ورود «دشمن» به حوزه‌ها
از دیوار بلند فرافکنی!

سعیده علیپور

همه چیز مهیا بود که پس از اجرای دوباره قطعی اینترنت، مسئولان سازمان سنجش و وزارت علوم اعلام کنند که تمهیداتشان به‌رغم انتقادات فراوان جواب داده و آزمون کنکور سراسری دانشگاه‌ها این بار بدون لو رفتن سوالات برگزار شده است؛ حتی رئیس سازمان سنجش کمی بعد از اتمام آزمون نوبت صبح گفت که «تلاش داشتند تا ناتوانی برگزارکنندگان را به رخ بکشند؛ اما موفق نشدند». بالیدن به این موفقیت اما عمر کوتاهی داشت و خیلی زود مشخص شد که روز پنج‌شنبه،‌ ۲۹ دی‌ماه، سوالات نوبت اول آزمون کنکور سراسری ۱۴۰۲ تنها دقایقی پس از آغاز لو رفته است. در واقع قطعی اینترنت که این روزها به عنوان تنها گزینه روی میز برای جمع و جور کردن مشکلات و چالش‌هاست، باز هم جواب نداد و برخی صفحات دفترچه سوالات کنکور همزمان با برگزاری آن دست‌به‌دست در کانال‌های تلگرامی می‌چرخید.

عبدالرسول پورعباس، رئیس سازمان سنجش نیز، در گفت‌وگو با یک برنامه تلویزیونی بالاخره این را تأیید و اعلام کرد که حتی ۹ نفر در ارتباط با این موضوع در یکی از شهرستان‌های استان گلستان بازداشت شده‌اند. البته او پیشتر در اظهاراتی لو رفتن سوالات را به گردن یک نفر در آذربایجان شرقی انداخته بود.

با این حال وزیر علوم که از مدافعان قطعی اینترنت برای برگزاری کنکور بود، لو رفتن سئوالات کنکور را شایعه خواند و گفت: «خوشبختانه با تمهیدات در نظر گرفته شده این اتفاق نیفتاد و تنها در یک مورد نادر، چند صفحه از سئوالات به بیرون از محل برگزاری ارسال شد که فردی که سئوالات به آن ارسال شده بود شناسایی شد و بازگشت آن به داخل محل برگزاری آزمون اتفاق نیفتاد».

این اظهارات اما چیزی از شائبه در آزمونی نکاست که امسال علاوه‌بر کنکوری‌ها و خانواده‌هایشان، همه مردم کشور را به واسطه قطعی اینترنت درگیر خود کرده بود. بسیاری این سوال را مطرح می‌کنند که وقتی ارسال سوالات از حوزه امتحانی به بیرون امکان‌پذیر بوده، پس چرا دریافت پاسخ به حوزه امتحانی از همان طریق فراهم نباشد؟!

کنکور پرشائبه سراسری

موضوع لو رفتن سوالات کنکور و تقلب در این آزمون از سال‌های گذشته به یک معضل جدی تبدیل شده است. حتی تیر ماه امسال، سوالات آزمون سراسری کنکور تجربی ۱۴۰۱ به طور گسترده و قبل از پایان آزمون در کانال‌های تلگرامی پخش شده بود و بسیاری آن را نشان‌دهنده نقص در امنیت برگزاری این آزمون دانستند.در این میان مسئولان سازمان سنجش پس از هر دوره برگزاری کنکور، این موضوع‌ها را تأیید و علت آن را استفاده از تکنولوژی‌های تقلب که غیرقابل ردگیری است، عنوان می‌کنند.

پیش از برگزاری آزمون اخیر اما اعلام شده بود که ۲۸۰۰ دستگاه سیگنال‌یاب که توسط شرکت دانش بنیاد ساخته شده در حوزه‌های آزمون در سراسر کشور استفاده می‌شود تا جلوی تقلب گرفته شود، اما رئیس سازمان سنجش سیگنال‌های ارسال عکس به دلیل این که به صورت تمام‌اتوماتیک انجام می‌شود را قابل جلوگیری ندانست. در این میان آخرین راهکار سازمان سنجش قطع سراسری اینترنت همراه  اعلام شد.

قطعی که خبرش به شدت از هر سمت، واکنش‌های منفی فراوان به همراه داشت.

موضوع قطع شدن اینترنت در زمان برگزاری کنکور ۱۴۰۲ برای بار نخست از سوی حسن مروتی، معاون امور آزمون‌های سازمان سنجش مطرح و با واکنش‌های متعددی در فضای مجازی همراه شد. اگرچه واکنش‌ها نسبت به این موضوع زیاد بود اما محمدعلی‌زلفی‌گل، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در حاشیه برگزاری اجلاس رؤسای دانشگاه‌ها که که ۱۵ دی ماه برگزار شد؛ درست ۲۴ ساعت پس از اعلام خبر قطع اینترنت از سوی معاون امور آزمون‌های سازمان سنجش، اعلام کرد: «قطع اینترنت در حوزه برگزاری کنکور یکی از راه‌حل‌های موجود است و مطمئن هستم که مردم قطع اینترنت را می‌پذیرند، چرا که سرنوشت فرزندانمان در گرو کنکور است. با توجه به تعداد زیاد داوطلبان، مردم با سعه‌صدر در زمان برگزاری آزمون سراسری با ما همکاری لازم را خواهند داشت. می‌خواهیم با نظارت بیشتر یک محیط امن برای برگزاری کنکور فراهم کنیم تا داوطلبان با نظارت بیشتر در حوزه کنکور، در کمال آرامش و آسایش به رقابت علمی بپردازند».

چرا از پس برگزاری کنکور هم برنمی‌آییم؟

هرچند مسئولان سازمان سنجش و وزارت علوم، مخصوصا شخص وزیر از عملکرد خود در آزمون کنکوری که برای ورودی مهر ماه آینده دو مرحله‌ای شده، راضی‌اند؛‌ شبکه‌های اجتماعی چه قبل و چه بعد از کنکور مملو از انتقادات از شیوه صیانت از کنکور هستند.

همزمان با لو رفتن سوالات کنکور محمدرضا باقری، مجری تلویزیون نیز در توئیتی نوشت: «خب با وجود قطعی اینترنت سوالای کنکور بازم لو رفته گویا، مسئولان باهوش وزارت علوم و سازمان سنجش با همکاری شورای امنیت کشور از دفعه بعد برق سراسری رو قطع کنن لطفا».

در این میان، باز هم دیوار فرافکنی مسئولان بلندتر از همیشه است. به طوری که برخی لو رفتن سوالات را هم به اغتشاشگران و ضدانقلاب‌ها نسبت دادند

عباس عبدی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب و روزنامه‌نگار نیز در توئیتی کنایه‌آمیز نوشت: «نحوه عمل در قطع اینترنت برای جلوگیری از تقلب در کنکور رفتاری شبیه منع دسترسی به چاقو برای جلوگیری از قتل است. ‌تصور کنیم که بخواهند برای جلوگیری از وقوع هر جرمی، داشتن ابزار آن را ممنوع کنند».

احسان بداغی، فعال توئیتری نیز در واکنش به این موضوع این طور واکنش نشان داد: «گفتند اینترنت برای حفظ امنیت کنکور قطع می‌شود. اما سوالات کنکور لو رفته. این سمبلی است از نتایج ‎قطع اینترنت و ‎فیلترینگ در دولت؛ اخلال در زندگی مردم، ایجاد نارضایتی و نهایتا شکست اهداف اعلامی. دولت رئیسی در بحث اینترنت نه شناخت برای تصمیم‌گیری درست دارد نه عُرضه برای تحقق اهدافش».

کاربر دیگری با اشاره به سخنان رئیس مرکز ‎سنجش پیش از برگزاری کنکور که با اشاره به تمهید قطعی اینترنت گفته بود «اگر امسال سوالات کنکور لو برود استعفا می‌دهم!»، نوشت: « از آنجایی‌که تنها چند دقیقه پس از شروع ‎کنکور، در کانال‌های تلگرامی تصاویر سوالات در حال انتشار است، منتظر استعفای هرچه سریعتر رئیس ‎سازمان سنجش هستیم!»

‌در این میان با وجود مشکلات فراوانی که اختلال اینترنت برای بسیاری از کسانی که درگیر کنکور نبوده‌اند به وجود آمد؛ برخی نیز خبر از وصل بودن اینترنت در تعدادی از حوزه‌های امتحانی دادند. موضوعی که خود جای سوال دارد. مازیار خسروی روزنامه‌نگار در توئیترش در همین باره نوشت: «جلوی در حوزه ‎کنکور منتظر پسرم هستم و اینترنت وصل است. دیروز همین ساعت در خانه و دفتر کارم ‎اینترنت به بهانه کنکور قطع بود.ای کاش یکی از مسئولان دولت ‎رئیسی بیاید بدون دوز و کلک بگوید دیروز نقشه‌‌شان چه بود...».

در حالی وزیر علوم لو رفتن سوال را منجر به تقلب در کنکور ندانست که بسیاری این سوال را مطرح می‌کنند که وقتی ارسال سوالات از حوزه امتحانی به بیرون امکان‌پذیر بوده، چرا امکان دریافت پاسخ در حوزه امتحانی از همان طریق فراهم نباشد؟!

ورود دشمن به حوزه امتحانی

در این میان اما باز هم دیوار فرافکنی مسئولان بلندتر از همیشه است. به طوری که برخی لو رفتن سوالات را هم به زعم خودشان به اغتشاشگران و ضد انقلاب‌ها نسبت می‌دهند.

در همین باره یک عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است که درخصوص لو رفتن سوالات کنکور دیگر بحث پول درمیان نیست بلکه مسائل امنیتی مطرح است. او بیان می‌کند که اگر با این همه تمهیدات باز چنین اتفاقاتی رخ داده باشد این هم خودش اغتشاش است و می‌خواهند با احساسات و روح و روان جوانان و نوجوانان بازی و آن‌ها را تحریک کنند. یک عده ضد انقلاب دنبال تحریک جوانان شاداب و پرانرژی هستند و می‌خواهند آن‌ها را تحریک کنند

علیرضا پاک فطرت، عضو کمیسیون آموزش مجلس به انتخاب گفت: «اگر این خبر صحت داشته باشد، فکر می‌کنم دیگر بحث پول در میان نیست بلکه بحث‌های امنیتی مطرح است. به باور من به عمد این کار را می‌کنند تا جامعه را بهم بریزند».

اما به نظر می‌رسد این شیوه فرافکنی چالش‌ها در کشور دیگر حنای بی‌رنگی شده است که حتی از سوی برخی نمایندگان مجلس هم به شدت مورد و عاملی برای خشم جوانان اعلام می‌شود. همانطور که رحیمی جهان‌آبادی نماینده تربت‌جام و تایباد در مجلس به ایلنا گفت: «اینستاگرام و واتس آپ و تلگرام را هم محدود کنید؛ اصلا برق را هم قطع کنید. آیا می‌توانید کشور را به این شیوه اداره کنید؟ این نسل جدیدی که الان در کشور دارد زندگی می‌کند با نگاه کردن به این سیاست‌های ما فقط دارد افسوس می‌خورد، عصبانی می‌شود و چاره‌ای هم ندارد و هیچ راه گریزی هم برایش نیست».