فرشاد مومنی:
فساد را نمیتوان با راهحلهای شخصمحور مهار کرد
یک اقتصاددان با بیان اینکه فساد ذاتاً فعالیتی پنهانکارانه است، تأکید کرد: برای شناخت عالمانه فساد باید به نشانهها و ساختارهای نهادی آن توجه کرد؛ زیرا شخصمحور دیدن فساد و راهحلهای آن، مانع شناسایی ریشههای اصلی این پدیده میشود.
به گزارش ایسنا، فرشاد مومنی در نشست خبری مؤسسه مطالعات دین و اقتصاد با موضوع «نگاهی به آینده فسادستیزی در ایران»، اظهار کرد: یکی از پرسشهای بسیار بزرگ این است که چرا در بالاترین سطوح قاعدهگذاری کشور ما، نه فقط در سالهای اخیر بلکه در طول تاریخ، از بالاترین سطوح تا پایینترین لایههای اجتماعی، فساد را شخصمحور میبینند و راهحلهایی که ارائه میشود نیز شخصمحور است. بارها در زندگی روزمره میشنویم که میگویند فردی را که فساد کرده بگیرید و اعدام کنید تا مایه عبرت دیگران شود و هرچه خشونت بیشتر باشد، عبرت بیشتری ایجاد میشود.
او افزود: سیستمی که خود را در برابر فهم واقعیتها و نصایح کارشناسی واکسینه میکند، ارزیابی عملکردش دشوار میشود. گزارشهای رسمی از سال ۱۳۹۰ تاکنون درباره وضعیت واحدهای تولیدی بسیار گویاست. در آخرین گزارشهای رسمی درباره اوضاع تولید در ایران، مطرح شده که چیزی حدود دو سوم ظرفیتهای تولیدی نصبشده کشور بلااستفاده است. این در شرایطی است که دولت و دیگر اجزای ساختار قدرت، بهویژه سران قوا، در بسیاری از تصمیمها مسئولیت مشترک دارند، اما هر مشکلی که رخ میدهد به کاهش دسترسی ارزی حواله داده میشود. در حالی که اگر از دریچه اوضاع تولید نگاه کنیم، میبینیم دو سوم ظرفیت نصبشدهای که برای آن هزینه شده، نیروی انسانی آن تربیت شده و زیرساختهایش فراهم شده، به دلیل بستری نهادی که مشوق فساد و تضعیفکننده تولید است، بلااستفاده مانده است. اگر واقعاً میخواهید فساد کم شود، باید این بستر را اصلاح کنید. با این حال، تقریباً تمام سیاستهای اقتصادی که از سال ۱۳۹۰ تاکنون با شدت بیشتری در دستور کار قرار گرفته، از جمله سیاستهایی بوده که ضربههای مهلکی به تولیدکنندگان وارد
کرده است.
این استاد دانشگاه همچنین عنوان کرد: در تمام گزارشهای مربوط به فضای کسبوکار در ایران، از زمانی که این گزارشها تهیه میشود تا امروز، یکی از نکات روشن این است که با هر شوک به قیمت حاملهای انرژی، بحران تأمین مالی سرمایه در گردش مورد نیاز تولیدکنندگان تشدید میشود. من گزارشی از اظهارات صریح یکی از رؤسای بانک مرکزی دارم که میگوید پس از شوکدرمانی، در بهترین حالت فقط میتوانیم یکچهارم نیازهای مالی تولیدکنندگان را از کانال بازار رسمی تأمین کنیم. معنای این سخن این است که سهچهارم نیاز تولیدکنندگان به بازار رباخواران احاله شده و تولیدکنندگان در اسارت این بازار
قرار گرفتهاند.
مومنی تصریح کرد: شوکهای واردشده به قیمتهای کلیدی مانند نرخ ارز و حاملهای انرژی، تولیدکنندگان کشاورزی را با نسبت بسیار بیشتری به بازار رباخواران وابسته میکند. اگر بنا بر فهمیدن، یاد گرفتن و اصلاح باشد، ذخیره دانایی موجود، هم در مقیاس جهانی و هم در تجربههای داخلی، به اندازه کافی گویاست.
او مطرح کرد: باید پرسید چه مناسباتی حاکم است که در حالی که متوسط استفاده از ظرفیت تولیدی کشور در سطح بسیار پایینی قرار دارد، با شیوههای مختلف آزادسازی واردات کالاهایی روبهرو هستیم که امکان تولید آنها در داخل وجود دارد. در اینجا میتوان سلطه غیرقابل باور مافیاها بر فرایندهای تصمیمگیری و تخصیص منابع را مشاهده کرد.
دیدگاه تان را بنویسید