خریداری در بازار تجهیزات ایمنی کار نیست

در ماه‌های اخیر و پس از حملات هوایی دشمن به برخی واحدهای صنعتی، ازجمله واحدهای پتروشیمی کشور، قیمت بسیاری از محصولات و تجهیزات افزایش یافت. همچنین خود فرآیند جنگ و وضعیت اقتصادی پس از آن، باعث تعطیلی برخی واحدهای تولیدی شده. در چنین شرایطی، خرید تجهیزات ایمنی شامل البسه، تجهیزات حفاظت فردی و... نیز با مشکلاتی مواجه شده است.

«محمد نظری»، کارشناس و ناظر ایمنی و بهداشت حرفه‌ای، در این ارتباط به ایلنا می‌گوید: بسیاری از اقلام در حوزه ایمنی که برای کارهای مختلف ازجمله کار ساختمانی استفاده می‌شود، به دلیل افزایش قیمت، کمتر از قبل خریداری می‌شود و کارفرما حاضر به پرداخت هزینه بیشتر برای این تجهیزات نیست. برای مثال در مجموعه‌ای اخیراً اقدام به تهیه کفش ایمنی برای کارگران یک پروژه بزرگ ساختمانی کردیم که متوجه شدیم در سال جدید، کفش‌های با قیمت یک میلیون و ۵۰۰هزار تومانی به ۳میلیون تومان رسیده است.

وی افزود: از آنجا که هم مواد اولیه وارداتی و هم برخی تجهیزات که مستقیماً وارد می‌شوند، با افزایش قیمت مواجه شده‌اند، شاهدیم که کارفرما در اولین اقدام، از هزینه ایمنی کارگاه خود می‌زند. مهمترین قربانی کاهش تهیه تجهیزات ایمنی، کارگرانی هستند که پیش از این گرانی‌ها نیز چندان از این ابزار استفاده نمی‌کردند. اگر مصرف تجهیزات ایمنی از انفرادی تا جمعی نصف شود، باید انتظار افزایش دو برابری حوادث کار را در سال جاری داشته باشیم.

گرانی صددرصدی ایمنی در محیط کار

برای درک این موضوع که شرایط بازار فروش وسایل و تجهیزات ایمنی به ویژه تجهیزات ایمنی فردی از چه قرار است، سراغ بازار فروش این تجهیزات در میدان حسن‌آباد تهران رفتیم تا ببینیم کف بازار چه خبر است و چقدر خرید تجهیزات ایمنی کمتر از قبل شده است.

«حسن» عمده‌فروش کفش و تجهیزات ایمنی با اشاره به وضعیت جدید بازار این تجهیزات و البسه کار می‌گوید: در سه ماه اخیر، اغلب اجناس حوزه تجهیزات ایمنی بین ۵۰ تا ۱۵۰درصد افزایش قیمت داشتند و قیمت برخی اقلام دو برابر و نیم شده است. اغلب اجناسی که در آنها پلاستیک به کار رفته که این حتی شامل لباس کار ایمن هم هست تا دو برابر افزایش قیمت داشتند. این افزایش بیشتر ناشی از آسیبی است که در واحدهای پتروشیمی شاهد بودیم چون تولید در واحدهای پتروشیمی بعد از حملات اخیر کاهش یافته است.

او افزود: موادی که برای تهیه دستکش ایمنی به کار رفته، تا ۲۵۰درصد افزایش قیمت داشته یا نزدیک به سه برابر گران شده‌اند و این گرانی هنوز اثر خودش را روی قیمت‌های نهایی نگذاشته است. دستکش‌ها هنوز ثبات نسبی قیمت دارند اما دستکشی که اخیراً ۵۰هزار تومان بوده دیگر با این قیمت قابل عرضه در بازار نیست و ممکن است از تیرماه با قیمت ۱۰۰هزار تومان عرضه شود. قیمت کفش ایمنی نیز بیش از 70درصد افزایش داشته است.

این عمده‌فروش وسایل ایمنی تاکید کرد: بسیاری از شرکت‌هایی که قبلاً از ما خرید کرده بودند، حساب‌های خود را تسویه نکرده و برخی نمی‌توانند تسویه‌حساب کنند. برخی شرکت‌هایی که هر سال خرید کل سال خود را یک‌باره انجام می‌دادند، حالا از ما ماهانه خرید می‌کنند. شرکت‌هایی که هنوز از ما خرید می‌کنند، معمولاً نه به دلیل نگرانی شخصی یا شرکتی، بلکه به دلیل نظارت‌های دولتی است. با این وجود و با این اجبار، همان‌ها هم خریدشان نصف شده است.

دیگر خریداری نداریم

متصدی فروشگاهی به نام «امید» از فروش وسایلی چون ماسک و عینک ایمنی و محافظ گوش، روایت دیگری ارائه می‌کند: در بسیاری از اقلام مانند ماسک، عینک ایمنی و محافظ گوش افزایش قیمت نداشتیم. علت گران نشدن اجناس ما این است که اغلب کالاهای ما با قیمت سال قدیم عرضه می‌شود. شاید بپرسید چرا؟ چون انبارهای ما از جنس قدیمی پر است و کسی از ما خرید نمی‌کند پس خودمان هم خرید جدیدی نکردیم! بسیاری از مجموعه‌هایی که به صورت عمده از ما اجناس و اقلام ایمنی تهیه می‌کردند، مدت‌هاست سراغ ما نیامده‌اند.

این فروشنده با تعریف کردن داستان تلخی از یکی از قراردادهای فروش خود گفت: یک واحد پتروشیمی با ما قرارداد عمده خرید تجهیزات داشت اما آن معامله بسیار مهم ناگهان بعد از جنگ لغو شد. بعداً متوجه شدیم آن واحد پتروشیمی در جنگ مورد حمله قرار گرفته و فعالیت آن متوقف شده است. مسأله دردآور این است که از مسئول خرید و ایمنی شرکت هم خبری نیست و شایعاتی مبنی بر شهادت این نفرات نیز شنیدیم! افسران ایمنی مهمترین خریداران ما هستند و وقتی در یک واحد تولیدی دیگر افسر ایمنی به‌کارگیری نمی‌شود یا افسر ایمنی به دلیل رکود تولید یا تعطیلی، تعدیل می‌شود، دیگر بازار فروشی هم برای اجناس ما وجود ندارد.

خداحافظی با لباس کار ایمن

یک تولیدکننده لباس‌های ایمن که در نزدیکی میدان حسن‌آباد فروشگاهی برای عرضه محصولات خود دارد، با شکایت از وضعیت بازار گفت: تقریباً پوشیدن لباس ایمنی به یک اقدام لوکس بدل شده و تنها شرکت‌هایی که مجبور هستند، از ما خرید می‌کنند. لباس‌های ما به جز دوک‌های نخ آن که از چین وارد می‌شود، همگی تولید داخل هستند اما باز هم گرانی داشتیم. متریال اصلی تولید ما پارچه مخصوص است که چون ۵۰درصد طی سه ماه اخیر گران شده، ما نیز مجبور به گران کردن اجناس خود شدیم.

وقتی ماسک جوشکاری که مصرف آن ضروری است سه برابر افزایش قیمت داشته و ماه‌هاست هیچ جوشکاری خرید نکرده، باید بپذیریم که وضعیت به نقطه خطرناکی رسیده است

وی افزود: بسیاری از ادارات و شرکت‌ها در شش ماه اول سال از ما خرید اجباری می‌کردند اما امسال و در نیمه اول سال، این خرید بسیار کمتر شده. فقط امیدواریم از وسایل ایمنی و به ویژه لباس خوب نگهداری کرده باشند که دیگر نیازی به خرید جدید حس نکرده باشند! دیگر روی این را ندارم که به خریدار بگویم ۲ میلیون و ۵۰۰هزار تومان بابت لباس کار ساده پول بدهد. به همین دلیل، تا جای ممکن از حاشیه سود خود کم کردیم ولی تحمل سود حداقلی، با این شرایط هزینه تولید و اجاره سنگین فروشگاه نمی‌خواند!

خودمان هم بودجه خرید جنس جدید نداریم

یک فروشنده سالخورده تجهیزات ایمنی با اشاره به مشکلاتی که در هفته‌های اخیر برای خرید تجهیزات ایمنی انفرادی دارد، گفت: ما که خرده‌فروش هستیم، وضعیت بدتری نسبت به عمده‌فروش‌ها داریم. وقتی خود ما نمی‌توانیم خرید تجهیزات و پوشاک ایمنی داشته باشیم، دیگر کارگر و تعمیرکار ایرانی با این درآمدها چه چیزی می‌تواند برای خود بخرد؟

وی افزود: ما یک فرچه مخصوص داریم که کارشناسان ایمنی حتماً نسبت به تهیه آن در برخی کارهای صنعتی اقدام می‌کنند. این فرچه برای زدودن سطوح زنگ‌زده به‌کار می‌رود. اسفندماه قیمت خرید این محصول ۱۸۰هزار تومان بود اما الان در خردادماه این جنس را ۸۰۰هزار تومان باید بخریم! در این شرایط چرا این جنس را اصلا به مغازه بیاورم؟

این خرده‌فروش حاشیه بازار حسن‌آباد که «محسن» نام داشت، در پایان گفت: از دستکش و عینک ۵۰ تومانی چندبار مصرف که الان ۱۰۰هزار تومان شده، باید صرف‌نظر کرد. برخی از کارگرها و تعمیرکارهایی که این وسایل را خریداری می‌کردند، اخیراً اعلام کردند که از این وسایل هر سال دو عدد می‌خرند. کیفیت ایرپلاگ (محافظ گوش) هم پایین است و هر سال باید یک مدل جدید خرید اما بسیاری هستند که از یک ایرپلاگ ۵ سال است که استفاده می‌کنند. همین کلاه ایمنی‌های رنگارنگی که می‌بینید، تا بهمن ماه ۲۵۰هزار تومان بوده اما پس از کمتر از ۵ ماه، الان باید ۵۰۰هزار تومان برای آن هزینه کنید. خرید مردم هم پس از عید بسیار کمتر شده و کسی دیگر برای ایمنی خرج نمی‌کند. وقتی ماسک جوشکاری که مصرف آن ضروری است سه برابر افزایش قیمت داشته و ماه‌هاست هیچ جوشکاری از ما خرید نکرده، باید بپذیریم که وضعیت به نقطه خطرناکی رسیده است!

موادی که برای تهیه دستکش ایمنی به کار رفته، تا ۲۵۰درصد افزایش قیمت داشته یا نزدیک به سه برابر گران شده‌اند و این گرانی هنوز اثر خود را روی قیمت‌های نهایی نگذاشته است

ضرورت حمایت دولت از بازار ایمنی

بازار محصولات ایمنی فردی و جمعی، اندکی با سایر بازارها مثل مواد غذایی، پوشاک و یا مسکن متفاوت است. کارشناسان حوزه ایمنی، اجناس مربوط به این حوزه را مانند دارو ضروری می‌دانند و در کشورهای مترقی به تولید این محصولات سوبسید تعلق می‌گیرد.

به نظر می‌رسد امروز در ایران، برای جلوگیری از آثار ناگوار عدم مصرف این محصولات، باید فکری اساسی شود. هر جوشکار یا تراشکاری که از عینک مخصوص استفاده نمی‌کند یا هر رنگ‌کار خودرویی که از ماسک مخصوص کار بهره نمی‌برد، آسیب‌های شدیدی را با هزینه فراوان، به خود، خانواده و دولت تحمیل می‌کند. فقدان تجهیزاتی مانند کلاه ایمنی و بند و کمربند حفاظتی، یک فقدان ساده نیست، جان کارگر را به خطر می‌اندازد بنابراین لازم است دولت به این مسأله توجه ویژه داشته باشد.