یک استاد روابط بین‌الملل گفت: غرب و آمریکا ما را در بی‌تعادلی استراتژیک نگه داشته‌اند. شما وقتی در یک بی‌تعادلی قرار بگیرید، نمی‌توانید اهدافتان را مشخص و تاکتیک‌های خوبی اتخاذ کنید. ما باید از این بی‌تعادلی استراتژیک خارج شویم و به فکر روابط با چین و آمریکا باشیم. روابط خارجی ما روزمره شده است، اگر فردا بتوانیم به آمریکا نفت بفروشیم که حاضر نیستیم با همین تخفیف به چینی‌ها نفت بدهیم. حتی چین هم اگر در موضوع تایوان با آمریکایی‌ها کنار بیاید، آیا حاضر است به حمایت از ما ادامه دهد؟ این‌ها مباحث 

پیچیده‌ای هستند.

محسن جلیلوند در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، در رابطه با ارزیابی خود از مناسبات حاکم بر روابط بین‌ ایران و چین و امکان توسعه ارتباطات با پکن گفت:‌ به‌طور کلی روابط ایران و چین به سمت یک سری روابط استراتژیک و راهبردی پیش می‌رود. با توجه به راهبرد سیاست خارجی ایران که دیگر به « نه شرقی، نه غربی» نگاه نمی‌کند و موضوع نگاه به شرق را مطرح کرده است، طبیعتاً چین به عنوان یک قدرت جهانی برای ایران فرصتی است که بتواند به هر صورت یک متحد پیدا کند. البته هنوز چین به‌عنوان متحد ما محسوب نمی‌شود، اما روابط گسترده‌ای با ما دارد. در مورد چین این پتانسیل وجود دارد که به عنوان متحد ما مطرح شود.  ایران روابط بازرگانی خوبی با چین دارد و روابط سیاسی هم تحت تأثیر متغیرهای مختلف است.

 ایران همیشه در حوزه قدرت غرب تعریف می‌شود

وی در رابطه با دغدغه چینی‌ها نسبت به همراهی ایران با سیاست های بین‌المللی پکن و احتمال چرخش ایران به سوی غرب، اظهار کرد: بحث بر سر این نیست که اساساً ما چه نوع روابطی با چین داریم و چه اتفاقی در حال وقوع است. بحث این است که کشورها بر اساس منافع ملی خود پیش می‌روند. منافع ملی هر کشوری متفاوت است و اینکه چینی‌ها این حرف‌ها را می‌زنند، به هر حال در بده‌بستان‌های سیاسی مطرح می‌شود. اما یادتان باشد که ایران همیشه در حوزه قدرت غرب تعریف می‌شود و بنابراین، علیرغم تمام این مباحث، ایران در حوزه غرب تعریف می‌شود. یعنی خاورمیانه اصولاً تحت تأثیر قدرت‌های غربی تعریف شده است. 

این کارشناس روابط بین‌الملل افزود:‌ اگر چینی‌ها بخواهند وارد حوزه خاورمیانه شوند، با مشکل مواجه خواهند شد، زیرا اولاً پتانسیل لازم را ندارند و دوم اینکه حتی اگر پتانسیل داشته باشند، زمان زیادی طول می‌کشد تا بتوانند در اینجا جا بیفتند. غرب نزدیک به ۴۰۰ تا ۵۰۰ سال گذشته  در خاورمیانه حضور داشته است.

معمولا کشورها از روابط بین‌ قدرت‌ها استفاده می‌کنند

جلیلوند در پاسخ به این سوال که آیا ایران می‌تواند از اختلافات میان آمریکا و چین بهره‌برداری داشته باشد، تصریح کرد: این طبیعی است که شما از قدرت‌های بزرگ بهره‌برداری کنید. اکنون عربستان را ببینید که آمریکا به آن‌ها فشار آورده به همین دلیل به چین روی آورده‌اند و قراردادهای بلندمدت بسته‌اند. بخشی از سهام آرامکو را به چین داده‌اند و اکنون با چین قراردادهای بازرگانی خوبی بسته‌اند. کشورهای دیگر هم همین‌طور عمل کرده‌اند؛ امارات و حتی عراق هم در این مسیر گام برداشته‌اند. بنابراین، معمولاً از رقابت بین قدرت‌ها بهره‌برداری می‌شود. 

ما نمی‌توانیم یک راهبرد بلندمدت داشته باشیم

وی درباره امکان‌های ایران برای بهره‌برداری از این فرصت جهانی و نزاع میان غرب و شرق در جهت پیشبرد اهداف خود، عنوان کرد:  ما در یک بی‌تعادلی استراتژیک به سر می‌بریم. یعنی ما اکنون نمی‌توانیم راهبرد خاصی داشته باشیم و تنها باید زندگی روزمره خود را اداره کنیم. نمی‌توانیم یک راهبرد بلندمدت داشته باشیم، کشورهایی می‌توانند راهبرد بلندمدت داشته باشند که دارای تعادل استراتژیک باشند. اما ما در حال حاضر در بی‌تعادلی هستیم و حتی نمی‌توانیم یک سیاست خارجی تدوین کنیم. ما فقط روابط خارجی داریم و نمی‌توانیم سیاست خارجی را جایگزین روابط خارجی کنیم.