هشدار درباره خروج کارگران ساختمانی از پوششهای حمایتی با افزایش مبلغ حق بیمه
مسکنسازانی که سرپناهی ندارند
در ماههای اخیر، موضوع افزایش سهم پرداختی بیمه کارگران ساختمانی بار دیگر در دستور کار مجلس قرار گرفته است. این مسأله در حالی مطرح میشود که بخش قابل توجهی از کارگران ساختمانی کشور با مشکلات شدید معیشتی، کاهش فرصتهای شغلی و ناتوانی در پرداخت حق بیمه مواجه هستند. کارشناسان حوزه کار معتقدند هرگونه افزایش در سهم پرداختی کارگران، بدون در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و درآمد ناپایدار این قشر، میتواند منجر به حذف تدریجی کارگران واقعی از چرخه بیمه شود.
روند تصمیمگیریها در حوزه بیمه کارگران ساختمانی، نشان میدهد این تصمیمات بدون حضور نمایندگان واقعی کارگران اخذ میشود و همین مسأله موجب فاصله گرفتن سیاستگذاریها از واقعیتهای زندگی کارگران شده است
کارگران ساختمانی ازجمله آسیبپذیرترین اقشار شغلی کشور به شمار میروند؛ افرادی که معمولاً فاقد امنیت شغلی ثابت هستند و درآمد آنها به شرایط بازار ساختوساز وابسته است. در چنین شرایطی، بیمه تأمین اجتماعی، پشتوانه درمانی و معیشتی مهمی برای بسیاری از آنان محسوب میشود. با این حال، فعالان صنفی کارگری بارها نسبت به نحوه اجرای قانون بیمه کارگران ساختمانی، نبود شفافیت در منابع مالی و همچنین قطع بیمه تعداد زیادی از کارگران اعتراض کردهاند.
«عباس شیری» بازرس کانون عالی انجمن صنفی کارگران ساختمانی کشور در گفتوگو با ایلنا به بررسی وضعیت بیمه کارگران ساختمانی، افزایش حق بیمه، عملکرد سازمان تأمین اجتماعی و تصمیمات اخیر کمیسیون اجتماعی مجلس پرداخت.
وی با انتقاد از روند تصمیمگیریها در حوزه بیمه کارگران ساختمانی، تأکید کرد که بسیاری از این تصمیمات بدون حضور نمایندگان واقعی جامعه کارگری اتخاذ میشود و همین مسأله موجب فاصله گرفتن سیاستگذاریها از واقعیتهای زندگی کارگران شده است.
عدم حضور نمایندگان واقعی کارگر در مراجع تصمیمگیری
شیری ضمن اشاره به قطع بیمه صدها هزار کارگر ساختمانی، راهکارهایی برای تأمین منابع مالی این صندوق ارائه کرد و خواستار مشارکت نهادهای اقتصادی، صنایع بزرگ و بخش معدن در حمایت از بیمه کارگران شد. وی همچنین بر ضرورت حضور نمایندگان واقعی کارگران در جلسات تصمیمگیری تأکید کرد و گفت: بیتوجهی به نظرات کارشناسی جامعه کارگری، مشکلات این حوزه را پیچیدهتر خواهد کرد.
بازرس کانون عالی انجمن صنفی کارگران ساختمانی با اشاره به جلسات اخیر کمیسیون اجتماعی مجلس اظهار کرد که برخی مسئولان در حال پیگیری افزایش سهم حق بیمه کارگران ساختمانی هستند اما این تصمیمها بدون حضور نمایندگان واقعی کارگران اتخاذ میشود.
وی گفت: سازمان تأمین اجتماعی در شرایطی که کارگران در دوران جنگ و بحران مشغول خدمترسانی به کشور بودند، در فضایی دور از بدنه کارگری برای جامعه کارگران تصمیمگیری کرده است.
عدم شفافیت تامین اجتماعی
در موضوع بیمه کارگران ساختمانی
شیری افزود: بسیاری از کارگران ساختمانی، به خصوص کارگران ساده، دیگر توان پرداخت همین 7درصد حق بیمه فعلی را هم ندارند چون به دلیل مشکلات معیشتی قادر به ادامه پرداخت حق بیمه نیستند. نتیجه این روند، قطع شدن بیمه کارگران واقعی است و اگر افزایش حق بیمه از این هم بیشتر شود، تعداد کارگرانی که خودخواسته به سمت قطع بیمه میروند، بیشتر از قبل خواهد شد.
بازرس کارگران ساختمانی با بیان اینکه بیش از ۳۰۰هزار کارگر ساختمانی به دلیل ناتوانی در پرداخت حق بیمه، بیمه خود را از دست دادهاند، تصریح کرد: ممکن است بخشی از افرادی که بیمه آنها قطع شده، کارگر واقعی نبوده باشند و در بازرسیها بیمهاشان قطع شده باشد اما بخش عمده این افراد کارگران واقعی هستند که صرفاً به دلیل مشکلات مالی از چرخه بیمه خارج شدهاند.
وی ادامه داد: اخیراً صحبت از افزایش سهم بیمه حداقل تا ۱۱درصد مطرح شده که با این موضوع مخالف هستم. ابتدا باید شفافسازی شود که منابع حاصل از دریافت هزینههای مربوط به اضافه بناها و عوارض ساختمانی کجا رفته است. این مبالغ دریافت شده اما هنوز بسیاری از کارگران در صف بیمه باقی ماندهاند و توضیح شفافی درباره نحوه هزینهکرد منابع ارائه نشده است.
سال گذشته در قم قرار بود به یک هزار و ۲۰۰ نفر سهمیه بدهند. اطلاع داریم که منابع را شهرداری از ساختوسازها دریافت و به تامین اجتماعی پرداخت کرده اما یک نفر هم بیمه نشده است
منابعی که صرف بیمه نمیشود
شیری بیان کرد: مثلا سال گذشته در قم قرار بود به یک هزار و ۲۰۰ نفر سهمیه بدهند. اطلاع داریم که منابع را شهرداری از ساختوسازها دریافت و به تامین اجتماعی پرداخت کرده اما یک نفر هم بیمه نشده است. این منابع کجا میروند؟!
وی با انتقاد از شیوه فعلی محاسبه حق بیمه کارگران ساختمانی گفت: شرایط کارگران ساختمانی با سایر مشاغل متفاوت است. یک کارگر ساختمانی ممکن است یک ماه کامل امکان کار کردن نداشته باشد اما در برخی مشاغل دیگر شرایط متفاوت است. به همین دلیل نمیتوان نسخه واحدی برای همه پیچید.
شیری در ادامه تأکید کرد که تأمین منابع بیمه کارگران ساختمانی نباید از جیب کارگران انجام شود. اگر منابع مالی کافی برای بیمه کارگران وجود ندارد، باید از نهادهای مدنی و صنایع مرتبط استفاده شود. کارفرمایان حوزه ساختوساز طی سالهای اخیر سودهای کلانی به دست آوردهاند و نمیتوان ادعا کرد که توان پرداخت ندارند.
وی افزود: قیمت ساختوساز در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است. ساختمانی که سال گذشته با متری ۱۵ میلیون تومان ساخته میشد، امروز به متری ۳۰ میلیون تومان رسیده است. کارفرمایان این حوزه ضعیف نیستند و باید سهم بیشتری در تأمین بیمه کارگران داشته باشند. پس یا این کمبود را از کارفرما بگیرند یا نهادهای دیگری مثل بنیاد برکت.
تصمیمگیرانی که شناختی از جامعه ندارند
بازرس کارگران ساختمانی پیشنهاد داد بخشی از درآمد صنایع بزرگ و حوزه معدن به بیمه کارگران ساختمانی اختصاص یابد. وی اظهار کرد: صنایعی مانند فولاد، سیمان و سایر بخشهای معدنی هر سال افزایش قیمت قابل توجهی دارند. اگر تنها یک درصد از درآمد این بخشها به بیمه کارگران ساختمانی اختصاص پیدا کند، بخش بزرگی از مشکلات این حوزه حل خواهد شد.
وی ادامه داد: افزایش قیمت سیمان، فولاد و سایر مصالح ساختمانی بسیار بیشتر از نرخ تورم بوده است. اختصاص درصد کوچکی از این درآمدها برای حمایت از کارگران ساختمانی فشار چندانی به صنایع وارد نمیکند اما میتواند امنیت شغلی و معیشتی هزاران کارگر را حفظ کند.
شیری با انتقاد از برخی تصمیمگیریهای غیرکارشناسی در حوزه بیمه کارگران ساختمانی گفت: برخی افرادی که در کمیسیونهای تصمیمگیری حضور دارند، تخصص کافی در حوزه کارگری ندارند و بدون شناخت دقیق از وضعیت کارگران اظهارنظر میکنند.
وی با اشاره به پیشنهادهای پیشین درباره منطقهبندی حق بیمه ساختمانی افزود: سالها پیش پیشنهاد دادیم نرخ بیمه براساس مناطق مختلف شهری تعیین شود. طبیعی است که هزینه ساخت در مناطق محروم با مناطق گران شهرها یکسان نیست و نباید همه مناطق با یک نرخ محاسبه شوند.
او تصریح کرد: پیشنهاد دادیم که در برخی روستاها و مناطق محروم میتوان نرخهای بسیار پایین یا حتی صفر در نظر گرفت اما در مناطق ثروتمند شهری که سود ساختوساز بسیار بالاست، نرخ بیشتری دریافت شود تا عدالت رعایت شود. این پیشنهاد اما مورد پسند کارفرمایان و برخی نمایندگان قرار نگرفت و ما امروز همچنان با مشکل منابع بیمه کارگران ساختمانی مواجه هستیم. چند سال طول کشید که بتوانیم این طرح را به مجلس ببریم و کارفرمایان چند هفتهای توانستند این طرح را
کنار بگذارند.
شیری در پایان تأکید کرد که جلسات مرتبط با بیمه کارگران ساختمانی باید با حضور نمایندگان واقعی کارگران برگزار شود و گفت: جامعه کارگری نیاز دارد صدایش شنیده شود و رسانهها در این زمینه نقش مهمی دارند. بسیاری از مشکلات و مطالبات کارگران تنها از طریق رسانهها به گوش مسئولان میرسد.
دیدگاه تان را بنویسید