تلفن همراه از اولویت خرید مردم خارج شده است

رامتین موثق

مدتی است بازار تلفن همراه حالتی نوسانی به خود گرفته است و البته مانند روال تمام بازارها در ایران، این نوسان تنها رو به بالا است و قیمت‌ها دائم در حال رکوردشکنی هستند. 

اکنون حتی مدل‌های اقتصادی گوشی همراه نیز زیر 20 میلیون تومان قیمت ندارند و این در حالی است که قدرت خرید اکثر مردم پایین آمده و عمده درآمد آن‌ها به تهیه مایحتاج روزانه و مواد غذایی، که آن هم با تورم 100 درصدی دست به گریبان است، محدود شده. نتیجه اینکه؛ مردم از یکی دیگر از نیازهای اولیه خود محروم مانده‌اند.

در واکنش به افزایش قیمت تلفن همراه، مسئولین مربوطه اظهار می‌دارند که عمده افزایش قیمت تلفن همراه به دلیل قیمت دلار است. اما گفته مقامات صنفی این حوزه حاکی از آنست که در سال جاری ثبت سفارشی برای تلفن همراه صورت نگرفته پس چرا با وجود وارد نشدن کالای جدید، قیمت موبایل با قیمت جدید ارز، هماهنگ شده است؟

گوشی‌هایی که دیگر «اقتصادی» نیستند

همانطور که اشاره شد، گوشی‌های اقتصادی هم دیگر «اقتصادی» نیستند و مصرف‌کننده حداقل باید ۲۰ میلیون تومان برای تهیه یک گوشی، که شاید بهره‌وری لازم را نداشته باشد، کنار بگذارد.

در گروه سامسونگ، گلکسی A06 با حافظه ۶۴ گیگ، به ۲۲ میلیون تومان رسیده است و گلکسی A07 نیز با همین قیمت به فروش می‌رسد. قیمت گلکسی A16 با حافظه ۱۲۸ گیگ اما کمی گران‌تر و با قیمت ۲۸ میلیون تومان معامله 

می‌شود.

در گروه شیائومی، ردمیA5 با حافظه ۱۲۸ میلیون هنوز کمی زیر ۲۰ میلیون تومان باقی مانده و ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزارتومان قیمت دارد. اما قیمت ردمی۱۵ و ردمی۱۵سی با حافظه ۲۵۶ گیگ، ناگهان دوبرابر می‌شود و با قیمت به ترتیب ۳۵ میلیون و ۸۰۰ هزارتومان و ۳۱ میلیون و ۵۰۰ هزارتومان، فروخته می‌شود.

در گروه ریلمی، ریلمی‌ نوت۵۰ با حافظه ۶۴ گیگ، ۱۹ میلیون و ۴۰۰ هزارتومان معامله می‌شود و قیمت مدل‌های ریلمی‌ نوت۶۰ و ریلمی سی۷۵، هردو با حافظه ۱۲۸ گیگ، به ترتیب ۲۰ میلیون و ۹۰۰ هزارتومان و ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزارتومان است.

اکنون به اصطلاح اینترنت «درست و حسابی» هم نداریم که کسی بخواهد از امکانات آن استفاده کند و به همین دلیل موبایل از اولویت خرید مردم خارج شده است. اکنون می‌توان حتی با یک گوشی همراه ساده مانند نوکیا یا مدل‌های قدیمی سامسونگ، کار کرد زیرا استفاده از گوشی تنها به تماس و پیامک محدود شده است

قیمت‌های نجومی بازار «پرچم‌دارها»

اما وضعیت قیمتی گوشی‌های «پرچم‌دار» بسیار نجومی است و شاید با این قیمت‌ها در سال گذشته، مصرف‌کننده ایرانی می‌توانست یک خودروی ایرانی صفر یا دست‌دوم کم‌کارکرد خریداری کند اما اکنون قیمت این گوشی‌های آخرین مدل چند صد میلیونی شده‌اند!

در گروه اپل، آیفون ۱۷ پرومکس با حافظه ۲۵۶ گیگ، ۴۱۳ میلیون تومان قیمت دارد. آیفون ۱۷ با حافظه ۲۵۶ گیگ، ۳۱۸ میلیون تومان و آیفون ۱۶ پرومکس با حافظه ۲۵۶ گیگ، ۳۷۰ میلیون تومان قیمت دارد.

در گروه سامسونگ، S26ultra با حافظه ۲۵۶ گیگ، به ۴۸۵ میلیون تومان رسیده است. قیمت S25ultra با حافظه ۲۵۶ گیگ نیز ۲۸۶ میلیون تومان است. S25  FE   نیز با قیمت ۱۲۵ میلیون و ۶۰۰ هزارتومان به فروش می‌رسد.

در گروه شیائومی، پوکو ایکس ۷ پرو با حافظه ۵۱۲ گیگ، ۹۰ میلیون تومان قیمت دارد. ردمی نوت ۱۵ پرو با همین حافظه، به ۵۵ میلیون و ۵۰۰ هزارتومان رسیده است و ردمی نوت ۱۵ با حافظه ۲۵۶ گیگ، با قیمت ۴۳ میلیون تومان به فروش می‌رسد.

هزینه میلیونی برای راه‌اندازی موبایل

قیمت گوشی تنها عاملی نیست که به جیب مصرف‌کننده شوک وارد می‌کند بلکه اکنون علاوه بر قیمت خود گوشی همراه، مشتریان باید هزینه میلیونی نیز برای راه‌اندازی تلفن همراه خود پرداخت کنند زیرا این راه‌اندازی اولیه نیازمند اینترنت بین‌المللی است که بیش از 2 ماه است در قطعی به سر می‌برد.

ایسنا در خصوص این چالش در بازار موبایل، در گزارشی نوشت: «در شرایط عادی، این فرآیند با چند کلیک ساده توسط خود خریدار انجام می‌شود؛ اما امروز برخی از واحدهای صنفی با سوءاستفاده از عدم دسترسی آسان مشتریان به اینترنت (و برخورداری از اینترنت پرو) بدون محدودیت در لحظه خرید، ارقام عجیبی را طلب می‌کنند. بر اساس مشاهدات اخیر از بورس موبایل در خیابان جمهوری (علاءالدین، چهارسو و بازار موبایل ایران)، فروشندگان به بهانه تامین اینترنت آزاد برای اکتیو کردن گوشی یا ساخت حساب کاربری، هزینه‌هایی از 1 میلیون تا 5 میلیون تومان (و در مورد گوشی‌های پرچمدار حتی بیشتر) از مشتری دریافت می‌کنند و این در حالی است که حجم دیتای مصرفی برای این فرآیندها اغلب از چند مگابایت فراتر نمی‌رود.»

سایه جنگ بر بازار موبایل

تمام چالش‌های نامبرده در فوق، ارتباط مستقیم و غیرمستقیمی با قرار گرفتن کشور در شرایط جنگی، و بدتر از آن نه جنگ و نه صلح، است. قطعی اینترنت، افزایش قیمت دلار، محدود شدن واردات و ... از تبعاتی است که سایه شوم جنگ بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است.

برخی از فعالان بازار می‌گویند که موجودی انبار‌ها به دلیل بن‌بست‌های لجستیکی کاهش یافته و همین «کمیابی تصنعی» در کنار جهش نرخ ارز، بهانه‌ای شده است تا قیمت‌ها روزانه و حتی ساعتی تغییر کنند. اقتصاد24 در گزارشی درباره آثار جنگ بر بازار موبایل، نوشت: «موج بیکاری در کسب‌وکار‌های آنلاین و استارتاپ‌ها، که معلول همین قطعی‌های مداوم و ناامنی اقتصادی است، بخش بزرگی از متقاضیان بالقوه بازار موبایل را حذف کرده است. کسی که امنیت شغلی‌اش به دلیل فیلترینگ و جنگ و دیگر معضلات موجود به خطر افتاده، آخرین اولویتش به‌روزرسانی گوشی موبایل است.»

همچنین در این گزارش آمده است: «در این میان، تنها راه باقی‌مانده برای خرید موبایل، پناه بردن به شرکت‌های «لندتک» و وام‌های خرید کالاست. قسطی‌فروشی که زمانی مختص خودرو و مسکن بود، حالا به گوشی‌های موبایل رسیده است. اما با نرخ بهره‌های پنهان و تورم بالای ۵۰ درصد، این وام‌ها نیز تنها بدهکاری طبقه متوسط را به تعویق می‌اندازند و در درازمدت، قدرت خرید آنها را بیش از پیش تحلیل می‌برند.»

هرچند شاید در این میان که طبقه متوسط نیز به مرز فقر رسیده و حتی برخی از اقشار این طبقه به زیر خط فقر سقوط کرده‌اند، صحبت از خرید موبایل جدید، شبیه به یک طنز تلخ و گزنده باشد اما به هرحال، روزگاری این طبقه توانایی خرید گوشی‌های پرچم‌دار را نیز داشت اما اکنون یا باید به فکر خرید قسطی، یا تعمیر موبایل و یا استفاده‌های از مدل‌های پایین‌رده یا میان‌رده باشد.

فعال بازار موبایل در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: وضعیت خرید و تقاضای مردم به شدت پایین آمده و شاید فروش واحدها، نسبت به سال قبل، حداقل ۷۰ تا ۸۰ درصد کاهش یافته است. فعالان بازار موبایل تاکنون چنین خلوتی و رکودی را به چشم خود ندیده بودند. این خلوتی به این دلیل است که در این شرایط جنگی و سخت اقتصادی، مردم کمتر به فکر تهیه گوشی همراه هستند و اولویت آنها دیگر موبایل جدید نیست

افزایش 30 تا 100 درصدی قیمت  حتی بیش از دلار!

محمد همتی، فعال بازار موبایل، درباره وضعیت قیمت در این بازار، به «توسعه ایرانی» گفت: قیمت‌ها به شدت افزایش پیدا کرده و حتی می‌توان گفت افزایش قیمت موبایل از دلار نیز بیشتر بوده است.

او درباره عوامل افزایش قیمت اظهار کرد: عامل افزایش قیمت موبایل در وهله اول به قیمت دلار مربوط است؛ قیمت دلار نسبت به سال گذشته حداقل 20 هزارتومان افزایش داشته است که تاثیر آن، بر گوشی‌های رده بالا مانند آیفون، که قیمت آن‌ها بین 1200 تا 1500 دلارست، چشمگیرتر بوده است.

این فعال اقتصادی درباره دیگر عوامل افزایش قیمت گوشی همراه، افزود: از شروع سال 1405 تاکنون وارداتی صورت نگرفته و یکی از دلایل افزایش قیمت موبایل، همین نبود عرضه در بازار است. همچنین هزینه ریجستری آنقدر افزایش پیدا کرده که تأثیر بسیاری بر قیمت گذاشته است.

به گفته او، افزایش قیمت تلفن همراه در سال جاری به صورت میانگین 30 درصد بوده است؛ البته افزایش قیمت از حداقل 30 درصد آغاز می‌شود و قیمت برخی گوشی‌ها بین 80 تا 100 درصد نیز افزایش داشته است.

موبایل دیگر اولویت مصرف‌کننده نیست

همتی درباره وضعیت تقاضا و خرید مردم در بازار موبایل بیان کرد: وضعیت خرید و تقاضای مردم هم به شدت پایین آمده است و شاید فروش واحدها، نسبت به سال قبل، حداقل ۷۰ تا ۸۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

محمد همتی: افزایش قیمت تلفن همراه در سال جاری به صورت میانگین 30 درصد بوده است؛ البته افزایش قیمت از حداقل 30 درصد آغاز می‌‌شود و قیمت برخی گوشی‌ها بین 80 تا 100 درصد نیز افزایش داشته است. این افزایش قیمت در وهله اول به دلیل رشد قیمت دلار است. همچنین در سال 1405، نبود واردات و کاهش عرضه، و هزینه بالای ریجستری، به این گرانی دامن زده است

او تصریح کرد: شاید فعالان بازار موبایل تاکنون چنین خلوتی و رکودی را به چشم خود ندیده بودند. این خلوتی به این دلیل است که در این شرایط جنگی و سخت اقتصادی، مردم کمتر به فکر تهیه گوشی همراه هستند و اولویت آنها دیگر موبایل جدید نیست.

این فعال بازار موبایل همچنین عنوان کرد: اکنون به اصطلاح اینترنت «درست و حسابی» هم نداریم که کسی بخواهد از امکانات آن استفاده کند و به همین دلیل موبایل از اولویت خرید مردم خارج شده است. اکنون می‌توان حتی با یک گوشی همراه ساده مانند نوکیا یا مدل‌های قدیمی سامسونگ، کار کرد زیرا دیگر استفاده از گوشی تنها به تماس و پیامک محدود شده است.

همتی در پایان تاکید کرد: با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی، و همچنین وضعیت قطعی اینترنت، موبایل دیگر جزو اولویت‌های مصرف‌کننده نیست و در کنار این کاهش تقاضا، قیمت تلفن همراه نیز بسیار افزایش داشته و وضعیت بازار بسیار بحرانی است.