نایبرئیس اسبق هیاتمدیره سازمان بورس:
تعطیلی بورس بر تابآوری مالی نهادهای مالی فشار میآورد
نایبرئیس اسبق هیاتمدیره سازمان بورس و اوراق بهادار عنوان کرد: شرایط فعلی بازار به هیچوجه عادی نیست و نمیتوان تصمیم درباره بازگشایی را با معیارهای دورههای معمول بررسی کرد.
محسن خدابخش در گفتوگو با اقتصادآنلاین، افزود: علاوه بر خود بازار، نهادهای مالی، شرکتهای بزرگ، سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی نیز درگیر تبعات این وضعیتاند؛ تبعاتی که بستهبودن طولانیمدت بازار تشدیدش کرده است. تابآوری نهادهای مالی یکی از مهمترین ستونهای بازار است و این تعطیلی کشدار، مستقیم روی این تابآوری فشار وارد میکند.» او افزود: «اگر قرار است بازار پس از بحران دوباره نقشآفرینی کند، باید مراقب باشیم که نهادهای مالی از این دوره فرسایشی آسیب جدی نبینند.
او بیان داشت: سالهاست که به نقدشوندگی به عنوان رکن بازار سرمایه استناد میکنیم. بازاری که بسته است، ذات نقدشوندگیاش از دست میرود و این با فلسفه وجودی بازار تضاد دارد. این کارشناس همچنین درباره شفافیت گفت: شفافیت و دسترسی یکسان اطلاعاتی همیشه اصول بنیادین ما بوده، اما حالا که بازار بسته است، این تعادل اطلاعاتی بهطور طبیعی دچار اختلال میشود. در میان سرمایهگذاران، طیفهای مختلفی وجود دارند. برخی به نقدینگی فوری نیاز دارند و خواستار بازگشایی سریع بازار هستند. برخی دیگر در فضای ابهامآلود ترجیح میدهند بازار همچنان بسته بماند. ما از ریسک عبور کردهایم و وارد فضای عدماطمینان شدهایم؛ و عدماطمینان چیزی نیست که با تکنیکهای معمول مدیریت ریسک کنترل شود.
خدابخش تصریح کرد: الان مهمترین وظیفه سیاستگذار ایجاد یک موازنه بین ذینفعانی است که سالها بازار سرمایه را همراهی کردهاند. نمیتوان تنها خواسته یک گروه را معیار قرار داد، تصمیم باید بر اساس مجموع منافع بازار گرفته شود. اگر تدابیر لازم از همان روزهای بعد از آتشبس طراحی شده بود، شاید فرصت مناسبی برای بازگشایی وجود داشت. وقتی تدابیر فراهم نشده باشد، باز کردن بازار هم لزوماً راهگشا نیست و حتی میتواند تبعات بیشتری بهوجود بیاورد.
او ادامه داد: خیلی از دستورالعملها برای زمانهای عادی نوشته شدهاند، نه برای روزهایی که بازار هفتهها تعطیل بوده. در زمانی که دستورالعمل مشتقات نوشته میشد، دامنه نوسان پنج درصد بود؛ الان سه درصد است. همچنین ملاک قیمت بازگشایی، روز پایانی معاملات بوده که در حال حاضر جوابگو نیست. اینکه بگوییم طبق همان دستورالعملهای گذشته عمل کنیم، عملی نیست. شرایط امروز با هیچکدام از سناریوهایی که مقررات بر اساس آنها طراحی شده بود، همخوانی ندارد. اصل باید باز شدن بازار باشد، اما مقررات جدید باید حول این اصل طراحی شوند تا بازگشایی کمترین آسیب را ایجاد کند.
نایبرئیس اسبق هیاتمدیره سازمان بورس و اوراق بهادار درباره دیگر شرایط بازگشایی مطرح کرد: باز کردن همه نمادها بهصورت همزمان، ممکن است به بازار شوک وارد کند. شرکتهایی که آسیب مستقیم یا غیرمستقیم دیدهاند یا چشمانداز منفی دارند، نباید در کنار صنایع کمریسک باز شوند. همچنین داراییهای پایه باید در اولویت قرار گیرند. صنایعی که آسیب ندیدهاند یا حتی گزارش فروش ماه اخیرشان مثبت بوده، میتوانند جزو اولین گروه بازگشایی باشند. اگر بدون برنامه نمادهای سنگینی مانند فولاد مبارکه همزمان با دیگر نمادها باز شوند، ممکن است بازار دچار تلاطم غیرقابل پیشبینی شود.
خدابخش عنوان کرد: در شرایط فعلی نمیتوان مانند زمان عادی افشای حداکثری داشت. سرمایهگذار امروز بیشتر از هر چیز نیاز دارد بداند اثر مالی رویدادهای اخیر چیست. شاید لازم باشد افشا محدود به موارد اثرگذار شود. سازمان بورس همچنان ابزارهای نظارتی لازم را دارد و بعداً میتواند تشخیص دهد که افشاها صحیح بوده یا خیر. اما در این مقطع، باید از انتشار جزئیاتی که فقط التهاب ایجاد میکند خودداری شود.
او تاکید کرد: بازار امروز بسیار پیچیدهتر از گذشته است. وجود صندوقهای اهرمی، ابزارهای مشتقه و انواع محصولات مالی باعث شده مدیریت بازگشایی سختتر شود. بازار تا زمانی که باز نشود، عرضه و تقاضا شکل نمیگیرد و تنظیم بازار ممکن نیست. قیمت واقعی همیشه در نقطه برخورد عرضه و تقاضاست. فضا برای اظهار نظر تحلیلگران و مشاوران بازار وجود دارد و باید از این ظرفیت استفاده کرد. کارشناسانی هستند که سالها در این بازار کار کردهاند و نظراتشان میتواند در این دوره حیاتی باشد.
دیدگاه تان را بنویسید