یک کارشناس رفاه در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی» و در ارزیابی طرح پرطمطراق شهرداری:
افزایش قیمت کالاها بلافاصله پس از «تورم صفر» چه توجیهی دارد؟
رامتین موثق
حدود یک ماه است که طرح «تورم صفر» شهرداری آغاز شده است و این نهاد ادعا دارد که قیمت 12 قلم کالای اساسی را تا پایان سال، بدون تغییر نگه می‌دارد و مردم می‌توانند با مراجعه به مراکز وابسته به شهرداری، این کالاها را تهیه کنند.
قبل از آغاز این طرح، برخی کارشناسان و اقتصاددانان هشدار داده بودند که این طرح اولا موجب افزایش تبعیض میان تهران و سایر شهرها می‌شود و ثانیا این موضوع در حیطه اختیارات شهرداری تهران نیست و این نهاد بهتر است به وظایف ایفانشده‌ی خود رسیدگی کند. حتی برخی دیگر از منتقدان اظهار کردند که هدف این طرح، بیشتر تبلیغات سیاسی است و ماهیتی پوپولیستی دارد.
وقتی که دولت طرح جدیدی را آغاز می‌کند و شهرداری هم ادعا دارد که این طرح در هماهنگی با دولت است، مردم انتظار دارند که بلافاصله شاهد افزایش قیمت‌ها نباشند. به هرحال دولت و شهرداری توافق کرده‌اند که با تولیدکنندگان قرارداد ببندند و پیش‌خرید عمده داشته باشند تا بتوانند قیمت‌ها را کنترل کنند
اما به هرحال این طرح آغاز شده و بررسی وضعیت بازار نشان می‌دهد که قیمت برخی اقلام در همین مدت کوتاه اجرای تورم صفر افزایش داشته است که برخی از این موضوع به عنوان شکست این طرح یاد می‌کنند. در گزارش امروز«توسعه ایرانی» به این موضوع پرداخته شده است.
افزایش ۲۸ درصدی قیمت مرغ در میادین شهرداری
در هفته پایانی مهرماه، قیمت مرغ ناگهان افزایش 70 هزارتومانی پیدا کرد که به گفته تولیدکنندگان حوزه، افزایش نرخ ارز و هزینه‌های تولید، به خصوص افزایش قیمت نهاده‌های دام و طیور، عامل این گرانی بوده است. برخی مقامات شهرداری تهران در واکنش به این افزایش قیمت اعلام کردند که مرغ جزو طرح تورم صفر نیست اما قیمت این کالا در میادین شهرداری نیز مشمول افزایش قیمت شده است.
به گزارش رویداد24، «مرغ گرم که پیش‌تر در میادین میوه و تره‌بار شهرداری با قیمت حدود ۲۵۰ هزارتومان عرضه می‌شد، در اواخر مهرماه با مجوز وزارت جهاد کشاورزی به ۳۲۰ هزارتومان رسید؛ افزایشی معادل ۷۰ هزارتومان یا حدود ۲۸ درصد. در همان مقطع، قیمت مرغ در سطح شهر نیز در بازه ۲۶۰ تا ۳۴۰ هزار تومان گزارش شد.»
در ادامه این گزارش آمده است: «البته باید به این نکته توجه داشت که مرغ در فهرست اولیه ۱۲ قلم کالای مشمول طرح تورم صفر قرار نداشت و قرار بود از آبان‌ماه به این فهرست اضافه شود؛ بنابراین افزایش قیمت آن را نمی‌توان نقض مستقیم تعهد تثبیت قیمت اقلام اولیه دانست. با این حال، افزایش بهای مرغ در همان دوره اجرای طرح، تصویری از وضعیت هزینه‌های خوراکی خانوار ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که سیاست تثبیت چند قلم محدود، به‌تنهایی به معنای مهار تورم مواد غذایی نیست.»
فاصله 500 هزارتومانی برنج در دو بازار
در بازار برنج نیز اختلاف قیمت میان شبکه عرضه شهرداری و بازار آزاد قابل توجه است. بر اساس نرخنامه اعلام‌شده برای میادین میوه و تره‌بار شهرداری در ششم مهرماه، قیمت برنج هندی ۱۷۱۸ کیلویی ۲۸۰ هزارتومان و برنج پاکستانی سوپر باسماتی کیلویی ۳۳۵ هزارتومان اعلام شده بود. در مقابل، گزارش‌های بازار از قیمت‌های بالاتر برنج در شبکه فروش آزاد حکایت دارد.
حمید حاج اسماعیلی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: جهش قیمتی برخی کالاها مانند مرغ، که تنها پس از چند روز از آغاز طرح تورم صفر اتفاق افتاد، قابل توجیه نیست و به اصطلاح، این جهش قیمتی «در ذوق مردم زد». البته با توجه به بحران اقتصادی، به دلیل تداوم شرایط جنگی، پیش‌بینی می‌شود که جهش قیمتی بیشتری هم داشته باشیم
در گزارش رویداد24، در این خصوص نیز نوشته شده است: «نکته مهم‌تر، فاصله قیمت هر کیسه برنج هندی در بازار آزاد و میادین میوه و تره‌بار شهرداری است؛ اختلافی که بنا بر قیمت‌های گزارش‌شده به حدود ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد. این شکاف قیمتی از یک‌سو نشان می‌دهد عرضه کالا با نرخ پایین‌تر از طریق شبکه شهرداری می‌تواند برای مصرف‌کننده مزیت داشته باشد، اما از سوی دیگر این پرسش را ایجاد می‌کند که چرا دسترسی به کالای ارزان‌تر تا این اندازه به محل خرید وابسته است و خانوار‌هایی که امکان خرید از میادین شهرداری را ندارند، باید هزینه بیشتری بپردازند؟ فاصله گزارش‌شده ۵۰۰ هزارتومانی، موضوعی است که ضرورت شفاف‌سازی درباره قیمت خرید، قیمت عرضه و سازوکار توزیع برنج در طرح شهرداری را برجسته می‌کند.»
عملکرد مطلوب مراکز شهرداری
یک کارشناس رفاه اجتماعی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، درباره ارزیابی خود از طرح تورم صفر شهرداری تهران، عنوان کرد: واقعیت این است که در دورانی زندگی می‌کنیم که افزایش قیمت‌ها شدید شده است؛ مردم شرایط اقتصادی سختی را تحمل می‌کنند، قیمت اقلام به‌صورت روزانه افزایش پیدا می‌کند و شتاب رشد نرخ تورم نیز تصاعدی شده است.
حمید حاج اسماعیلی درباره مختص بودن این طرح به تهران، اظهار کرد: از مراکزی که می‌توانند کنترل و نظارت بیشتری بر قیمت‌ها داشته باشند، همین مراکز شهرداری تهران هستند. درست است که شهرستان‌ها و شهرهای دیگر از این مراکز محروم هستند و این طرح مختص تهران است اما باید توجه داشت که تهران جمعیت بزرگی دارد.
او افزود: کارشناسانی که قیمت کالاها و قدرت خرید مردم را ارزیابی می‌کنند، اعتقاد دارند که این مراکز تاکنون عملکرد مطلوبی داشته‌اند و اکنون نیز با این طرح تورم صفر، می‌توانند عملکرد مثبتی برجای بگذارند. باید یادآوری کرد که قیمت برخی کالاها، حتی قبل از اجرای این طرح، کنترل می‌شد و قیمت آن‌ها تقریبا نصف قیمت بازار آزاد بود. برخی میوه‌ها و کالاها در مراکز میوه و تره‌بار شهرداری چنین وضعی داشتند و روزانه بر قیمت آن‌ها افزوده نمی‌شد.
موفقیت تورم صفر به شرط کنترل دائم
این تحلیلگر اقتصادی درباره پیش‌شرط‌های موفقیت طرح تورم صفر، بیان داشت: اگر تصمیم جدید شهرداری تهران، که در توافق با دولت هم هست، درست اجرایی شود و مانند تجربه پیشین مراکز میوه و تره‌بار باشد، می‌تواند به معیشت مردم کمک کند.
کارشناس و تحلیلگر رفاه اجتماعی: همانطور که حاکمیت منابع جنگ را تامین کرد و حرفی هم از تورم‌زا بودن این منابع نزد، اکنون هم شهرداری و دولت در همکاری با هم، باید برای معیشت مردم اقدام کنند و منتی هم بر سر مردم نگذارند و باید برای معیشت مردم هم، منابعی هم‌تراز با بودجه دفاع و جنگ درنظر گرفته شود
حاج اسماعیلی با تاکید بر اینکه موفقیت طرح تورم صفر در گرو کنترل موثر قیمت‌هاست، مطرح کرد: البته هنوز زود است که درباره این طرح قضاوت جامعی داشته باشیم چون که تازه آغاز شده است و همچنین اقلام اساسی نظیر برنج مشمول این طرح شده‌اند.
او ادامه داد: اگر در طرح تورم صفر، کنترل و نظارت موثری صورت بگیرد، می‌تواند کارنامه‌ای مانند مراکز میوه و تره‌بار از خود برجای بگذارد. در شرایطی که دچار بحران اقتصادی هستیم، قیمت‌ها در بازار مدام افزایش می‌یابد و نظارت‌ها نیز ضعیف است، عملکرد مراکز میوه و تره‌بار وابسته به شهرداری خوب بوده است. اگر اکنون هم بتوانند نظارت دقیقی بر قیمت این 12 قلم کالا داشته باشند، این طرح می‌تواند تاثیری خوبی بر معیشت مردم بگذارد.
خلف وعده پس از آغاز طرح!
این کارشناس درباره شکست این طرح و افزایش قیمت برخی کالاها، عنوان کرد: افزایش قیمت برخی کالاها، بلافاصله پس از اجرای طرح تورم صفر، فاقد توجیه است.
حاج اسماعیلی توضیح داد: وقتی که دولت طرح جدیدی را آغاز می‌کند و شهرداری هم ادعا دارد که این طرح در هماهنگی با دولت است، مردم انتظار دارند که بلافاصله شاهد افزایش قیمت‌ها نباشند. به هرحال دولت و شهرداری توافق کرده‌اند که با تولیدکنندگان قرارداد ببندند و پیش‌خرید عمده داشته باشند تا بتوانند قیمت‌ها را کنترل کنند.
او تاکید کرد: جهش قیمتی برخی کالاها مانند مرغ، که تنها پس از چند روز از آغاز طرح تورم صفر اتفاق افتاد، قابل توجیه نیست و به اصطلاح، این جهش قیمتی «در ذوق مردم زد». البته با توجه به بحران اقتصادی، به دلیل تداوم شرایط جنگی، پیش‌بینی می‌شود که جهش قیمتی بیشتری هم داشته باشیم اما امیدواریم که قیمت این کالاها در مراکز میوه و تره‌بار، تا پایان سال رشدی نداشته باشد.
بر سر مرد منت نگذارید
این تحلیلگر اقتصاد رفاه درباره اینکه «با توجه به کسری بودجه در کلیت اقتصاد ایران، منابع کنترل قیمت‌ها از کجا تامین می‌شود و آیا از بودجه‌ی طرح‌ها و نهادهای دیگر استفاده نمی‌شود؟»، پاسخ داد: واقعیت این است که از پشت‌پرده این تصمیمات آگاهی دقیقی نداریم و نمی‌دانیم که بر اساس چه مکانیسمی اجرایی می‌شوند؟
حاج اسماعیلی تصریح کرد: اکنون باید معیشت مردم در اولویت‌های کشور قرار بگیرد. باید برای معیشت مردم هم، منابعی هم‌تراز با بودجه دفاع و جنگ درنظر گرفته شود.
او افزود: تاکنون در تخصیص منابع توجهی به معیشت مردم نمی‌شده است؛ در ماه‌های گذشته جنگ در اولویت کشور قرار گرفت و دولت هم منابع دفاع را، بدون اینکه صحبتی از تورم و کسری بودجه بکند، تامین کرد که البته سیاست بسیار درستی بوده است اما زندگی و معیشت مردم هم به اندازه جنگ اهمیت دارد.
این کارشناس در پایان، خاطرنشان کرد: همانطور که حاکمیت منابع جنگ را تامین کرد و حرفی هم از تورم‌زا بودن این منابع نزد، اکنون هم شهرداری و دولت در همکاری با هم، باید برای معیشت مردم اقدام کنند و منتی هم بر سر مردم نگذارند که در نهایت نیز بتوانند کالاهای اساسی مردم را، بدون افزایش قیمت، تا پایان سال تامین کنند.
دیدگاه تان را بنویسید