«بابک صدرایی» با پیش‌بینی از دست رفتن شرکای بین‌المللی؛ حتی چینی‌ها:
تحریم‌های جدید، گلوگاه‌های اصلی صنعت خودرو را هدف گرفته است
رامتین موثق
دامنه کمپین تحریمی آمریکا علیه اقتصاد ایران، روز‌به‌روز گسترده‌تر می‌شود؛ مقامات آمریکایی بارها ادعا کرده‌اند که قصد دارند تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، آنقدر فشار اقتصادی را به ایران افزایش دهند تا کشور دچار فروپاشی شود.
درحال‌حاضر توان تامین ارزی ارزان‌ترین خودرو را هم نداریم بنابراین اگر تحریم‌ها ادامه پیدا کنند و تیراژ تولید خودروسازان به شدت پایین بیاید، قطعا بازار واکنش‌های نامناسبی از خود نشان می‌دهد. بازار خودرو، در پی افزایش قیمت دلار و سیگنال‌های مربوط به تحریم، باز هم یک حرکت افزایشی جدیدی خواهد داشت
در پی تشدید تحریم‌ها، وزارت خزانه‌داری آمریکا دامنه‌ی تحریم علیه ایران را به صنایع خودروسازی و راه‌آهن گسترش داد و هم‌زمان شماری از بزرگ‌ترین شرکت‌های ایرانی و مجموعه‌ای از تأمین‌کنندگان و واسطه‌های خارجی را به فهرست تحریم‌های دفتر کنترل دارایی‌های خارجی، اوفک، افزود. بر اساس تصمیم تازه، اوفک اکنون می‌تواند اشخاص و شرکت‌هایی را که در بخش‌های خودروسازی و راه‌آهن ایران فعالیت می‌کنند، مشمول تحریم کند.
در نخستین موج این تصمیم، ایران‌خودرو، سایپا، ایران‌خودرو دیزل، پارس‌خودرو، زامیاد، نیروموتور شیراز و نیروموتور دماوند در بخش خودرو هدف تحریم قرار گرفتند. وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید ایران‌خودرو و سایپا در مجموع بیش از ۹۰ درصد بازار داخلی خودرو را در اختیار دارند و سالانه نزدیک به یک‌ونیم میلیون دستگاه تولید می‌کنند. دولت آمریکا مدعی است صنعت خودرو، علاوه بر نقش اقتصادی، با شبکه‌های وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوند دارد و برخی از این شبکه‌ها از فعالیت‌های تجاری این بخش برای انتقال منابع مالی و دورزدن محدودیت‌ها استفاده می‌کنند.
گفتنی است تا پیش از این هم، صنعت خودروی ایران از سال 1397، با تحریم‌ها، دست‌وپنجه نرم می‌کرد اما در تمام این سالیان، وضعیت این صنعت هرساله بدتر شد. اکنون خودروسازان اصلی ما با بدهی‌های بسیار بالایی مواجه هستند به صورتی که دیگر فریاد قطعه‌سازان و زنجیره تامین به اوج خود رسیده است. در وضعیت کنونی، آیا تشدید تحریم‌ها می‌تواند وضعیت بدهی صنعت خودرو را بدتر کند؟ پیامد این تحریم‌ها برای زنجیره تامین داخلی و قطعه‌سازان طلبکار چیست؟
«توسعه ایرانی»، در گفت‌وگو با یک تحلیلگر و کارشناس صنعت خودرو، به بررسی تبعات تحریم‌های جدید آمریکا علیه صنعت خودروی ایران، پرداخته است.
از دست رفتن شرکای بین‌المللی؛ حتی چینی‌ها !
یک تحلیلگر صنعت خودرو در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، درباره تبعات تحریم‌های جدید آمریکا علیه خودروسازی ایران، در ابتدا یادآور شد که تحریم‌های مربوط به خودروسازی ایران به چند مرحله تقسیم می‌شود.
بابک صدرایی به تحریم‌های سال 1397 اشاره کرد و افزود: تحریم‌های سال 1397 باعث شد که شرکای بین‌المللی ما عملا از بازار ایران خارج شوند. در فاز دوم تحریم‌ها، شرکای چینی هم به تناسب نوع ارتباط خود، حضورشان را کمرنگ کردند اما این ارتباط به صورت کامل، قطع نشد.
در زمان‌های گذشته عده‌ای معتقد بودند که باید خودروسازی را تعطیل کنیم و اکنون با این وضعیت تحریمی، احتمال تعطیلی صنعت خودرو بیش از قبل شده است اما باید پرسید اگر صنعت خودرو تعطیل شود یا در آستانه این بحران قرار بگیرد، چه کسی پاسخگوی تبعات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن خواهد بود؟!
این کارشناس حوزه خودرو درباره تبعات تحریم‌های کنونی، اظهار کرد: تحریم‌های کنونی فشار بیشتری بر شرکای بین‌المللی باقی‌مانده، حتی چینی‌ها، وارد خواهند کرد. همچنین این فشار بر تامین‌کنندگان قطعات وارد خواهد شد. متاسفانه باید گفت که تحریم‌های جدید، گلوگاه‌های اصلی صنعت خودرو را هدف قرار داده‌اند و می‌توانند ضربه‌ای سنگین و اساسی وارد کنند. چنانچه این تحریم‌ها ادامه پیدا کنند، تبعات بسیار نامطلوبی بر تولید و بازار خودرو بر جای خواهند گذاشت و این شرکت‌های بحران زده ما، که اکنون به زور دست و پا می‌زنند، با یک بحران جدی دیگری روبه‌رو خواهند شد.
به‌هم پیوستگی تمام صنعت خودرو
صدرایی با اشاره به تحریم شبکه و حمل‌ونقل ریلی ایران، بیان داشت: اکنون تمام خودروسازان، چه آن‌هایی که در لیست تحریم قرار گرفته‌اند و چه آن‌هایی که هنوز تحریم نشده‌اند به همراه تمام واردکنندگان، یک کلیت را تشکیل می‌دهند و مانند طبقات یک کشتی هستند که اکنون تمام این طبقات ضربه خورده است.
او تصریح کرد: این تحریم‌ها ضربات شدیدی بر پیکره صنعت و تجارت ما، یعنی هم تولید خودرو و هم واردات، وارد می‌کنند و چه این تحریم‌ها به دیگر خودروسازان تسری پیدا کنند و چه در سطح کنونی باقی بمانند، آثار نوسانی شدیدی بر تمام صنعت خودرو وارد خواهند کرد.
این تحلیلگر افزود: اکنون نباید این مرزبندی را داشت که کدام شرکت تحریم شده و کدام شرکت در لیست تحریم قرار نگرفته است؛ وقتی که این تحریم‌ها صورت بگیرد تمام شبکه صنعت خودرو را متلاطم می‌کند. این موضوع می‌تواند یک دردسر و چالش جدی و جدید برای خودروسازان ما، به خصوص دو شرکت اصلی تولیدکننده بزرگ، ایجاد کند.
بابک صدرایی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: : تحریم‌های سال 1397 باعث شد که شرکای بین‌المللی ما عملا از بازار ایران خارج شوند. تحریم‌های کنونی فشار بیشتری بر شرکای بین‌المللی باقی‌مانده، حتی چینی‌ها، وارد خواهد کرد. همچنین این فشار بر تامین‌کنندگان قطعات هم وارد خواهد شد
چه کسی پاسخگوی تعطیلی خودروسازان می‌شود؟
صدرایی همچنین هشدار داد: اگر تولید شرکت‌های اصلی خودروساز کم شود و در نتیجه مشکلات جدید، تولید به صفر برسد و به اصطلاح صنعت «بخوابد»، تبعات اقتصادی و اجتماعی بسیار شدید و سنگینی در پی خواهد بود.
او درباره تبعات تعطیلی خودروسازی، عنوان کرد: در زمان‌های گذشته عده‌ای معتقد بودند که باید خودروسازی را تعطیل کنیم و اکنون با این وضعیت تحریمی، احتمال تعطیلی صنعت خودرو بیش از قبل شده است؛ اما باید پرسید اگر اکنون صنعت خودرو تعطیل شود یا در آستانه این بحران قرار بگیرد، چه کسی پاسخگوی تبعات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی این موضوع خواهد بود؟!
این کارشناس صنعت خودرو ادامه داد: به همین سادگی و راحتی نمی‌توان گفت که 2 خودروساز اصلی کشور را تعطیل کنیم زیرا نه جایگزینی برای آن‌ها داریم و نه توان ارزی مناسبی؛ زمانی می‌توان گفت که حذف این 2 خودروساز اصلی برای اقتصاد ملی تبعاتی به همراه نخواهد داشت که کشور توان ارزی بالایی داشته باشد و در نتیجه‌ی ارتباطات بین‌المللی گسترده و قدرت اقتصادی بالا، توان واردات 1 میلیون خودرو در سال را داشته باشد.
به گفته صدرایی، اکنون توان تامین ارزی ارزان‌ترین خودرو را هم نداریم بنابراین اگر تحریم‌ها ادامه پیدا کنند و تیراژ تولید خودروسازان به شدت پایین بیاید، قطعا بازار واکنش‌های نامناسبی از خود نشان می‌دهد.
کارشناس و تحلیلگر صنعت خودرو: هدف اصلی تحریم‌های جدید آمریکا، وارد کردن فشار به گلوگاه‌هایی است که تاکنون برای صنعت خودرو مفید بوده است و به آن بخش‌هایی فشار وارد می‌شود که تاکنون صنعت خودرو را به حرکت درمی‌آورده است. چنانچه این تحریم‌ها ادامه پیدا کنند، تبعات بسیار نامطلوبی بر تولید و بازار خودرو بر جای خواهند گذاشت و شرکت‌های بحران زده ما، که اکنون به زور دست و پا می‌زنند، با یک بحران جدی دیگری روبه‌رو خواهند شد
او تاکید کرد: به عنوان یک کارشناس باید هشدار دهم که بازار خودرو، در پی افزایش قیمت دلار و سیگنال‌های مربوط به تحریم، باز هم یک حرکت افزایشی جدیدی خواهد داشت.
تحریم به مشکلات صنعت خودرو را دامن زد
این تحلیلگر حوزه خودرو در ادامه، در پاسخ به سوالی مبتنی بر تاثیر تحریم‌ها بر بدهی فزاینده صنعت خودرو، اظهار کرد: صنعت خودروی ما قبل از تحریم‌ها، مانند بیماری بود که مشکلات عدیده‌ای داشت اما این بیمار یک تصادف وحشتناک کرد که تحریم همین تصادف وحشتناک برای صـنــعـت خودروی بیمار ما بود.
صدرایی توضیح داد: تحریم‌ها ضربات سنگین‌تری به پیکره صنعت خودروی ما وارد کردند. البته نمی‌توان ادعا کرد که مشکلات صنعت خودرو ایران کاملا به دلیل تحریم‌هاست زیرا قبل از تحریم‌ها هم صنعت خودرو مشکلات زیادی داشت. برای مثال به شرکت‌ها و قطعه‌سازان بدهی سنگینی داشت، تولید خودرو از بهره‌وری بالایی برخورد نبود، انحصاری بود، محصولات کیفیت نامطلوبی داشتند، خدمات پس از فروش شرکت‌ها هم وضعیت جالبی نداشت و همچنین محصولات خودروسازان با توجه به تکنولوژی و مقتضیات زمانه تولید نمی‌شدند و به اصطلاح، به‌روز نبودند.
او تصریح کرد: خود شرکت‌های خودروساز ما هم ساختار مدیریتی و تصمیم‌گیری نامناسبی داشتند اما این تحریم‌ها بر ضعف و مشکلات آن‌ها تاثیر بیشتری گذاشتند و ضربه بیشتری وارد کردند اما نمی‌توان به این استدلال هم توجه کرد که به خاطر تحریم‌ها به بحران کنونی دچار شده‌اند. اگر تحریم‌ها هم وجود نداشتند، خودروسازان باز هم با بحران‌های دیگری مواجه بود.
هدف‌گیری بخش‌های محرک صنعت خودرو در تحریم‌های جدید
این کارشناس با تأیید اینکه «با توجه به تشدید مشکلات صنعت خودرو در پی تحریم‌های جدید، به نظر می‌رسد بدهی‌ها خودروسازان افزایش یابد و تحریم‌های جدید تبعات بیشتری برای زنجیره تامین و قطعه‌سازان به همراه خواهد داشت»، تأکید کرد: صددرصد مشکلات زنجیره تامین داخلی هم بیشتر خواهد شد.
صدرایی تاکید کرد: هدف اصلی این تحریم‌ها، وارد کردن فشار به گلوگاه‌هایی است که تاکنون برای صنعت خودرو مفید بوده و به آن بخش‌هایی فشار وارد می‌شود که تاکنون صنعت خودرو را به حرکت درمی‌آورده است.
او افزود: در همین سال‌های تحریمی هم شرکت‌های تولیدکننده اصلی ما با تولید سالانه خود، بازار را تقریبا کنترل می‌کردند. تولید خودروسازان خصوصی به دلیل چالش‌های ارزی به شدت کاهش یافته و همین 2 خودروساز اصلی ما، با تولید بین 700 تا 900 هزار خودرو، بازار را کنترل می‌کردند.
این تحلیلگر صنعت خودرو در پایان خاطرنشان کرد: آمریکا اکنون دقیقا گلوگاه‌های اصلی تولید خودروی ایران را شناسایی کرده و دقیقا بر روی همین بخش‌ها دست گذاشته است که این موضوع ریسک و خطر بسیار بالایی دارد.
دیدگاه تان را بنویسید