انصراف ۸۴ هزار متقاضی ایجاد یا توسعه واحد صنعتی طی ۵ سال

از هر سه متقاضی ایجاد یا توسعه واحد صنعتی در ایران، تنها یک نفر در پنج سال گذشته توانسته به مرحله دریافت پروانه بهره‌برداری برسد؛ آماری که از افت انگیزه سرمایه‌گذاری صنعتی خبر می‌دهد.

به گزارش اکوایران، وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) آمارهای مربوط به جواز تاسیس و پروانه بهره‌برداری واحدهای صنعتی را در گزارش‌های ماهیانه اعلام و در دسترس عموم قرار می‌دهد. گزارش‌هایی که از عمق اعداد و ارقام آن می‌توان به وضعیت نامساعد صنعت در ایران رسید. برای مثال می‌توان مشاهده کرد در پنج سال گذشته تعداد «جوازهای تاسیس» ثبت شده نزولی بوده است همچنین تعداد پروانه‌های بهره‌برداری در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهشی بوده است. این ارقام در کنار وضعیت نامساعد دریافت پروانه بهره‌برداری ایجاد و توسعه انباشتی از سوالات را به ذهن متبادر می‌کند.

گفتنی است، «جواز تاسیس» اولین مفهومی است که شروع یک فرآیند صنعتی را کلید می‌زند. به بیان ساده‌تر زمانی که یک فرد حقیقی یا حقوقی تصمیم به ایجاد یا توسعه واحد صنعتی خود می‌گیرد ابتدا باید «جواز تاسیس» خود را ثبت و دریافت کند. برای دریافت این جواز رقم مربوط به سرمایه مورد نیاز برای شروع یک پروژه و میزان اشتغال آن نیز ثبت می‌شود. هر چند باید در نظر داشت که این ارقام هنوز به واقعیت نپیوسته و صرفا برآوردی خوداظهار گونه از ایجاد یا توسعه این واحد صنعتی است.

بررسی آمار تعداد جوازهای ثبت شده نشان می‌دهد از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ روند ثبت این جوازها به شدت کاهش پیدا کرده است. به طوریکه در سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۴۰ هزار جواز به ثبت رسیده اما این تعداد در سال ۱۴۰۴ پس از طی یک روند نزولی به حدود ۱۷ هزار جواز نزدیک شده است. این درحالی است که تعداد پروانه‌های بهره‌برداری در طی این پنج سال تغییر چشمگیری را ثبت نکرده است. این آمار به وضوح نشان می‌دهد تمایل فعالان اقتصادی به ثبت واحد صنعتی به شدت افت کرده است و با واقعیت ثبت شده فاصله زیادی دارد. نسبت پروانه‌های بهره‌برداری ثبت شده به کل تعداد جواز تاسیس در هر سال می‌تواند وضعیت انگیزه فعالان اقتصادی را نمایان سازد. باید دقت داشت که زمان تبدیل جواز تاسیس به پروانه بهره برداری ممکن است بیش از یک سال طول بکشد و این نسبت به طور مطلق معنای خاصی برای سیاستگذار نخواهد داشت اما روند این نسبت می‌تواند تا حدی وضعیت کلی صنعت را نشان دهد.

این نسبت که در سال ۱۴۰۰ به دلیل هجوم ثبت درخواست‌ها برای دریافت جواز تاسیس (به دلیل نزدیک شدن به اتمام کرونا و باز شدن فضای اقتصاد) حدود ۱۹ درصد بوده است یک روند صعودی را تا سال ۱۴۰۳ طی کرده و در این سال به ۴۶ درصد رسیده است. به عبارتی در بهترین حالت ۵۴ درصد از درخواست‌های ثبت شده برای تاسیس یک واحد صنعتی به مرحله اجرا نرسیده است. این نسبت در سال ۱۴۰۴ افت ۲ واحد درصدی را نسبت به سال ۱۴۰۳ تجربه کرده که به نوعی کاهش انگیزه فعالان اقتصادی برای ایجاد یا توسعه یک واحد صنعتی را نشان می‌دهد. همچنین در کنار این آمار می‌توان تعداد پروانه‌های بهره‌برداری را نیز مورد بررسی قرار داد. هر چند در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ تعداد درخواست‌ها برای دریافت پروانه ایجاد یا توسعه واحد صنعتی کاهش پیدا کرده است. تحلیل این آمار نیز نشان می‌دهد انگیزه فعالان اقتصادی برای ایجاد یا توسعه واحد صنعتی در سال ۱۴۰۴ نسبت به ۱۴۰۳ افت داشته است.

آمارها نشان می‌دهد در طول این پنج سال مجموعا نزدیک به ۱۲۱ هزار درخواست و تمایل به ایجاد یا توسعه واحد صنعتی به ثبت رسیده که صرفا ۳۷ هزار عدد آن به مرحله تولید نزدیک شده است. به عبارتی در این مدت ۸۴ هزار فرد حقیقی یا حقوقی قید ایجاد یا توسعه واحد صنعتی خود را زده‌اند. نسبت تبدیل جواز تاسیس به پروانه بهره‌برداری در این سال‌ها حدود ۳۱ درصد بوده است.