تحلیلگر صنعت خودرو با تأکید بر بسته بودن ثبت سفارش بهرغم ادعای مقامات:
ای کاش وزارت صمت درباره واردات خودرو شفاف باشد!
رامتین موثق
مدتی است که مقامات وزارت صمت دائم تاکید دارند که واردات خودرو، حتی در شرایط جنگی نیز متوقف نمیشود و نگرانی از این بابت در کشور، وجود ندارد.
اما مشکل از آنجایی شروع شد که هادی سلیمانی ملکی، رئیس هیاتمدیره انجمن واردات خودرو، از قطعی سامانه جامع تجارت برای ثبت سفارش خودرو، خبر داد. برخی این موضوع را به ایجاد محدودیت برای وارد خودرو تعبیر کردند اما وزارت صمت بلافاصله واکنش نشان داد و اظهار داشت که این موضوع تنها یک ایراد فنی و مقطعی است و نگرانی وجود ندارد. همچنین برای اینکه نشان داده شود که واردات خودرو در جریانست، ثبتنام خودروهای وارداتی نیز آغاز شد. در نخستین عرضه سال ۱۴۰۵، ۹ مدل از خودروهای خانواده GAC مدل ۲۰۲۵ با موعد تحویل ۹۰ روزه و بازه قیمتی حدود ۵ تا ۹ میلیارد تومان عرضه شده است.
البته به جز موضوع ثبت سفارش، موضوع ارزآوری نیز به یک چالش جدی تبدیل شده است زیرا وضعیت صادرات غیرنفتی کشور، به دلیل آسیب به صنایع مادر، در هالهای از ابهام است که میتواند بر واردات خودرو، تاثیرگذار باشد. در این گزارش، «توسعه ایرانی» به وضعیت واردات خودرو در سال 1405، پرداخته است.
مشکل ارزآوری و واردات خودرو
یک تحلیلگر ارشد صنعت خودرو درباره تاثیر چالش ارزآوری کشور بر واردات خودرو، به «توسعه ایرانی»، گفت: اکنون مشکل ارزی برای خودرو وجود دارد، چرا که ارزآوری عملا با مشکل مواجه شده است.
بابک وفایی توضیح داد: به دلیل مشکلات پیشآمده، ارزی خارج از ایران تولید نمیشود و همچنین بخشی از مسیر درآمد ارزی ما متعلق به پتروشیمیها و فولادیها بود که در طی جنگ، ضربه دیدند. این شرکتها علاوه بر مشکل در تولید، در صادرات نیز مشکل دارند چون نمیتوان محمولههای آنها را زمینی حمل کرد و مقصد صادراتی ما نیز، چین است و فاصله زیادی با این کشور داریم و مسیر ریلی نیز ظرفیت حجم صادراتی ما را ندارد بنابراین ارزآوری کشور با چالش مواجه شده است.
او همچنین عنوان کرد: البته هم بخش دولتی و هم بخش خصوصی، مقداری ارز خارج از کشور داشتند. بخش دولتی احتمالا این ارز را مصروف کالاهای اساسی و نیازهای نظامی کشور میکند که در شرایط جنگی منطقی است اما بخش خصوصی و نیمهخصوصی همچنان مقداری ارز برای واردات خودرو، دارد.
ثبت سفارش بسته است!
کارشناس بازار خودرو درباره دیگر مشکلات واردات خودرو، اظهار کرد: مشکل بسیار بزرگتر از ارز، مسئله بسته بودن ثبت سفارش است. سال گذشته نیز چنین وضعیتی حاکم بود و باز شدن ثبت سفارش طول کشید و پیشبینیها نیز نشان میدهد که در سال جاری نیز ممکن است باز شدن ثبت سفارش به اواسط تابستان، موکول شود.
وفایی افزود: شرکتها برای تمدید ثبت سفارشهای قبلی یا ویرایش آنها نیز مشکل دارند و این وضعیت، برخلاف اظهارات و سیاستهای وزارت صمت است زیرا طی روزهای اخیر بارها ادعا کردهاند که واردات آزاد است. او تصریح کرد: هنوز ممنوعیت قانونی برای واردات وضع نشده و از این لحاظ آزادست اما وقتی امکان ثبت سفارش وجود نداشته باشد، عملا فرقی با بسته بودن واردات ندارد و وضعیت موجود با اظهارات مقامات وزارت صمت، تناقض دارد.
اختلال فنی برای توجیه و خبردرمانی است
این تحلیلگر حوزه خودرو در واکنش به اظهارات مقامات وزارت صمت مبنی بر اختلال سامانه جامع تجارت، عنوان کرد: اطلاق ایراد فنی و مقطعی تنها یک عبارت زیبا برای توصیف وضعیت فعلی است. سال پیش نیز چنین وضعیتی حاکم بود و دقیقا هر زمان که بحرانی ایجاد میشود، یک ایراد فنی نیز گریبان سامانه جامع را میگیرد!
وفایی ادامه داد: مقامات وزارتخانه به واردکنندگان خودرو معمولا پاسخ میدهند که سایت در حال بهروزرسانی است اما تمام کارشناسان حوزه نرمافزار میدانند که «آپدیت» سامانه طولانی نیست و چرا بسیاری از بخشهای سامانه کار میکند اما تنها این بخش ثبت سفارش فعال نیست؟
او درباره دلایل این رفتار وزارتخانه، تاکید کرد: این ادعاها تنها برای توجیه سیاستهاست و اکنون معتقدم که ای کاش وزارتخانه برخوردی شفاف داشته باشد. من، که فعال و ذینفع حوزه خودرو هستم، حتی منتقد این وضعیت نیستم زیرا اکنون کشور دغدغههای بسیار بزرگی دارد که خودرو شاید جزو آخرین اولویتها هم نباشد اما باید همین را شفاف اعلام کنند که تا چه زمان و تحت چه شرایطی، ثبت سفارش خودرو بسته است. به اعتقاد این کارشناس، وزارت صمت هیچوقت نمیپذیرد تا شفاف عمل کند زیرا کنترل بازار از دستشان خارج میشود؛ کما اینکه اکنون نیز بازار بسیار آشفته است و اگر این خبر نیز منتشر شود، اوضاع آشفتهتر نیز خواهد شد بنابراین مسئولین سعی دارند با انتشار اخبار و خبر درمانی، بازار را کمی اصلاح کنند.
چشمانداز واردات خودرو مبهم است
وفایی درباره پیشبینی خود از وضعیت واردات خودرو در سال 1405، مطرح کرد: اکنون آینده همهچیز مبهم است.
او درباره وضعیت کنونی واردات، توضیح داد: تنها به یک قلم اشاره میکنم؛ اکنون تنگه هرمز بسته است و نقلوانتقال کالا از این مسیر به سختی انجام میشود و مسیرهای جایگزین نیز ناکارآمد و تنها در حد یک «شوخی» هستند. برای مثال بسیاری از خودروها در امارات دپو شده است که نمیتوانیم آنها را وارد کنیم و مسیر جایگزینی نیز وجود ندارد.
این تحلیلگر بازار خودرو، ادامه داد: اکنون شاهد افزایش وحشتناک قیمت خودروهای وارداتی و داخلی نیز هستیم. دولت نیز که معتقد به کنترل بازار است، عامل مهمی در این گرانیها شده است. حتی اگر هیچکدام از اتفاقات اخیر، از قبیل جنگ و جهش نرخ ارز، اتفاق نمیافتاد، فقط و فقط از محل افزایش نرخ ارز مورد محاسبه گمرک، خودرو باز هم گران میشد.
مدتی است که مقامات وزارت صمت دائم تاکید دارند که واردات خودرو، حتی در شرایط جنگی نیز متوقف نمیشود و نگرانی از این بابت در کشور، وجود ندارد.
اما مشکل از آنجایی شروع شد که هادی سلیمانی ملکی، رئیس هیاتمدیره انجمن واردات خودرو، از قطعی سامانه جامع تجارت برای ثبت سفارش خودرو، خبر داد. برخی این موضوع را به ایجاد محدودیت برای وارد خودرو تعبیر کردند اما وزارت صمت بلافاصله واکنش نشان داد و اظهار داشت که این موضوع تنها یک ایراد فنی و مقطعی است و نگرانی وجود ندارد. همچنین برای اینکه نشان داده شود که واردات خودرو در جریانست، ثبتنام خودروهای وارداتی نیز آغاز شد. در نخستین عرضه سال ۱۴۰۵، ۹ مدل از خودروهای خانواده GAC مدل ۲۰۲۵ با موعد تحویل ۹۰ روزه و بازه قیمتی حدود ۵ تا ۹ میلیارد تومان عرضه شده است.
البته به جز موضوع ثبت سفارش، موضوع ارزآوری نیز به یک چالش جدی تبدیل شده است زیرا وضعیت صادرات غیرنفتی کشور، به دلیل آسیب به صنایع مادر، در هالهای از ابهام است که میتواند بر واردات خودرو، تاثیرگذار باشد. در این گزارش، «توسعه ایرانی» به وضعیت واردات خودرو در سال 1405، پرداخته است.
مشکل ارزآوری و واردات خودرو
یک تحلیلگر ارشد صنعت خودرو درباره تاثیر چالش ارزآوری کشور بر واردات خودرو، به «توسعه ایرانی»، گفت: اکنون مشکل ارزی برای خودرو وجود دارد، چرا که ارزآوری عملا با مشکل مواجه شده است.
بابک وفایی توضیح داد: به دلیل مشکلات پیشآمده، ارزی خارج از ایران تولید نمیشود و همچنین بخشی از مسیر درآمد ارزی ما متعلق به پتروشیمیها و فولادیها بود که در طی جنگ، ضربه دیدند. این شرکتها علاوه بر مشکل در تولید، در صادرات نیز مشکل دارند چون نمیتوان محمولههای آنها را زمینی حمل کرد و مقصد صادراتی ما نیز، چین است و فاصله زیادی با این کشور داریم و مسیر ریلی نیز ظرفیت حجم صادراتی ما را ندارد بنابراین ارزآوری کشور با چالش مواجه شده است.
در واردات خودرو، مشکل بسیار بزرگتر از ارز، مسئله بسته بودن ثبت سفارش است. شرکتها برای تمدید ثبت سفارشهای قبلی یا ویرایش آنها نیز مشکل دارند و این وضعیت، برخلاف اظهارات و سیاستهای وزارت صمت است زیرا طی روزهای اخیر بارها ادعا کردهاند که واردات آزاد است. سال پیش نیز چنین وضعیتی حاکم بود و دقیقا هر زمان که بحرانی ایجاد میشود، یک ایراد فنی نیز گریبان سامانه جامع را میگیرد!
او همچنین عنوان کرد: البته هم بخش دولتی و هم بخش خصوصی، مقداری ارز خارج از کشور داشتند. بخش دولتی احتمالا این ارز را مصروف کالاهای اساسی و نیازهای نظامی کشور میکند که در شرایط جنگی منطقی است اما بخش خصوصی و نیمهخصوصی همچنان مقداری ارز برای واردات خودرو، دارد.
ثبت سفارش بسته است!
کارشناس بازار خودرو درباره دیگر مشکلات واردات خودرو، اظهار کرد: مشکل بسیار بزرگتر از ارز، مسئله بسته بودن ثبت سفارش است. سال گذشته نیز چنین وضعیتی حاکم بود و باز شدن ثبت سفارش طول کشید و پیشبینیها نیز نشان میدهد که در سال جاری نیز ممکن است باز شدن ثبت سفارش به اواسط تابستان، موکول شود.
وفایی افزود: شرکتها برای تمدید ثبت سفارشهای قبلی یا ویرایش آنها نیز مشکل دارند و این وضعیت، برخلاف اظهارات و سیاستهای وزارت صمت است زیرا طی روزهای اخیر بارها ادعا کردهاند که واردات آزاد است. او تصریح کرد: هنوز ممنوعیت قانونی برای واردات وضع نشده و از این لحاظ آزادست اما وقتی امکان ثبت سفارش وجود نداشته باشد، عملا فرقی با بسته بودن واردات ندارد و وضعیت موجود با اظهارات مقامات وزارت صمت، تناقض دارد.
اختلال فنی برای توجیه و خبردرمانی است
این تحلیلگر حوزه خودرو در واکنش به اظهارات مقامات وزارت صمت مبنی بر اختلال سامانه جامع تجارت، عنوان کرد: اطلاق ایراد فنی و مقطعی تنها یک عبارت زیبا برای توصیف وضعیت فعلی است. سال پیش نیز چنین وضعیتی حاکم بود و دقیقا هر زمان که بحرانی ایجاد میشود، یک ایراد فنی نیز گریبان سامانه جامع را میگیرد!
آینده واردات خودرو در سال 1405 بسیار مبهم است. اگر فرض کنیم حتی الان ثبت سفارش واردات خودرو باز شود و تمام شرایط نیز عادی باشد، در بهترین حالت خودرو در تابستان وارد کشور میشود
وفایی ادامه داد: مقامات وزارتخانه به واردکنندگان خودرو معمولا پاسخ میدهند که سایت در حال بهروزرسانی است اما تمام کارشناسان حوزه نرمافزار میدانند که «آپدیت» سامانه طولانی نیست و چرا بسیاری از بخشهای سامانه کار میکند اما تنها این بخش ثبت سفارش فعال نیست؟
او درباره دلایل این رفتار وزارتخانه، تاکید کرد: این ادعاها تنها برای توجیه سیاستهاست و اکنون معتقدم که ای کاش وزارتخانه برخوردی شفاف داشته باشد. من، که فعال و ذینفع حوزه خودرو هستم، حتی منتقد این وضعیت نیستم زیرا اکنون کشور دغدغههای بسیار بزرگی دارد که خودرو شاید جزو آخرین اولویتها هم نباشد اما باید همین را شفاف اعلام کنند که تا چه زمان و تحت چه شرایطی، ثبت سفارش خودرو بسته است. به اعتقاد این کارشناس، وزارت صمت هیچوقت نمیپذیرد تا شفاف عمل کند زیرا کنترل بازار از دستشان خارج میشود؛ کما اینکه اکنون نیز بازار بسیار آشفته است و اگر این خبر نیز منتشر شود، اوضاع آشفتهتر نیز خواهد شد بنابراین مسئولین سعی دارند با انتشار اخبار و خبر درمانی، بازار را کمی اصلاح کنند.
چشمانداز واردات خودرو مبهم است
وفایی درباره پیشبینی خود از وضعیت واردات خودرو در سال 1405، مطرح کرد: اکنون آینده همهچیز مبهم است.
او درباره وضعیت کنونی واردات، توضیح داد: تنها به یک قلم اشاره میکنم؛ اکنون تنگه هرمز بسته است و نقلوانتقال کالا از این مسیر به سختی انجام میشود و مسیرهای جایگزین نیز ناکارآمد و تنها در حد یک «شوخی» هستند. برای مثال بسیاری از خودروها در امارات دپو شده است که نمیتوانیم آنها را وارد کنیم و مسیر جایگزینی نیز وجود ندارد.
این تحلیلگر بازار خودرو، ادامه داد: اکنون شاهد افزایش وحشتناک قیمت خودروهای وارداتی و داخلی نیز هستیم. دولت نیز که معتقد به کنترل بازار است، عامل مهمی در این گرانیها شده است. حتی اگر هیچکدام از اتفاقات اخیر، از قبیل جنگ و جهش نرخ ارز، اتفاق نمیافتاد، فقط و فقط از محل افزایش نرخ ارز مورد محاسبه گمرک، خودرو باز هم گران میشد.
وفایی عنوان کرد: اگر حتی اکنون ثبت سفارش باز شود و فرض کنیم تمام شرایط نیز عادی باشد، در بهترین حالت خودرو در تابستان وارد کشور میشود بنابراین حتی در شرایط ایدهآل نیز یک فاصله 3 تا 4 ماهه برای واردات خودرو وجود دارد.
بابک وفایی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: مسئولین وزارت صمت سعی دارند با انتشار اخبار و خبر درمانی، بازار را کمی اصلاح کنند؛ حالآنکه اگر واقعا دغدغه مدیریت بازار را دارند، فقط باید شفاف باشند. با این حال وزارت صمت هیچگاه نمیپذیرد تا شفاف عمل کند زیرا کنترل بازار از دستش خارج میشود؛ کما اینکه اکنون نیز بازار بسیار آشفته است
او با تاکید بر اینکه سال بسیار بدی برای تولید و واردات خودرو خواهد بود، در نقد رفتارهای وزارت صمت، بیان داشت: وزارت صمت قصد دارد تا القا کند که این گرانیها کاذب است و مسئولین این قیمتها را قبول ندارند اما بازار اساسا توجهی به قبول داشتن یا نداشتن مقامات سیاسی نمیکند؛ همانطور که بازار ارز هم هیچوقت هیچ اعتنایی به این اظهارات نداشته است.
این کارشناس حوزه خودرو با اشاره به تورم 70 درصدی کشور و تاثیرپذیری تمام کالاها از این نرخ، تاکید کرد که وضعیت خوبی برای واردات خودرو وجود ندارد و چشمانداز مثبتی نیز قابل تصور نیست.
فروش خودروهای وارداتی یا خبردرمانی؟
وفایی در پاسخ به این سوال که «با توجه به وضعیت مبهم واردات خودرو، چرا باز شاهد ثبتنام برای خودروهای وارداتی هستیم؟»، اظهار داشت: یک تعداد بسیار کمی از قبل وارد شده بود و برخی خودروها نیز از قبل، موجود بود.
او تصریح کرد: اما دلیل اصلی اینست که قصد دارند جو بازار را آرام نگه دارند. اینکه وزیر تنها در 1 روز، اظهارات بسیار زیادی درباره خودرو میکند، نشانه همین قصد وزارتخانه است. امروز هم برای آرام کردن فضای بازار، مجددا موضوع واردات خودروهای دستدوم را مطرح کردند در صورتی که پروسه آن بارها طی و میسر نبودن آن اثبات شده است.
به گفته این تحلیلگر، البته دیگر فعالان اعتمادی به حرفهای وزارتخانه ندارند و واقعیتها را میبینند. وزارتخانه به دنبال آرام کردن فضای بازار است اما بازار روند خود را پیش گرفته و از این وعدهها ناامیدست. این وعدهها در سالیان گذشته موثر بود اما اکنون با عیان شدن واقعیتها، غیرموثر شده است.
تنها شفافیت کافی است
وفایی تاکید کرد: مسئولین وزارت صمت اگر واقعا دغدغه مدیریت بازار را دارند، فقط باید شفاف باشند.
او افزود: در شرایط جنگی چندان نیاز به توضیح سیاستها نیست. برای مثال اکنون به طور شفاف اعلام شده که بورس بسته است. بسیاری نیز ضرر میکنند اما حداقل تکلیف خود را میدانند اما در زمینه واردات خودرو این شفافیت وجود ندارد و واردکنندگان هر روز باید به وزارت صمت، برای پیگیری آخرین وضعیت، مراجعه کنند.
این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد که مردم نیز در این شرایط اوضاع را درک خواهند کرد زیرا خودروی وارداتی نیاز مبرم جامعه نیست.
وفایی در پایان مطرح کرد: البته وزارت صنعت به فکر کسبوکارهای حوزه خودرو هم باشد زیرا شرکتی که ساختار آن بر اساس واردات پیوسته خودرو طراحی شده است، اکنون در زیان است و تعدیل بسیار سنگینی دارد.
وفایی عنوان کرد: اگر حتی اکنون ثبت سفارش باز شود و فرض کنیم تمام شرایط نیز عادی باشد، در بهترین حالت خودرو در تابستان وارد کشور میشود بنابراین حتی در شرایط ایدهآل نیز یک فاصله 3 تا 4 ماهه برای واردات خودرو وجود دارد.
او با تاکید بر اینکه سال بسیار بدی برای تولید و واردات خودرو خواهد بود، در نقد رفتارهای وزارت صمت، بیان داشت: وزارت صمت قصد دارد تا القا کند که این گرانیها کاذب است و مسئولین این قیمتها را قبول ندارند اما بازار اساسا توجهی به قبول داشتن یا نداشتن مقامات سیاسی نمیکند؛ همانطور که بازار ارز هم هیچوقت هیچ اعتنایی به این اظهارات نداشته است.
این کارشناس حوزه خودرو با اشاره به تورم 70 درصدی کشور و تاثیرپذیری تمام کالاها از این نرخ، تاکید کرد که وضعیت خوبی برای واردات خودرو وجود ندارد و چشمانداز مثبتی نیز قابل تصور نیست.
فروش خودروهای وارداتی یا خبردرمانی؟
وفایی در پاسخ به این سوال که «با توجه به وضعیت مبهم واردات خودرو، چرا باز شاهد ثبتنام برای خودروهای وارداتی هستیم؟»، اظهار داشت: یک تعداد بسیار کمی از قبل وارد شده بود و برخی خودروها نیز از قبل، موجود بود.
او تصریح کرد: اما دلیل اصلی اینست که قصد دارند جو بازار را آرام نگه دارند. اینکه وزیر تنها در 1 روز، اظهارات بسیار زیادی درباره خودرو میکند، نشانه همین قصد وزارتخانه است. امروز هم برای آرام کردن فضای بازار، مجددا موضوع واردات خودروهای دستدوم را مطرح کردند در صورتی که پروسه آن بارها طی و میسر نبودن آن اثبات شده است.
به گفته این تحلیلگر، البته دیگر فعالان اعتمادی به حرفهای وزارتخانه ندارند و واقعیتها را میبینند. وزارتخانه به دنبال آرام کردن فضای بازار است اما بازار روند خود را پیش گرفته و از این وعدهها ناامیدست. این وعدهها در سالیان گذشته موثر بود اما اکنون با عیان شدن واقعیتها، غیرموثر شده است.
تنها شفافیت کافی است
وفایی تاکید کرد: مسئولین وزارت صمت اگر واقعا دغدغه مدیریت بازار را دارند، فقط باید شفاف باشند.
او افزود: در شرایط جنگی چندان نیاز به توضیح سیاستها نیست. برای مثال اکنون به طور شفاف اعلام شده که بورس بسته است. بسیاری نیز ضرر میکنند اما حداقل تکلیف خود را میدانند اما در زمینه واردات خودرو این شفافیت وجود ندارد و واردکنندگان هر روز باید به وزارت صمت، برای پیگیری آخرین وضعیت، مراجعه کنند.
این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد که مردم نیز در این شرایط اوضاع را درک خواهند کرد زیرا خودروی وارداتی نیاز مبرم جامعه نیست.
وفایی در پایان مطرح کرد: البته وزارت صنعت به فکر کسبوکارهای حوزه خودرو هم باشد زیرا شرکتی که ساختار آن بر اساس واردات پیوسته خودرو طراحی شده است، اکنون در زیان است و تعدیل بسیار سنگینی دارد.
دیدگاه تان را بنویسید