روشن و شاید جذاب این مسابقه تکراری، حضور فابیو کاناوارو، مدافع افسانهای فوتبال ایتالیا روی نیمکت ازبکستان است که تقابل اندیشههای او با ژنرال فوتبال ایران میتواند کمی از بار کسالتبار بودن این مسابقه بکاهد.
اگر فکر میکنید چرخه رقبای تکراری به ازبکستان ختم میشود، سخت در اشتباهید. فدراسیون فوتبال در اقدامی که نشان از محدودیتهای شدید، انزوای ورزشی یا شاید صرفا بیحوصلگی در یافتن حریفان جدید و جذاب دارد، دوباره بلیت پرواز به مسکو را رزرو کرده است. روسیه، نامی است که در دوران جدید سرمربیگری قلعهنویی به یک پای ثابت تبدیل شده است. قلعهنویی در نخستین گام خود پس از پایان جام جهانی ۲۰۲۲، در ورزشگاه آزادی تهران به مصاف روسیه رفت که آن دوئل با تساوی یک-یک به پایان رسید. در مسیر آمادهسازی برای همان جامجهانی تلخ ۲۰۲۶، در فیفادی اکتبر سال گذشته دوباره بار سفر بستیم و در سرمای استخوانسوز ولگوگراد مقابل روسها صفآرایی کردیم که با شکست از زمین خارج شدیم. حالا طبق توافقات انجام شده، قرار است روز هفتم مهرماه (۲۹ سپتامبر)، برای سومینبار با این تیم روبهرو شویم؛ اینبار در شهر زیبای کازان. دیداری تکراری برابر حریفی فیزیکی که مشخص نیست تا چه حد میتواند به تیم ملی برای تقابل با تیمهای سرعتی و تکنیکی شرق آسیا در جام ملتها کمک کند.
تیم ملی فوتبال ایران در برههای به شدت حیاتی قرار دارد. پوستاندازی، تغییر نسل و تغییر رویکرد تاکتیکی که فدراسیون خواهان آن است، نیازمند رویارویی با حریفانی با سبکهای متنوع، از قارههای مختلف و با چالشهای تاکتیکی متفاوت است. اینکه برای آمادهسازی جهت حضور قدرتمند در جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷، دوباره به مصاف رقبای همیشگی و خواندهشدهای مثل ازبکستان و روسیه برویم، درست مانند این است که برای آمادگی در یک امتحان سخت، مدام همان دو صفحه جزوهای را بخوانیم که از قبل حفظ بودهایم. زمان به سرعت در حال گذر است و دژاووی فوتبال ایران برای خروج از این حلقه تکرار، نیازمند یک جسارت مدیریتی است؛ جسارتی که شاید در جلسه روز چهارشنبه، نخستین جرقههای آن زده شود.
دیدگاه تان را بنویسید