تبانی بانک‌های ایرانی با تراستی‌ها برای عدم تحویل پول نفت

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره نقش بانک‌ها در همکاریِ آگاهانه یا ناآگاهانه با تراستی‌هایی که پول نفت را تحویل ندادند، از جمله بانک اقتصاد نوین که گفته می‌شود حساب ارزی آن به دلیل خالی خوانی ماه‌ها مسدود شده بود، اظهار داشت: مجلس به این موضوع ورود کرده و ابزار نظارتی ما شامل طرح سوال، تذکر و تحقیق و تفحص است. به همین دلیل تحقیق و تفحص از بانک مرکزی را آغاز کردیم، اما بنا به ملاحظاتی فعلاً مسکوت مانده است.

حسین صمصامی در گفت‌وگو با ایلنا، درباره خالی خوانی تراستی‌ها با همکاری بانک‌ها توضیح داد: ترفند خالی خوانی این است که تراستی با بانک تبانی می‌کند تا بانک اعلام کند پول نفت وارد حساب شده، در حالی که هیچ پولی واریز نشده است. بانک مرکزی هم بر اساس گزارش بانک عامل، واریز پول نفت را تأیید می‌کند، اما در واقعیت پولی وجود ندارد.

او درباره گفته‌هایی مبنی بر اقدامات اخیر بانک اقتصاد نوین در همکاری با تراستی‌هایی که پول نفت را تحویل ندادند، تأکید کرد: مبالغی که هر یک از تراستی‌ها تحویل ندادند می‌تواند در بازار ارز و کاهش نرخ ارز اثرگذار باشد. ارقام تراستی‌ها کلان است و حتی به ۱۰ میلیارد دلار می‌رسد؛ حال اینکه گفته شده بانک اقتصاد نوین چند ده میلیون دلار را خالی خوانی کرده که تنها یک بخش کوچک از این اعداد است.

این نماینده مجلس افزود: برای اعلام واریز، پول نفت باید به طور واقعی واریز شده باشد البته ممکن است بانک مرکزی متوجه این تبانی نشود، اما وقتی حساب ارزی یک بانک مسدود می‌شود، یعنی تخلف شناسایی شده و به همین دلیل حساب بسته شده است. اطلاعات این تخلف گسترده بانکی در اختیار بانک مرکزی است و محرمانه باقی می‌ماند و نمایندگان مجلس اطلاع دقیقی از گردش مالی این بانک‌ها ندارند، اما پلیس امنیت اقتصادی و قوه قضاییه می‌توانند ورود کنند و اقدامات قضایی انجام دهند. اخیرا درباره تراستی‌های نفتی و میزان ارزی که برنگشته و زمان اعلام بانک مرکزی درباره عدم واریز پول، همچنین درباره گزارش‌های بانکی و تراستی‌های نیکو، سوالاتی از پاک نژاد وزیر نفت پرسیده شده که تا امروز پاسخی دریافت نکرده‌ایم.

صمصامی تصریح کرد که پاسخ به سوالات نمایندگان مهلت مشخص دارد و این مهلت برای وزیر نفت به پایان رسیده است. وزیر نفت اگر پاسخ ندهد، از طریق کمیسیون اقتصادی به مجلس دعوت و فراخوانده می‌شود؛ اگر نیامد، سوال وارد و کارت زرد به او داده می‌شود.

او ادامه داد: حجم مبالغ نفتی که به حساب تراستی‌ها منتقل می‌شود بسیار بالا است و این شرکت‌ها از رسوب منابع نفتی در حساب‌های خارجی، سودهای کلانی برده‌اند. تراستی‌ها هم از رسوب پول سود می‌برند و هم اعتبار کسب می‌کنند که با این اعتبار می‌توانند وام‌های کلان دریافت کنند. وقتی فروش نفت ایران دچار مشکل شد و دریافتی نفت کاهش پیدا کرد، دریافتی تراستی‌ها هم کاهش یافت. چون عادت داشتند از رسوب پول سود به جیب بزنند، پول را دیرتر واریز می‌کنند یا دیگر واریز نمی‌کنند.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس همچنین درباره نظارت بر عملکرد بانک‌ها گفت: مسئله این است که مجلس نمی‌تواند نظارت مستقیم بر عملکرد بانک مرکزی داشته باشد. در برخی جلسات که حضور رئیس کل بانک مرکزی الزامی است، متولی آن حاضر نمی‌شود. به عنوان نماینده مجلس، ابزار نظارتی من بر بانک مرکزی محدود به تحقیق و تفحص است که آن هم فعلاً مسکوت مانده است. صمصامی در پاسخ به این سوال که چرا بانک‌ها تضمین کافی از تراستی‌ها نگرفتند، بیان داشت: برای مبالغ یک میلیارد دلار یا ۱.۵ میلیارد دلار چه تضمینی می‌توان گرفت؟ اخیراً برخی تراستی‌های خارج از ایران اعلام کردند که تضمین‌های داده شده را ضبط و استفاده کنند، در حالی که تضامین آن‌ها تنها ملک است و ارزشی در برابر پول نفت ندارد.

او تاکید کرد: تراستی‌ها در دولت‌های مختلف فعال بودند، اما حالا مشخص شده‌اند، چرا که فروش نفت کاهش یافته و برای رسوب بیشتر ارز، مشکلات ایجاد کرده‌اند یا قید پس دادن پول را زده‌اند. مثل استخر چهار متری که دو متر کف آن لجن شده و دو متر سطح آب دارد؛ پیش از این آب دیده می‌شد، اما حالا که آب کم شده، کثافت آشکار شده است. عدم تحویل پول نفت توسط تراستی‌ها دقیقاً همین کثافت کاری است.