نگار رشیدی 

در شرایطی که فوتبال ایران ماه‌هاست درگیر بلاتکلیفی و تعلیق به دلیل شرایط داخلی و منطقه‌ای است، هفته گذشته به یکی از پرحادثه‌ترین و مبهم‌ترین دوره‌های تاریخ لیگ برتر تبدیل شد. در این میان، دو خبر متناقض و در عین حال مرتبط، فضای فوتبال کشور را به شدت تحت تاثیر قرار داد؛ اولویت مطلق تیم ملی برای آماده‌سازی جام‌جهانی ۲۰۲۶ و سپس شایعه جنجالی کناره‌گیری دو باشگاه بزرگ صنعتی (سپاهان و فولاد) از مسابقات. این دو رویداد که هر کدام به تنهایی توانایی متوقف کردن لیگ را داشتند، سرنوشت فوتبال باشگاهی ایران را در آستانه یک تصمیم تاریخی قرار دادند. 

طی روزهای گذشته، جلسات متعددی با حضور مدیران باشگاه‌های لیگ برتر و مسئولان سازمان لیگ برگزار شد. هدف از این نشست‌ها، تعیین تکلیف ادامه رقابت‌ها و پیدا کردن راهکاری برای خروج از وضعیت تعلیق بود. اما هرچه زمان می‌گذشت، ابهامات بیشتری مطرح می‌شد. باشگاه‌ها هرکدام دغدغه‌های خاص خود را داشتند؛ از مشکلات مالی و پرداخت دستمزد بازیکنان در سایه توقف مسابقات گرفته تا نگرانی درباره وضعیت نمایندگان ایران در رقابت‌های آسیایی. سناریوهای مختلفی روی میز آمد؛ از برگزاری متمرکز مسابقات در یک یا دو شهر گرفته تا ایده برگزاری یک تورنمنت محدود برای تیم‌های بالای جدول. با این حال، هیچ‌کدام از این طرح‌ها به جمع‌بندی نهایی نرسید. 

گره اصلی کار در نهایت به یک نقطه رسید؛ تصمیم‌گیری در سطح کلان و خارج از اختیارات سازمان لیگ. قرار شد مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال برای تعیین تکلیف نهایی با مقامات بالاتر از جمله وزیر ورزش، جلسه‌ای برگزار کند. این جلسه نهایی که با حضور امیر قلعه‌نویی (سرمربی تیم ملی) و احمد دنیامالی (وزیر ورزش) برگزار شد، مسیر فوتبال ایران را تغییر داد. اگرچه جزئیات رسمی از این نشست به بیرون درز نکرد، اما منابع آگاه خبر دادند که محور اصلی جلسه، برنامه‌های آماده‌سازی تیم ملی برای جام‌جهانی ۲۰۲۶ بوده است. 

بر اساس گزارش‌ها، در این جلسه برنامه کامل اردوها، بازی‌های تدارکاتی و زمان‌بندی آماده‌سازی تیم ملی به وزیر ورزش ارائه شده است. این برنامه فشرده که قرار است از چند هفته آینده آغاز شود، نیاز به تمرکز کامل دارد. همین موضوع باعث شده یک تصمیم کلیدی در دستور کار قرار بگیرد؛ دادن اولویت مطلق به تیم ملی، حتی به قیمت تعطیلی لیگ. واقعیت این است که فاصله تا جام‌جهانی بسیار کوتاه‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. تیم ملی نیاز به اردوهای طولانی‌مدت، هماهنگی بیشتر و برنامه‌ریزی دقیق دارد؛ شرایطی که با برگزاری همزمان لیگ عملا امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل، این جمع‌بندی شکل گرفته که ادامه لیگ می‌تواند به برنامه‌های تیم ملی لطمه بزند.

.طبق اطلاعات رسیده، با قطعی شدن این سناریو، تمرینات تیم ملی بدون اتلاف وقت وارد فاز اجرایی می‌شود. اولین اردوی جدی تیم ملی قرار است به مدت ۲۰‌روز ادامه داشته باشد. این اردو را باید نقطه شروع واقعی پروژه جام‌جهانی دانست؛ جایی که کادرفنی فرصت خواهد داشت بدون دغدغه مسابقات لیگ، روی مسائل فنی، بدنی و هماهنگی تیم کار کند. در واقع، این اولین‌بار در ماه‌های اخیر است که تیم ملی می‌تواند با تمرکز کامل و در یک بازه زمانی مناسب، برنامه‌هایش را پیش ببرد؛ موضوعی که در مسیر آماده‌سازی برای تورنمنتی مثل جام‌جهانی، اهمیت بسیار زیادی دارد. 

درست در میانه این بلاتکلیفی و در حالی که سرنوشت لیگ برتر به اولویت تیم ملی گره خورده بود، یک خبر شوک‌آور دیگر فضای فوتبال ایران را به لرزه درآورد. بر اساس نامه‌ای که روز گذشته رسانه‌ای شد، دو باشگاه سپاهان و فولاد خوزستان تا اطلاع ثانوی اجازه حضور در هیچ‌یک از مسابقات رسمی را نخواهند داشت. این تصمیم در پی آسیب‌هایی که در جریان حملات دشمن به زیرساخت‌های صنعتی کشور وارد شده، اتخاذ شد. این دو باشگاه، به عنوان نمایندگان اصلی صنایع بزرگ کشور، به طور مستقیم تحت تاثیر شرایط به وجود آمده قرار گرفته بودند و فعالیت شرکت‌های پشتیبان آنها با اختلال مواجه شده بود. وزارت صمت اعلام کرده بود تا زمان بازگشت شرایط به حالت عادی و از سرگیری فعالیت‌های صنعتی، امکان حضور این دو تیم در رقابت‌ها وجود ندارد. 

ابعاد این تصمیم فراتر از حذف موقت این دو تیم بود. سپاهان و فولاد، دو ضلع مهم از ساختار رقابتی لیگ برتر محسوب می‌شوند و کنار رفتن آنها عملا تعادل مسابقات را به هم می‌زد. این نامه می‌توانست تاثیر مستقیمی بر تصمیم‌گیری سازمان لیگ درباره ادامه مسابقات داشته باشد؛ سناریوهایی مثل تعویق کامل لیگ، توقف موقت یا حتی لغو ادامه رقابت‌ها حالا بیش از هر زمان دیگری جدی شده بودند. کنار رفتن دو تیم بزرگ و شرایط خاص کشور، لیگ برتر را در وضعیتی قرار می‌داد که هیچ سناریویی دور از ذهن نبود. 

در حالی که شایعه کنار کشیدن دو باشگاه بزرگ و صنعتی فوتبال ایران از لیگ برتر موجی از نگرانی و ابهام را به راه انداخته بود، مدیران سپاهان و فولاد با موضعی صریح آن را رد کردند. اهمیت این دو باشگاه نه فقط از منظر ورزشی، بلکه به عنوان دو باشگاه اصیل و صاحب جایگاه عمیق اجتماعی در دو استان مهم کشور، باعث شد این شایعه بازتابی گسترده پیدا کند و واکنش‌های زیادی را به دنبال داشته باشد. 

منوچهر نیکفر، مدیرعامل سپاهان، در واکنش به این شایعه گفت:«پس از اتفاق تلخی که برای کارخانه افتاد و مورد حمله ناجوانمردانه دشمن قرار گرفت، ما قطعا مشکل تامین منابع مالی خواهیم داشت، اما منبع مالی ما فقط فولاد مبارکه نیست و می‌توانیم از منابع دیگر هم بودجه مورد نیازمان را تامین کنیم. ضمن آنکه بازیکنان بسیار ارزشمندی داریم که می‌توانیم با ترنسفر آنها به تیم‌های خارجی هم بخشی از هزینه‌ها را تامین کنیم.» نیکفر در ادامه به نامه وزارت صمت هم اشاره کرد و گفت:«همه به من زنگ می‌زنند و درباره این نامه می‌پرسند، اما من با قدرت می‌گویم که این نامه به هیچ وجه موضع باشگاه نیست و اصلا ما از این نامه خبر نداریم! خود من آن را در خبرگزاری‌ها خواندم و بازهم تاکید می‌کنم که این نامه و موارد داخل آن به هیچ وجه موضع باشگاه سپاهان نیست.» 

در سوی دیگر، شرایط در فولاد نیز نشان داد که حداقل در سطح عملیاتی، خبری از توقف فعالیت‌ها نیست. این تیم همچنان تمرینات خود را دنبال می‌کند و حتی با نظر کادرفنی، برنامه‌های آماده‌سازی بدون تغییر در حال اجراست. حمیدرضا گرشاسبی، مدیرعامل فولاد نیز با موضعی مشابه، این شایعه را رد کرد و گفت:«خیلی‌ها در خوزستان با نام فولاد زندگی می‌کنند و این باشگاه از نظر اجتماعی جایگاه ویژه‌ای در خوزستان دارد. اینکه نامه‌ای بزنند و اعلام کنند دیگر قصد تیم‌داری ندارند، واقعا غیرمعقول است. باشگاهی که همیشه جزو اولین‌ تیم‌های کشور بوده که مجوز حرفه‌ای گرفته، از نظر سخت‌افزاری بدون تردید یکی از بهترین‌هاست و نماینده یک استان کاملا فوتبالی است، مگر می‌شود هرکسی برایش یک تصمیم نامعقول بگیرد؟» 

با این تفاسیر، در حالی که برخی اخبار از احتمال کنار رفتن این دو تیم خبر می‌داد، مدیران هر دو باشگاه به صورت کاملا شفاف این موضوع را تکذیب کرده‌اند تا ابهام بزرگی که ایجاد شده بود، حداقل از سوی خود باشگاه‌ها پاسخ داده شود. با این وجود، حل شدن این بحران خاص، به معنای رفع کامل بلاتکلیفی لیگ برتر نیست. در حالی که تیم ملی با توجه به اولویت تعیین‌شده، آماده شروع اردوهای فشرده می‌شود، سرنوشت ادامه مسابقات لیگ همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است. آیا لیگ به طور کامل لغو خواهد شد یا پس از یک وقفه طولانی، با فشرده‌سازی شدید، ادامه پیدا خواهد کرد؟ این پرسشی است که در روزهای آتی پاسخ آن مشخص خواهد شد.