با افزایش طرحهای فروش بدون پشتوانه تولیدی:
تجربه تلخ سامانه یکپارچه تخصیص خودرو دوباره تکرار میشود
بسیاری از کارشناسان صنعت خودروسازی شرایط کنونی بازار خودرو را مشابه شرایط این بازار در سال 1401 میدانند. اما وجوه تشابه این 2 دوره حساس را چگونه میتوان ارزیابی کرد؟
به گزارش تجارتنیوز، بازار خودرو در ماههای اخیر بار دیگر وارد فاز صعودی شده و بسیاری از خودروهای سواری با ثبت قیمتهای جدید در حال سقفشکنی هستند. در چنین فضایی، خودرو بیش از گذشته کارکردی سرمایهای پیدا کرده و برای بخشی از خریداران به ابزاری برای حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است. در واکنش به این شرایط، سیاستگذار تلاش کرده با افزایش طرحهای فروش خودرو، عرضه را در بازار بالا ببرد و از شدت التهاب قیمتی بکاهد. با این حال، بررسی دادههای تولید، وضعیت واردات و همچنین تجربه سیاستهای مشابه در سالهای گذشته، این پرسش را مطرح میکند که آیا افزایش تعداد طرحهای فروش بدون پشتوانه تولیدی میتواند به تنظیم بازار کمک کند یا آنکه تجربههای ناموفق گذشته دوباره تکرار میشوند؟
بازار خودرو در سال ۱۴۰۱ سالی پرنوسان و همراه با ابهام را پشت سر گذاشت. در نیمه نخست سال، بازار در رکود معاملاتی قرار داشت و بسیاری از فعالان بازار در انتظار مشخصشدن سرنوشت مسائلی مانند مذاکرات برجام و واردات خودرو بودند. با این حال، با وجود رکود، روند کلی قیمتها تحت تاثیر تورم و انتظارات افزایشی همچنان صعودی باقی ماند. در این سال، پس از چند سال ممنوعیت، موضوع واردات خودرو دوباره در دستور کار قرار گرفت. با این حال روند اجرایی آن بسیار محدود بود و در مجموع تنها ۴۱۱ دستگاه خودروی وارداتی به بازار عرضه شد. به همین دلیل، واردات خودرو در عمل نتوانست نقش قابل توجهی در تنظیم بازار ایفا کند و همچنان در وضعیت بلاتکلیف باقی ماند.
در کنار این مسئله، یکی از مهمترین رویکردهای سیاستگذار برای مدیریت بازار، راهاندازی سامانه یکپارچه تخصیص خودرو بود. وزارت صنعت، معدن و تجارت هدف از ایجاد این سامانه را افزایش شفافیت در فرآیند عرضه و فراهمکردن امکان توزیع عادلانهتر خودروهای تولیدی اعلام کرد و وعده داد عرضه خودرو در قالب این سامانه با نظارت سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان انجام میشود. با این حال، عملکرد این سامانه نیز با چالشهایی همراه بود و بهرغم گذشت چهار سال از راهاندازی این سامانه، بخشی از وعدههای مطرحشده همچنان محقق نشده است. برای نمونه، گزارشها از وجود حدود ۱۰ هزار تعهد معوق خودروی شاهین در سایپا حکایت دارد که بخش قابل توجهی از آن به ثبتنامهای انجامشده در همین سامانه بازمیگردد. در نهایت، با تشدید نوسانات ارزی در نیمه دوم سال، بازار خودرو نیز از رکود نسبی فاصله گرفت و سال ۱۴۰۱ با رشد قابل توجه قیمتها و تداوم بیثباتی در بازار به پایان رسید.
دادههای منتشرشده در سامانه کدال نشان میدهد صنعت خودروی کشور سال ۱۴۰۵ را با افت قابل توجه تولید آغاز کرده است. بررسی عملکرد دو خودروساز بزرگ کشور حاکی از آن است که تیراژ تولید در فروردینماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش محسوسی داشته و همین موضوع فروردین را به یکی از کمتیراژترین ماههای سالهای اخیر در این صنعت تبدیل
کرده است.
در چنین شرایطی، سیاست وزارت صمت برای تنظیم بازار از طریق افزایش طرحهای فروش با پرسشهای جدی مواجه میشود. بر اساس برنامه اعلامشده، قرار است خودروسازان بهصورت هفتگی طرحهای فروش برگزار کنند تا از این مسیر عرضه در بازار افزایش یابد. با این حال، آمار تولید در نخستین ماه سال نشان میدهد توان تولیدی صنعت خودرو در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و صرف افزایش دفعات فروش لزوماً به معنای افزایش واقعی عرضه در بازار نیست. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که گسترش طرحهای فروش بدون پشتوانه تولید، در نهایت به افزایش تعهدات معوق خودروسازان منجر میشود. در چنین شرایطی، فاصله زمانی تحویل خودروها افزایش پیدا میکند و همین مساله میتواند در ادامه به نارضایتی خریداران و شکلگیری نابسامانیهای تازه در بازار منجر شود، وضعیتی که یادآور تجربههای پیشین، بهویژه سیاستهای بهکارگرفتهشده در سال ۱۴۰۱ است.
دیدگاه تان را بنویسید