رامتین موثق

پس از حذف ارز ترجیحی و وارد شدن شوک قیمتی به اقتصاد کشور، اکثر کالاها افزایش قیمت شدیدی را متحمل شدند و گوشت در این میان حتی جزو کالاهای لوکس 

قرار گرفت!

پس از این وضعیت پیش آمده در بازار گوشت قرمز، دولت وعده داد که با واردات جلوی این سیل تورمی را می‌گیرد و واردات گوشت، که پس از حذف ارز آن در تابستان سال جاری، متوقف شده بود، بار دیگر از سر گرفته شد و گوشت‌های تنظیم بازاری جای خود را در فروشگاه‌های ارائه دهنده خدمات کالابرگ، باز کردند. پس از گذشت مدتی از آغاز مجدد واردات گوشت، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور از صدور مجوز تهاتر گاز مایع (LPG) با واردات گوشت قرمز به چهار تا پنج صادرکننده گاز مایع خبر داد. ایلنا در این خصوص، نوشت: «پیش از این نیز تهاتر کالا به‌عنوان یکی از راهکارهای دور زدن محدودیت‌های ارزی و تجاری در دستور کار قرار گرفته بود؛ پاکستان به ‌دلیل همسایگی و ظرفیت دامداری، یکی از گزینه‌های ثابت در این الگو بوده است.»

یک مقام صنفی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، به ارزیابی واردات گوشت پرداخته است.

فشار مضاعف به دامدار با واردات

مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور درباره ارزیابی خود از آغاز مجدد واردات گوشت قرمز، به «توسعه ایرانی»، گفت: کاری که دولت محترم با حذف ارز ترجیحی و بالا بردن قیمت تمام شده تولید برای دامداران انجام داد، خود باعث افزایش قیمت گوشت و دام زنده شد. بعد از اجرای این سیاست، دولت اساسا باید یک بسته حمایتی قابل اجرا، حداقل برای تامین سرمایه در گردش مورد نیاز پس از حذف ارز، تهیه می‌کرد و بلافاصله بعد از اجرای این سیاست در اختیار دامداران قرار می‌داد.

افشین صدر دادرس تصریح کرد: اما شاهد این هستیم که چنین بسته‌ای در اختیار دامداران قرار نگرفت و اکنون این صنف کشور در شرایط بسیار بدی قرار دارد به صورتی که حتی توان خرید نهاده مورد نیاز خود را هم ندارد.

او افزود: قیمت گوشت هم که بالا رفته است و دولت با این عمل خود، باعث بالا رفتن قیمت گوشت شده است. در این شرایط، دولت علاوه بر فشار به دامدار به علت عدم تامین سرمایه در گردش، فشار را با شروع مجدد واردات مضاعف کرده است و برآیند این شرایط اینست که هرچه سریع‌تر تتمه دام موجود کشور هم از بین برود.

افشین صدر دادرس: به نظر من با حذف ارز ترجیحی، رانتی تغییر نکرده است. اکنون همه دهک‌ها کالابرگ دریافت می‌کنند اما اگر مشتریان به یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای که دارای غرفه قصابی نیز هست، بروند و درخواست خرید گوشت با کالابرگ داشته باشند، موفق نمی‌شوند چراکه با کالابرگ تنها می‌توان گوشت بسته‌بندی شده خریداری کرد. پس می‌بینیم که گوشت هنوز در انحصار شرکت‌های بسته‌بندی است

عدم تحقق انتظار دامداران 

بعد از حذف ارز ترجیحی

این مقام صنفی عنوان کرد: ما انتظار داشتیم پس از آزادسازی ارزی، محدودیت‌هایی هم که برای صنعت دامپروری وجود داشت، حذف شود.

صدر دادرس درباره محدودیت‌های موجود برای صنعت دامداری، توضیح داد: در سامانه بازارگاه محدودیت‌های بسیاری داریم؛ برای مثال محدودیت خرید نهاده، چه به لحاظ مقداری چه به لحاظ نوع نهاده، رفع نشده است و هنوز به قوت خود باقی است. تا قبل از آزادسازی ارزی هم نهاده به مقدار کافی در اختیار دامپروران قرار نمی‌گرفت اما اکنون که محدودیت ارزی برداشته شده، این مشکل همچنان به همان شرایط قبل، باقی مانده است. صادرات دام زنده کماکان ممنوع است در حالی که ارز آزاد شده است و همین امر باعث می‌شود که تولیدکننده ما سرمایه در گردش برای ادامه تولید نداشته باشد.  

به اعتقاد او، دولت صادرات دام را آزاد نکرد که لااقل برای دامداران از این مسیر گشایشی ایجاد شود اما واردات گوشت به مشکلات قبلی اضافه شده و دامپروران را در محاصره کامل قرار داده است. مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور تاکید کرد: با این شرایط باید به دولت چهاردهم تبریک بگویم؛ کاری که دولت‌های دیگر نتوانستند انجام دهد، دولت چهاردهم تمام می‌کند و آن نابودی صنعت دامپروری است‌.

رانت گوشت تغییری نکرده است

صدر دادرس در پاسخ به این سوال که «حاکمیت با ادعای حذف رانت و فساد دست به تک‌نرخی کردن ارز و حذف نرخ‌های چندگانه زد؛ آیا اکنون نشانه‌ای از حذف رانت و فساد در حوزه گوشت می‌توان مشاهد کرد؟»، بیان کرد: به نظر من با حذف ارز ترجیحی، رانتی تغییر نکرده است.

او درباره حذف نشدن رانت گوشت پس از تک‌نرخی شدن ارز، مطرح کرد: اکنون همه دهک‌های ده‌گانه کالابرگ دریافت می‌کنند اما اگر مشتریان به یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای که دارای غرفه قصابی نیز هست، بروند و درخواست خرید گوشت با کالابرگ داشته باشند، آن‌ها را از این کار منع می‌کنند چرا که با کالابرگ تنها می‌توان گوشت بسته‌بندی شده خریداری کرد. پس می‌بینیم که گوشت هنوز در انحصار شرکت‌های بسته‌بندی است یعنی رانت حذف نشده و انتظاری که آقایان از این سیاست داشتند، برآورده نشده است.

این مقام صنفی ادامه داد: قیمت تمام شده دامدار بالا رفته است و محصول خود را نمی‌تواند در بازار بفروشد. در طول این مدت دائما مطرح می‌کردیم که ارز باید آزاد باشد و دولت این مابه‌التفاوت را به مصرف‌کننده پرداخت کند تا بتواند گوشتی را که قیمت تمام شده آن بالا رفته است، خریداری کند اما دقیقا جلوی همین مسیر را گرفتند یعنی اجازه ندادند تا گوشت داخلی جزو کالاهای مشمول کالابرگ قرار بگیرد و تنها گوشت بسته‌بندی را حساب کردند که صنعت بسته‌بندی گوشت خود را تنها از واردکننده تامین می‌کند.

مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»:  قیمت گوشت به دلیل سیاست‌های دولت در پی حذف ارز ترجیحی بالا رفته است. در این شرایط، دولت علاوه بر فشار به دامدار به علت عدم تامین سرمایه در گردش، فشار را با شروع مجدد واردات مضاعف کرده است و برآیند این شرایط اینست که هرچه سریع‌تر تتمه دام موجود کشور هم از بین برود

به گفته او، دولت دامداران را در یک شعب ابی‌طالب قرار داده است که دیگر نه راه پس دارند و نه راه پیش!

مرغ همسایه غاز است؟

صدر دادرس در واکنش به خبر تهاتر گاز مایع با گوشت قرمز، اظهار کرد: در ابتدای امر کاری به هدررفت انرژی ندارم اما تجربه واردات گوشت در سالیان گذشته، چه در دولت سیزدهم و چه در سال اول دولت فعلی، نشان داده است که واردات هیچگاه نتوانسته است بازار گوشت را تعدیل کند.

او افزود: به علاوه اینکه باید پرسید چه گوشتی وارد می‌شود؟ نگاهی به آمار گمرک بکنیم؛ گوشتی که از پاکستان وارد می‌شود کیفیت ندارد، بخش اعظم گوشتی که از هند وارد می‌شود، سابقا تنها مصرف صنعتی داشت و کیفیت لازم را برای مصرف خانوار ندارد. دولت گوشت بی‌کیفیت وارد می‌کند و در مقابل گوشت باکیفیت داخل کشور، که از بهترین علوفه‌های مراتع این سرزمین چرا می‌کند، قرار می‌دهد. مرغ همسایه غاز است؟!

مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور تصریح کرد: دولت تولید داخلی را از بین می‌برد و بعد از آن پیش‌بینی می‌کند که به چه مقدار گوشت وارداتی نیاز داریم. به‌عبارت دیگر، دولت به دنبال حذف تولیدکننده دام است تا برنامه‌ریزی کند که به جای گوشت تولید داخلی اما از بین رفته، به موقع گوشت وارداتی را فراهم و جایگزین آن کند.

صدر دادرس به ترک فعل قانونی دولت اشاره کرد و گفت: ماده ۲۰ قانون نظام جامع دامپروری تصریح دارد که دولت باید خرید تضمینی گوشت انجام دهد؛ چرا دولت قانون را اجرا نمی‌کند؟

او در پایان خاطرنشان کرد: خلاصه شرایط عجیب و غریبی بر صنعت دامپروری کشور حاکم است و کاری که دولت‌های دیگر نتوانستند انجام دهند، دولت چهاردهم بسیار قشنگ و با حساب و کتاب و به شکل مهندسی شده، انجام می‌دهد تا تولید را نابود کند.

هدررفت منابع کشور 

همانطور که از صحبت مقام صنفی فوق هویداست، مکانیسم واردات گوشت تاکنون موفق عمل نکرده است و تنها به گسترش رانت و ضربه به صنعت دامپروری داخل، انجامیده است. در چنین شرایطی دولت اقدام به تهاتر این گوشت با گاز مایع LPG کرده است. قضیه زمانی جالب می‌شود که توجه کنیم اکنون در فصلی هستیم که کارخانجات کشور با ناترازی و قطعی گاز مواجهند در صورتی که این گاز مایع می‌تواند به شکل سوخت دوم در کارخانجات مورد استفاده قرار بگیرد. 

عدم استفاده بهینه از منابع کشور یکی از قصه‌های پردرد و رنج در اقتصاد کشور است که تنها محدود به گاز مایع و حوزه انرژی نیست بلکه در کلیت امر، منابع کشور در حوزه‌هایی، مانند انرژی هسته‌ای، هزینه شده‌اند که نه تنها عایدی‌ای برای کشور نداشته است، بلکه در اغلب موارد ضربات بزرگی بر پیکر اقتصاد و به خصوص معیشت مردم وارد کرده است. در حرف، مسئولین دائم تاکید دارند که می‌توان ناترازی انرژی را با توجه به گازهای LPG و CNG حل کرد اما به عمل که می‌رسد، می‌توان دید که این منابع به چه مصارفی می‌رسند!