تحلیلگر بازار سرمایه در گفتوگو با «توسعه ایرانی» عملکرد سازمان را مثبت ارزیابی کرد:
بازگشایی متعادل بورس در فضای بلاتکلیف سیاسی
رامتین موثق
با شنیدن صدای انفجار و بمباران در 9 اسفند 1404، معاملات سهام بازار سرمایه نیز متوقف شدند. البته خرداد 1404 و در جنگ 12 روزه نیز این روند تکرار شده بود.
توقف معاملات در یک دوره دو ماهه حین و پس از جنگ 40 روزه، پدیدهای بسیار نادر بود، بهطوریکه این اواخر، انتقاد و هشدار کارشناسان و فعالان بازار سرمایه نسبت به تبعات توقف بازار سهام را به دنبال داشت. در این میان مسئولین سازمان بورس دائم تاکید داشتند که سازمان در حال فراهم کردن پیشنیازهای بازگشایی معاملات سهام است تا کمترین آسیب به سهامداران خرد وارد شود. البته با توجه به آسیب به صنایع پتروشیمی و فولاد، که نماد آنها نقش پررنگی در بازار سهام ایفا میکنند، نگرانی در خصوص بازگشایی شدت گرفته بود و به همین دلیل مسئولین تاکید داشتند که بدون افشای اطلاعات شرکتها، بازار قادر به ادامه فعالیت نیست بنابراین موضوع افشا و شفافسازی اطلاعات بسیار ضروری جلوه میکرد که در انجام این مهم نیز اختلالاتی به وجود آمد و سازمان بورس چندین بار مجبور شد که زمان نهایی افشای اطلاعات را تمدید کند.
کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه: اگر نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی کشور خوشبینی ایجاد شود، واکنش بازار سرمایه نیز مثبت خواهد بود اما اگر فضای بدبینی و حالت بلاتکلیفی حاکم باشد، بازار نیز واکنش منفی نشان خواهد داد و شرایط منفی قبل از تعطیلی بازار، با همان فاکتورها، مجددا غالب میشود. اکنون مهمترین فاکتور برای آینده معاملات سهام و بازار سرمایه، اوضاع و احوال سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است
با گذشت بیش از 2 ماه، بالاخره معاملات سهام دیروز، سهشنبه 29 اردیبهشت، بازگشایی شد؛ هرچند بدون حضور نماد صنایع و شرکتهایی که در جنگ، آسیب شدید و مستقیم دیده بودند.
کارشناسان پیش از بازگشایی چه میگفتند؟
با توجه به تشدید ریسکها و افزایش نگرانیها، برخی کارشناسان با نگاهی بدبینانه به اولین روز بازگشایی معاملات سهام مینگریستند و احتمال وجود صفهای فروش سنگین را میدادند.
بهنام صمدی، کارشناس و تحلیلگر بازار سهام، یک روز پیش از بازگشایی معاملات، به «خبرآنلاین» گفته بود: «بازار سهام همیشه به دلیل نقدشوندگی بالا، نسبت به سایر بازارها مزیت رقابتی داشته است. اما حالا بعد از این تعطیلی طولانی، طبیعی است بخشی از سهامداران که در این مدت نیاز مالی داشتند یا دارای اعتبار معاملاتی بودند، بخواهند دارایی خود را نقد کنند؛ بنابراین فشار فروش در روز بازگشایی بازار کاملاً قابل پیشبینی است. به دلیل بسته بودن تعداد زیادی از نمادهای بزرگ، پیشبینی دقیق سخت است؛ اما به نظر میرسد حداقل ۲۰ تا ۳۰ همت فشار فروش در بازار وجود داشته باشد.»
او افزوده بود: «فعلاً در وضعیت نه جنگ، نه صلح قرار داریم و تا زمانی که چشمانداز سیاسی شفاف نشود، بازار میتواند با نوسان و فشار فروش همراه باشد. اما اگر در هفتههای آینده توافق پایداری شکل بگیرد و ریسکهای سیستماتیک کاهش پیدا کند، بازار سرمایه ظرفیت جهش جدی خواهد داشت.»
البته تحلیل این کارشناس کاملا بدبیانه نبود و در جایی دیگر از این گفتوگو اظهار کرده بود: «زمانی که بازار بسته شد، دلار در محدوده ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان بود اما حالا به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده است. نفت هم نوسانات شدیدی را تجربه کرده و حتی تا محدوده ۱۲۰ دلار هم بالا رفت. با وجود محدودیتهای صادراتی و فشارهای اقتصادی، بسیاری از شرکتها هنوز از منظر بنیادی شرایط بدی ندارند.»
حمید میرمعینی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: سازمان بورس برخی از پیشنیازها را، مانند سیاستهای حمایتی و همچنین انتشار و افشای اطلاعات، تقریبا به خوبی انجام داد. برخی از سیاستهای اتخاذ شده توسط این سازمان بورس، تا حدودی مانع غالب شدن فضای «پنیک» یا وحشت احتمالی در سهامداران شد و جلوی اصابت ضرب منفی به بازار را گرفت
بنابراین حتی در تحلیلهای بدبینانه اما واقعنگرانه، احتمال رشد بازار سرمایه در اولین روز بازگشایی میرفت.
بازار با سبزپوشی آغاز کرد
همانطور که از اظهارات کارشناس فوق برمیآید، پیش از بازگشایی بازار سرمایه و برقرار شدن مجدد معاملات سهام، انتظار میرفت که به دلیل روند منفی گذشته بازار سرمایه، و همچنین شدت گرفتن ریسکهای سیستماتیک پس از جنگ، بازار یک روند نزولی را آغاز کند و صفهای فروش سنگینی شکل بگیرد؛ تجربه نیز ثابت کرده که بورس تهران پس از التهابات سیاسی و جنگ، قرمزپوش میشود اما این بار این سنت شکسته شد و بازار با سبزپوشی به کار خود پایان داد.
روز سهشنبه 29 اردیبهشت 1405، پایان معاملات، شاخص کل بورس با رشد 2500 واجدی به 3 میلیون و 716 هزار واحد رسید و در زمان بسته شدن بازار در ساعت 13:30، ۲۷۹ نماد مثبت بودند و ارزش معاملات از 11 همت عبور کرد. البته لازم به ذکر است که نماد ۴۲ شرکت به دلیل آسیب در جنگ، فعلا متوقف خواهد ماند. این در حالی است که اکثر کارشناسان انتظار صفهای فروش سنگین در بازار سهام داشتند.
با توجه به خرق عادت بورس، تحلیلها نیز از اولین روز بازگشایی شدت گرفته است و کارشناسان نظرات مختلفی ارائه میشود. برخی کارشناسان معتقدند که عمده نمادهای سبز متعلق به شرکتها و صنایعی هستند که آسیب مستقیمی از جنگ ندیدهاند. اکوایران در این خصوص نوشت: «صنعت سیمان یکدست سبزپوش ظاهر شد و مومنتوم مثبتی در بازار ایجاد کرد. گروه دارویی نیز به دلیل افزایش نرخها، عمدتاً مثبت معامله شدند. صنایع غذایی و زراعی هم شرایط مشابهی داشتند. همچنین شرکتهای فعال در حوزه فلزات اساسی، بهواسطه رشد نرخ دلار و افزایش قیمت جهانی فلزاتی مانند مس و آلومینیوم، با تقاضای مناسبی مواجه شدند.»
عامل دیگری که برخی دیگر از تحلیلگران به آن توجه کردند، رشد قیمت دلار و محصولات و عقبماندگی بورس از تورم است که ارزندگی این بازار را برای بسیاری فعالان، جذاب کرده است. در گزارش اکوایران در این خصوص آمده است: «رشد تورم و افزایش نرخ ارز باعث شده بسیاری از شرکتها گزارشهای ماهانه مطلوبی منتشر کنند. به همین دلیل، سرمایهگذاران روی سهمهایی متمرکز شدهاند که تصور میشود در صورت تشدید دوباره تنشها، آسیب کمتری ببینند؛ موضوعی که موجب شده این دسته از نمادها با تقاضای قوی و معاملات پرحجم همراه شوند.»
با اینکه تجربه ثابت کرده بازار بورس پس از رخداد ریسکهای سیستماتیک مانند جنگ و تنشهای سیاسی، قرمزپوش میشود اما بازار در اولین روز بازگشایی معاملات سهام در سال 1405، خرق عادت کرد و عمده نمادها سبزپوش بودند. شاخص کل نیز به سمت شرایط مثبت پیش رفت که در کل، شاهد یک بازار متعادل بودیم
بازار متعادل آغاز شد
یک تحلیلگر بازار سرمایه در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، در تحلیل خود از روز اول بازگشایی معاملات سهام در سال 1405، اظهار کرد: بسیاری از کارشناسان پیشبینی کرده بودند که بازار با یک روند بسیار شدید منفی، اولین روز معاملات سهام را آغاز کند اما بهرغم این انتظار، چنین اتفاقی نیفتاد.
حمید میرمعینی درباره روند مثبت بازار توضیح داد: هم با حمایتی که از بازار شد و هم با انتشار اطلاعات و اخبار توسط شرکتهای ناشر، ضرب منفی بازار گرفته شد؛ انتظار میرفت که بعد از آسیبهای جدی که به بسیاری از شرکتها وارد شد، یک ضرب منفی به بازار وارد شود اما جلو آن گرفته شد و امروز شاهد یک بازار متعادل بودیم.
او افزود: برخی از نمادها منفی بودند، اما بسیاری از نمادها در شرایط سبز و مثبت قرار داشتند و در کلیت امر، شاخص کل نیز به سمت شرایط مثبت پیش رفت.
این کارشناس بازارهای مالی یادآور شد: البته نماد شرکتهای آسیبدیده از جنگ بازگشایی نشدند زینپس نیز انتظار میرود که دیگر متناسب با اطلاعات و اخباری که در حوزه سیاسی و اقتصادی منتشر میشود، بازار مانند روال گذشته واکنش نشان دهد و جریان گردش معاملات را در آینده، همانند گذشته، در پیش بگیریم.
بازار بیشتر به اوضاع سیاسی وابسته است
میرمعینی در پاسخ به این سوال که «در طول تعطیلی سازمان دائما تاکید داشت که در حال فراهم کردن پیشنیازهای بازگشایی مجدد معاملات سهام است؛ آیا این پیشنیازها فراهم شدند؟»، تاکید کرد که سازمان در فراهم کردن نسبی این شرایط، موفق عمل کرد.
او افزود: برخی از پیشنیازها مانند سیاستهای حمایتی و همچنین انتشار و افشای اطلاعات، تقریبا به خوبی انجام شد. همچنین برخی سیاستهای اتخاذ شده توسط سازمان بورس، تا حدودی مانع غالب شدن فضای «پنیک» یا وحشت احتمالی در سهامداران شد.
این تحلیلگر بورس درباره روند بعدی و آینده بازار سهام، عنوان کرد: قبل از هرچیز باید تاکید کرد که بازگشایی معاملات سهام و بازار سرمایه بسیار حائز اهمیت شده بود اما در عین حال باید توجه داشت که از این به بعد نیز این بازار مانند گذشته، نسبت به اوضاع سیاسی و اقتصادی واکنش نشان خواهد داد.
میرمعینی ادامه داد: اگر نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی کشور خوشبینی ایجاد شود، واکنش بازار سرمایه نیز مثبت خواهد بود اما اگر فضای بدبینی و حالت بلاتکلیفی حاکم شود، بازار نیز واکنش منفی نشان خواهد داد و شرایط منفی قبل از تعطیلی بازار، با همان فاکتورها، مجددا غالب میشود.
او در نهایت تصریح کرد که اکنون مهمترین فاکتور برای آینده معاملات سهام و بازار سرمایه، اوضاع و احوال سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است.
دیدگاه تان را بنویسید