از سوئیفت تا بلاک چین؛ تحریم به کیف پول رسید

انسداد ۵۵۰ میلیون دلار دارایی ارزی با تصمیم جدید تتر، زنگ خطری جدی برای مدیریت اقتصادی کشور است. داستان تتر و خزانه‌داری آمریکا اثبات کرد که در دنیای مدرن امروز، هیچ ابزار مالی متمرکزی خارج از دایره نظارت قدرت‌های بزرگ اقتصادی وجود ندارد.

به گزارش اقتصاد24،  شرکت تتر، صادرکننده بزرگ‌ترین ارز دیجیتال با قیمت ثابت در جهان، در تازه‌ترین گزارش رسمی خود از همکاری گسترده و مستقیم با وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا برای مسدودسازی بیش از ۵۵۰ میلیون دلار از دارایی‌های رمزارزی مرتبط با جمهوری اسلامی ایران خبر داده است. بر اساس آمار‌های منتشرشده در این گزارش، اقدام اخیر بخشی از یک پروژه گسترده‌تر نظارتی است که طی آن تاکنون بیش از ۴.۹ میلیارد دلار از دارایی‌های دیجیتال موجود در آدرس‌ها و کیف‌پول‌های منسوب به نهاد‌ها و اشخاص تحت تحریم در ایران توسط این شرکت آمریکایی-بین‌المللی منجمد و از دسترس خارج شده است. این رویداد بی‌سابقه در فضای رمزارزها، پرده از تغییر رفتار جدی بازیگران متمرکز بازار دیجیتال برداشته و نشان می‌دهد که رؤیای استفاده بی‌دردسر و ایمن از استیبل‌کوین‌ها برای دور زدن فشار‌های مالی بین‌المللی، با چالش‌های حقوقی و فنی بسیار جدی مواجه شده است.

اقدام اخیر شرکت تتر نشان می‌دهد که چطور بازار‌های به ظاهر غیررسمی و نوظهور مالی نیز زیر چتر نفوذ نهاد‌های تحریم‌کننده غربی قرار گرفته‌اند. دلار دیجیتال تتر که سال‌ها به عنوان یکی از ابزار‌های اصلی در تسهیل تجارت غیررسمی، انتقال سریع ارز و تسویه حساب‌های فرامرزی شناخته می‌شد، اکنون به ابزاری برای اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه تبدیل شده است. انتشار این خبر موجی از نگرانی را در میان فعالان اقتصادی، معامله‌گران و تحلیلاگران بازار سرمایه ایجاد کرده است، زیرا حجم دارایی‌های بلوکه‌شده نشان‌دهنده آن است که دامنه ردیابی‌ها بسیار فراتر از چرخه‌های محدود بوده و شریان‌های مالی متعددی را در بر گرفته است.

برای درک چگونگی مسدودسازی این حجم عظیم از سرمایه، باید به ساختار فنی و ماهیت حقوقی ارز‌های دیجیتال متمرکز نگاهی دقیق انداخت. بسیاری از فعالان اقتصادی ناآشنا با مفاهیم پایه‌ای بلاک‌چین، بر این باور سنتی بودند که فضای ارز‌های دیجیتال به دلیل ماهیت رمزنگاری‌شده، کلاً غیرقابل‌ردیابی و غیرقابل‌انسداد است. اما واقعیت این است که ارز‌های با قیمت ثابت مانند تتر، کاملاً با این تصور عمومی تفاوت دارند. شرکت تتر یک نهاد خصوصی و متمرکز است که توکن‌های خود را روی شبکه بلاک‌چین صادر می‌کند و در کد قرارداد‌های هوشمند این ارز، گزینه‌ای تحت عنوان لیست سیاه تعبیه شده است. این گزینه به شرکت امکان می‌دهد تا تنها با ارسال یک دستور رایانه‌ای، هر آدرس یا کیف‌پول مشخصی را در سراسر جهان برای همیشه مسدود و امکان هرگونه انتقال را از دارنده آن سلب کند.

فرآیند شناسایی این کیف‌پول‌ها بر خلاف رویه‌های سنتی بانکی، بر پایه تحلیل‌های هوشمند دفتر کل عمومی انجام می‌شود. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی خزانه‌داری آمریکا با بهره‌گیری از شرکت‌های تخصصی تحلیل بلاک‌چین نظیر چین‌الیسیز، تمام تراکنش‌های ورودی و خروجی صرافی‌ها و کیف‌پول‌ها را زیر نظر می‌گیرد. فناوری‌های جدید تحلیل داده‌های آن‌چین به این نهاد‌ها اجازه می‌دهد تا مسیر حرکت پول‌ها را از مبدأ اولیه تا رسیدن به صرافی‌های بزرگ شناسایی کنند. هنگامی که یک آدرس دیجیتال با هویت‌های تحت تحریم ارتباط پیدا کند یا رفتار‌های مالی مشابه با الگو‌های دور زدن تحریم از خود نشان دهد، تمام شبکه‌های مرتبط با آن تحت نظر قرار گرفته و آدرس‌های نهایی به شرکت تتر اعلام می‌شوند تا در لیست سیاه قرار گیرند. ۵۵۰ میلیون دلار اخیر نیز حاصل همین فرایند ردیابی لایه‌به‌لایه 

بوده است.

انسداد ۵۵۰ میلیون دلار دارایی ارزی در گام جدید تتر، زنگ خطری جدی برای مدیریت اقتصادی کشور است. داستان تتر و خزانه‌داری آمریکا اثبات کرد که در دنیای مدرن امروز، هیچ ابزار مالی متمرکزی خارج از دایره نظارت قدرت‌های بزرگ اقتصادی وجود ندارد. دلخوش کردن به راهکار‌های موقت، ابزار‌های غیرشفاف و میان‌بر‌های پرمخاطره دیجیتالی، بدون پشتوانه دیپلماتیک و اصلاح ساختاری روابط مالی، حاصلی جز از دست رفتن سرمایه‌های گران‌بهای تجاری ندارد.