بازار سرمایه از ریسک جنگ زیرساختی عبور کرده است

رامتین موثق

تداوم وضعیت نااطمینانی و«نه جنگ و نه صلح» در کشور،  بازارهای مالی را متلاطم کرده به صورتی که نزدیک به دو هفته است که بازارهای طلا و ارز روند صعودی به خود گرفته‌اند و به نظر می‌رسد دلار در کانال 200 هزارتومانی ماندگار شده باشد. تجربه نشان داده است که معمولا در این اوضاع، روند بازار بورس ریزشی می‌شود اما در این مدت چنین نشد و بازار حتی رکوردهای قبلی خود را شکست.

هرچند که همچنان تهدیدهای ترامپ وجود دارد، اما برآورد بازار سرمایه این است که از جنگ‌های زیرساختی عبور کرده‌ایم و زدوخوردها در همین سطح محدود فعلی باقی می‌ماند بنابراین بازار دیگر مانند سابق به ریسک‌های سیاسی اهمیتی نمی‌دهد و اهمیت تنش‌های سیاسی و تاثیر آن بر روند بازار، کمتر شده است

در هفته‌های گذشته که شاخص کل بورس کانال 6 میلیون واحدی را فتح کرد، برخی تحلیلگران هشدار دادند که امکان اصلاح شاخص در این کانال وجود دارد اما روز گذشته، شاخص کل برای نخستین بار کانال 7 میلیون واحدی را نیز فتح کرد. در پایان معاملات روز گذشته، شاخص کل بورس با رشد 167 هزار و 330 واحدی معادل 2.42 درصد، به 7 میلیون و 74 هزار واحد رسید. تجارت‌نیوز در گزارش خود درباره این روند بازار، نوشت: «عبور شاخص کل از مرز 7 میلیون واحد، سبزپوشی 86 درصد بازار و تداوم ورود پول نشان می‌دهد خریداران همچنان به ادامه رشد سهام امیدوارند؛ موضوعی که می‌تواند در معاملات روزهای آینده، مرز 7 میلیون واحد را به یکی از مهم‌ترین سطوح بازار تبدیل کند.»

اکنون پرسش این است که چرا بورس، به‌رغم روند سابق خود، در این روزهایی که ریسک‌های سیاسی به قوت خود باقی هستند، در مدار صعودی قرار دارد و همچنان نیز امید به رشد شاخص کل بالاست؟ آیا مانند برخی مقاطع گذشته بورس از افزایش قیمت دلار منتفع شده و رشد بورس در گرو افزایش نرخ ارز است؟ در گزارش امروز «توسعه ایرانی» به وضعیت این روزهای بازار سهام پرداخته شده است.

فتح کانال 7 میلیونی بورس  با کمتر از 100 همت نقدینگی!

یک تحلیلگر بازارهای مالی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، درباره روند صعودی بورس در روزهای اخیر، اظهار کرد: واقعیت اینست که از حدود یکسال قبل، شناوری بورس به شدت کاهش پیدا کرده است.

عباسعلی حقانی‌نسب در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: بازار بورس واقعا شناوری کوچکی دارد و از آنجایی که کلیت بازار هم کوچک است، ورود مبلغ کمی از نقدینگی هم می‌تواند باعث ایجاد رشد بسیار زیادی در بازار شود. شاید تاکنون 100 همت هم پول وارد بازار سهام ایران نشده باشد اما ورود همین مقدار از پول توانسته است بیش از 10 هزار همت ارزش بازار را تغییر بدهد

عباسعلی حقانی‌نسب توضیح داد: در سمت عرضه، چه سهام در دست سهامداران حقیقی باشد و چه در اختیار سهامداران حقوقی، شاهد کاهش این شناوری هستیم. سهامداران حقوقی، که سهامداران عمده هستند، دیگر فروشنده نیستند و بخش عمده‌ای از سهامداران حقیقی نیز در سنوات قبل از بازار خارج شده‌اند پس در مجموعه این شرایط، شناوری بازار سهام ایران به شدت کاهش پیدا کرده است.

او افزود: هرچه زمان بیشتری می‌گذرد، این شرایط بازار باز هم تشدید می‌شود چرا که همین اکنون هم می‌بینیم که بسیاری از شرکت‌ها یا سهامداران عمده، سهم خود را عرضه نمی‌کنند. به عنوان مثال گروه تابان همیشه در عرضه اولیه خود، 10 درصد از سهام شرکت را عرضه می‌کرد اما اکنون تنها 2 درصد، یعنی سهم بسیار کوچکی را عرضه می‌کند. این عدم عرضه به این دلیل است که سهم آن‌ها دیگر ارزنده شده است.

این کارشناس بورس عنوان کرد که بازار سهام ایران، به لحاظ شناوری، کوچک و کوچک‌تر و سمت عرضه آن نیز ضعیف‌تر می‌شود.

حقـانی‌نسـب تصریح کرد: بازار ما واقعا شناوری کوچکی دارد و از آنجایی که کلیت بازار هم کوچک است، ورود مبلغ کمی از نقدینگی هم می‌تواند باعث ایجاد رشد بسیار زیادی در بازار شود.

به گفته او، شاید تاکنون 100 همت هم پول وارد بازار سهام ایران نشده باشد اما ورود همین مقدار از پول توانسته است بیش از 10 هزار همت ارزش بازار را تغییر بدهد.

عملکرد خوب شرکت‌ها در گزارش‌ها

حقانی‌نسب درباره علل دیگر روند صعودی بورس در این روزها، به انتشار اطلاعات شرکت‌ها اشاره کرد و گفت: بنا به این اطلاعات می‌بینیم که عمده سهامدارانی که به دلیل صدمات جنگ از بازار خارج شده بودند، مجددا به مدار برگشته‌اند و برخی آمارها حاکی از افزایش تولید و فروش این شرکت‌هاست.

او ادامه داد: این آمارها نشان می‌دهد که تولید و فروش این شرکت‌ها تا حدودی به حالت عادی بازگشته است؛ هرچند که هنوز هم برخی از شرکت‌ها زیر ظرفیت قبلی خود فعال هستند اما از آن حالت بحرانی سابق خارج شده‌اند. همچنین با توجه به افزایش نرخ‌ها، یعنی نرخ ارز و نرخ تسعیر، برخی شرکت‌ها تولید و فروش خوبی را تجربه کرده‌اند و عملکرد سه ماهه آن‌ها بر این موضوع، تاکید دارد.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: بعضی شرکت‌ها، به ویژه برخی صنایع، نه تنها نسبت به قبل دچار مشکل نشده بلکه عملا عملکرد درخشانی هم داشته‌اند و افزایش سودآوری و درآمد آن‌ها، شاید نسبت به سال قبل، به بیش از 100 درصد هم رسیده باشد.

بازار انتظار جنگ زیرساختی ندارد

حقانی‌نسب درباره تاثیر ریسک‌های سیاسی بر رشد بازار سرمایه، بیان داشت: تنش‌های سیاسی اکنون به گونه‌ای هستند که از نظر بازار، دیگر ریسک جنگ کامل و تمام عیار از بین رفته است و عملا این زد‌وخوردهای محدود، فشار چندانی به بازار سرمایه وارد نمی‌کند.

او توضیح داد: وضعیت حاکی از آنست که از خطر جنگ زیرساختی عبور کرده‌ایم، هرچند که همچنان تهدیدهای ترامپ وجود دارد اما برآورد بازار این است که از جنگ‌های زیرساختی عبور کرده‌ایم و زدوخوردها در همین سطح محدود فعلی باقی می‌ماند بنابراین بازار دیگر مانند سابق به ریسک‌های سیاسی اهمیت نمی‌دهد و اهمیت تنش‌های سیاسی و تاثیر آن بر روند بازار، کمتر شده است.

کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه: در این شرایط که بازار با ریسک‌های جنگ، تنش سیاسی و ... درگیر است، دولت نباید یک ریسک دیگر، به نام ریسک مداخله در قیمت‌گذاری محصولات، به بازار اضافه کند. در این شرایط دولت هر تصمیمی درباره افزایش نرخ بهره یا افزایش مداخلات خود در بازار بگیرد، نادرست است

این تحلیلگر بورس همچنین درباره تاثیر افزایش نرخ ارز بر صعودی شدن روند بازار، مطرح کرد: افزایش قیمت دلار و نرخ ارز، قطعا بر رشد بورس تاثیرگذار است. بورس ما به صورتی است که قیمت محصولات شرکت‌ها، متناسب با تغییرات قیمت ارز، تغییر می‌کنند و همین موضوع چشم‌انداز مثبتی برای بازار سرمایه فراهم می‌سازد.

بورس به اولویت‌های اول بازگشته است

حقانی‌نسب در ادامه، عنوان کرد که تغییرات و نوسانات بازار طلا و ارز به گونه‌ای نبود که منابع جدیدی به سمت این بازارها برود.

او اظهار کرد: سرعت رشد این بازارها بسیار ناگهانی و سریع بود و همین سرعت، زمینه را برای ورود افراد جدید به بازار فراهم نکرد. بازارها رشد خود را کردند و سرمایه‌گذاران با احتیاط وارد این بازارها شدند زیرا دیگر اطلاع دارند که این بازارها در کنترل دولت‌هاست.

این کارشناس بازارهای مالی توضیح داد: همین موضوع باعث شد که پول و نقدینگی در بازار سهام باقی بماند و تقاضا نیز گسترش پیدا کند. ضمن اینکه وقتی پول از صندوق‌های درآمد ثابت خارج می‌شود، دیگر قبل از بازار سرمایه، وارد بازارهای طلا و ارز نمی‌شود و بازار سهام به اولویت‌های سرمایه‌گذاری بازگشته است زیرا کم‌ریسک‌تر است.

به گفته او، جنس پولی که از صندوق‌های درآمد ثابت یا سپرده‌های بانکی خارج می‌شود، کم‌ریسک است و در این شرایط، وقتی که این پول کم‌ریسک از بازار پول خارج می‌شود، بازارهای کم‌ریسک‌تر را در اولویت خود قرار می‌دهد و در چنین حالتی، اولویت با بازار سهام است تا بازارهای  طلا و ارز.

تداوم رشد بورس  به شرط مداخله نکردن دولت

به گفته حقانی‌نسب اگر دولت دخالت و دستکاری خاصی در بازار نکند، بازار سهام همچنان هم امکان رشد دارد.

او توضیح داد: دولت نباید تجربه‌های گذشته خود را تکرار کند؛ یعنی نباید به تولید ضربه بزند و یا قیمت‌ها را دستکاری کند. البته فکر نمی‌کنم چنین اتفاقی بیافتد اما به هرحال در روزهای آتی دولت قرارست درباره نرخ خوراک پالایشگاه‌ها هم تصمیم بگیرد.

این تحلیلگر بازار سرمایه مطرح کرد: در این شرایط که بازار با ریسک‌های جنگ، تنش سیاسی و ... درگیر است، دولت نباید یک ریسک دیگر، به نام ریسک مداخله در قیمت‌گذاری محصولات، به بازار اضافه کند. همچنین اکنون ریسک دیگری تحت عنوان افزایش نرخ بهره هم وجود دارد؛ هرچند که هنوز در سطح گمانه‌زنی و شایعه است و همچنان دولت به نتیجه نهایی در این خصوص نرسیده است.

حقانی‌نسب در پایان خاطرنشان کرد: اگر دولت در این موضوعات تصمیم غیرعاقلانه‌ای نگیرد، احتمالا بازار به رشد خود ادامه بدهد. البته باید تذکر داد که در این شرایط دولت هر تصمیمی درباره افزایش نرخ بهره یا افزایش مداخلات خود در بازار بگیرد، نادرست است.