رودررو آماده باش!

نازنین دشتی 

در شرایطی که فوتبال ایران در بلاتکلیفی عمیقی فرو رفته و سرنوشت لیگ برتر نامعلوم است، سازمان لیگ در جست‌وجوی راهکارهای جایگزین برای تعیین قهرمان و سهمیه‌های آسیایی است. در میان گزینه‌های مختلف، فرمول «بازی‌های رودررو» به عنوان یک راهکار بالقوه مطرح شده است؛ فرمولی که م

ی‌تواند جدول رده‌بندی را به شکلی کاملا متفاوت بازنویسی کند و نتایج غیرمنتظره‌ای را رقم بزند. اگر این فرمول به اجرا درآید، نه‌تنها مدعیان سنتی قهرمانی جایگاه خود را از دست می‌دهند، بلکه تیم‌هایی که در جدول کلی عملکرد متوسطی داشته‌اند، به ناگاه به صدر جدول صعود خواهند کرد. این سناریو، یک قهرمانی غیرمنتظره را برای تراکتور رقم می‌زند و معادلات فوتبال ایران را به هم می‌ریزد. 

لیگ برتر در ایستگاه بیست و سوم متوقف شد. این توقف، در حالی رخ داد که رقابت برای قهرمانی به اوج حساسیت خود رسیده بود و تیم‌های پرسپولیس، استقلال و سپاهان در کورس قهرمانی قرار داشتند. اما با توقف ناگهانی مسابقات، داستان لیگ ناتمام ماند و اکنون این نگرانی وجود دارد که اگر لیگ به هر دلیلی ادامه پیدا نکند، چگونه باید قهرمان را تعیین کرد.  در این شرایط، صحبت از احتساب بازی‌های رو‌در‌رو برای تعیین جدول مطرح شده است. این فرمول، به جای در نظر گرفتن نتایج کلی تیم‌ها در طول فصل، تنها عملکرد آنها در تقابل‌های مستقیم با یکدیگر را ملاک قرار می‌دهد. این روش، در نگاه اول ممکن است ناعادلانه به نظر برسد، اما در شرایطی که امکان تکمیل مسابقات وجود ندارد، می‌تواند به عنوان یک راه حل اضطراری برای تعیین قهرمان و سهمیه‌های آسیایی مورد استفاده قرار گیرد.

اگر فرمول بازی‌های رودررو اجرا شود، تراکتور به ناگاه به عنوان قهرمان لیگ برتر معرفی می‌شود. این تیم، با وجود اینکه در جدول کلی ممکن است در رتبه‌های پایین‌تری قرار داشته باشد، در بازی‌های مستقیم مقابل مدعیان عملکردی خیره‌کننده داشته است. تراکتور در هشتت بازی مقابل دیگر تیم‌های بالای جدول، موفق به کسب پنج برد، دو مساوی و تنها یک‌باخت شده است. با ۱۷‌امتیاز از ۲۴‌امتیاز ممکن، تراکتور در این فرمول، به طور قاطع در رتبه نخست قرار می‌گیرد.

این عملکرد خیره‌کننده، نشان می‌دهد که تراکتور در دیدارهای حساس و مقابل رقبای مستقیم، بهترین عملکرد را داشته و این فرمول، پاداش این عملکرد را به آنها می‌دهد. تراکتور در این تقابل‌ها، قدرت خود را به حریفان ثابت کرده و این نتایج، نشان از شایستگی این تیم برای کسب عنوان قهرمانی در این فرمول دارد.

در این رتبه‌بندی فرضی، پرسپولیس با ۱۳‌امتیاز از هشت بازی، در جایگاه دوم قرار می‌گیرد. پرسپولیس با سه برد، چهار مساوی و یک‌‌باخت، عملکردی نسبتا ثابت داشته، اما در تقابل مستقیم با تراکتور، امتیازات کمتری کسب کرده است. این رتبه، سهمیه آسیایی را برای پرسپولیس تضمین می‌کند، اما در عین حال، آنها را از کسب عنوان قهرمانی باز می‌دارد.

اما شگفتی بزرگ این فرمول، صعود گل‌گهر به رتبه سوم است. گل‌گهر با ۱۲‌امتیاز از ۹‌بازی (سه برد، سه مساوی و سه باخت)، موفق می‌شود سهمیه آسیایی را کسب کند. این تیم با پیروزی مقابل پرسپولیس، چادرملو و استقلال، عملکرد موفقی را در دیدارهای مستقیم به ثبت رسانده است. گل‌گهر که در جدول کلی شاید در رتبه‌های پایین‌تری قرار داشته باشد، با این فرمول به یکباره به یکی از تیم‌های آسیایی تبدیل می‌شود. 

در مقابل، تیم‌هایی نیز وجود دارند که از اجرای این فرمول به شدت متضرر می‌شوند. استقلال صدرنشین، یکی از این تیم‌هاست. استقلال در این رتبه‌بندی، با ۹‌امتیاز از ۶‌بازی، در جایگاه چهارم قرار می‌گیرد و سهمیه آسیایی را از دست می‌دهد. این در حالی است که استقلال در جدول کلی، مدعی اصلی قهرمانی بود و این تغییر رتبه‌بندی، اعتراض شدید این باشگاه را به دنبال خواهد داشت.

یکی از دلایل اصلی اعتراض استقلال، ناتمام ماندن بازی‌های مستقیم است. استقلال تنها ۶‌بازی از هشت بازی احتمالی خود را مقابل مدعیان انجام داده است. دیدار برگشت استقلال مقابل پرسپولیس و همچنین جدال جذاب استقلال و سپاهان، هنوز برگزار نشده‌اند. استقلالی‌ها به درستی معتقدند که نتایج این بازی‌های باقی‌مانده می‌توانستند به طور کامل رتبه‌بندی را تغییر دهند و ناعادلانه است که بر اساس داده‌های ناقص، سهمیه آسیایی را از آنها بگیرند. 

در این فرمول، سپاهان بدترین عملکرد را در بین ۶‌تیم بالای جدول داشته است. سپاهان از هشت بازی مقابل مدعیان، تنها پنج امتیاز کسب کرده است (یک‌برد، دو ‌مساوی و پنج باخت). تنها پیروزی سپاهان در این بازی‌ها مقابل چادرملو بوده است. این آمار نشان می‌دهد که سپاهان در دیدارهای حساس و مقابل رقبای مستقیم، نتوانسته است انتظارات را برآورده کند و به همین دلیل، در صورت اجرای این فرمول، در قعر جدول مدعیان قرار خواهد گرفت.

استفاده از فرمول بازی‌های رو‌در‌رو، با وجود ارائه یک راه‌حل برای تعیین قهرمان، با چالش‌های حقوقی و فنی زیادی همراه است. مهم‌ترین چالش، ناتمام بودن بازی‌های مستقیم است. در حالی که برخی تیم‌ها هشت یا ۹‌بازی انجام داده‌اند، استقلال تنها ۶‌بازی را به پایان رسانده است. این نابرابری، باعث می‌شود که هرگونه تصمیم‌گیری بر اساس این فرمول، با اعتراض شدید تیم‌هایی که متضرر می‌شوند، مواجه شود.

در این شرایط، سازمان لیگ باید تصمیم بگیرد که آیا این فرمول را به عنوان یک راه‌حل نهایی برای تعیین قهرمان و سهمیه‌های آسیایی می‌پذیرد یا خیر. این تصمیم، علاوه بر تاثیرگذاری بر نتایج فصل جاری، می‌تواند شرایط جدیدی را برای آینده فوتبال ایران ایجاد کند. 

آیا سازمان لیگ این ریسک را می‌پذیرد که با اعلام قهرمانی تراکتور و حذف استقلال از سهمیه آسیایی، اعتراضات شدید هواداری را به جان بخرد؟ یا اینکه تصمیم نهایی، لغو کامل فصل و آغاز مجدد آن در فصل آینده خواهد بود؟ این پرسشی است که در روزهای آینده، با تصمیم حاکمیت و سازمان لیگ، پاسخ داده خواهد شد.