«حاج اسماعیلی» با اشاره به هزینههای هنگفت جنگ بر معیشت مردم:
تورم واقعی بسیار بالاتر از نرخ اعلام شده، است
رامتین موثق
زمانی که در میانه جنگ، و در اوایل فروردینماه، آمار تورم سال گذشته توسط مرکز آمار اعلام شد، برخی گوشزد کردند که رکورد نرخ تورم نقطه به نقطه با فتح کانال 70 درصدی، شکسته شده است. آمار تورم اولین ماه سال 1405 نیز امیدوارکننده نبود.
به باور بسیاری از کارشناسان، اکنون جنگ نقش عمدهای در متغیرهای کلان اقتصادی کشور بازی میکند و علاوه بر تشدید انتظارات تورمی، نرخ بیکاری را نیز افزایش داده است که همراهی این دو متغیر در «شاخص فلاکت»، دورنمای نامطلوبی از شرایط اقتصادی کشور به تصویر گذاشته است زیرا این شاخص نیز رکورد 13 ساله اخیر را شکسته است!
کارگران زمانی میتوانند از افزایش دستمزد بهرهمند شوند که شغل خود را از دست نداده باشند اما اکنون بخشی از کارگران ما، که به صورت پارهوقت و ساعتی فعالیت میکردند، بلاتکلیف ماندهاند و نمیتوانند به سرکار خود بازگردند. اکنون بخش زیادی از طبقه کارگر ایران از نعمت افزایش دستمزد، محروماند. بنابراین وضعیت معیشتی در کشور، به خصوص برای دهکهای ضعیف، اصلا مناسب نیست
در چنین شرایطی زنگ خطر برای شرایط معیشتی مردم به صدا درآمده است و برخی کارشناسان مانند یاشار سلطانی، از عبارت «تهدید معیشتی» برای توصیف وضعیت فعلی، استفاده کردهاند. دولت نیز ادعا دارد توجه ویژهای به شرایط معیشتی مردم، با افزایش 60 درصدی دستمزدها و احتمال افزایش اعتبار کالابرگ، خواهد داشت. البته طرحهای دیگری نیز در دستورکار دولت قرار دارد که وخامت اوضاع معیشتی را نشان میدهد. برای مثال دولت طرح «خرید نسیه» را درنظر گرفته است که بر اساس این طرح، خانوارهای یارانهبگیر میتوانند هر ۲ ماه یکبار، تا سقف یارانه خود، کالاهای اساسی را به صورت اعتباری از فروشگاهها خریداری کنند!
برای بررسی این وضعیت، «توسعه ایرانی» گفتوگویی با یک کارشناس و تحلیلگر اقتصادی داشته است که مشروح آن از نظرتان میگذرد.
وضعیت معیشت پیش از جنگ نیز بحرانی بود
یک کارشناس حوزه رفاه اجتماعی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره ارزیابی خود از وضعیت معیشتی در سال 1405، در ابتدا یادآور شد: اکنون اصلا در شرایط مناسب معیشتی قرار نداریم اما قبل از اینکه وارد جنگ بشویم نیز شرایط خوبی به لحاظ اقتصادی و معیشتی بر جامعه حاکم نبود.
حمید حاج اسماعیلی افزود: تورم قبل از جنگ نیز تشدید شده بود و بازار کار نیز دچار رکود بود و همین عوامل مشکلات زیادی را برای کشور ایجاد کرده بود. متاسفانه قبل از اینکه چارهای برای این اوضاع اندیشیده شود، وارد جنگ شدیم که شرایط بدتر و سختتر شد و همچنان هم در حالت جنگ هستیم و هیچ پیشبینی دقیقی وجود ندارد که آیا روند آتشبس ادامه پیدا میکند یا دوباره جنگ از سر گرفته میشود و این حالت بلاتکلیفی، مشکلات را بسیار بیشتر هم میکند.
او درباره بدتر شدن اوضاع در شرایط بلاتکلیفی، مطرح کرد: بسیاری از بخشهای اقتصادی از لحاظ اوامر اداری و زیرساختی، نیازمند فعالیتهای اصلی و اساسیِ برخی سازمانها و نهادهایی هستند که همچنان در حالت بلاتکلیفی به سر میبرند و در محل کار حضور ندارند بنابراین بسیاری از پیگیریهای اقتصادی همچنان صورت نگرفته است.
نرخ تورم واقعی بسیار بالاترست
این تحلیلگر مسائل اقتصادی درباره تورم سال 1405، اظهار داشت: ارزیابیهای رسمی نشان میدهد که تورم افزایش پیدا کرده است و مرکز آمار نرخ تورم را به صورت متوسط، در آخر فروردین، ۵۰.۶ درصد اعلام کرد. حاج اسماعیلی تصریح کرد: بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند زمانی که جنگ تمام شود و شرایط به حالت عادی بازگردد، هم به صورت طبیعی و هم به صورت راستیآزمایی، نرخ تورم بسیار راحتتر خود را نشان میدهد. به گفته او، با توجه به اظهارات کارشناسان و وضعیت حاکم بر کشور میتوان انتظار داشت که تورم واقعی بسیار بالاتر از نرخ رسمی اعلام شده باشد.
تحلیلگر حوزه رفاه اجتماعی: در کنار تخصیص کالابرگ، دولت باید بتواند قیمتها را کنترل و مدیریت کند زیرا شرایط جنگی ممکن است ادامه یابد و وضعیت به حالت عادی بازنگردد و دولت نباید منتظر اتمام جنگ بماند تا بعد از ان به مسائل اقتصادی رسیدگی کند. اگر قیمتها کاهش پیدا نکند یا اعتبار کالابرگ افزایش نیابد، شاید کالابرگ هم به همان مصیبت یارانههای نقدی دچار و به تدریج، بیارزش شود. اگر چنین اتفاقی رخ دهد، بسیار خطرناک خواهد بود زیرا کالابرگ نقش مهمتری در زندگی اقشار ضعیف بازی میکند که بیشترین آسیب را از جنگ متحمل شدهاند
جنگ هزینههای هنگفتی
به معیشت تحمیل کرد
این کارشناس بازار کار درباره تحلیل خود از وضعیت معیشتی، تاکید کرد که اکنون چند مشکل اساسی در کشور وجود دارد که بر روی معیشت و زندگی و رفاه عمومی جامعه تاثیر گذاشته است.
حاج اسماعیلی عامل اول را جنگ دانست و گفت: جنگ محدودیتهای زیادی ایجاد و هزینههای هنگفتی را به کشور و مردم تحمیل میکند زیرا تهدیدات امنیتی باعث بروز هزینههای زیادی به مردم شده است. او ادامه داد: دومین موضوع اینست که منابع کشور به دلایل متعددی، محدود شده است. در جنگ هزینهها افزایش پیدا میکند و چون منابع درآمدی ما تحتتأثیر قرار میگیرد، توازن سابق نیز بههم میخورد. بخش اصلی درآمد ما ظرف ۳ تا ۵ سال گذشته، منابع مالیاتی بوده است که اکنون تقریبا دچار مشکلات اساسی شده است زیرا کسبوکارها فعالیتی ندارند تا توان پرداخت مالیات داشته باشند. همچنین منابع درآمدی کشور در وهله دوم، وابسته به نفت بوده که آن هم دچار مشکل شده است؛ درست است که در جنگ طی یک شرایط خاص، فروش نفت افزایش یافت اما در این حوزه هم اصلا شرایط عادی حاکم نیست.
این تحلیلگر حوزه رفاه اجتماعی خاطرنشان کرد: اکنون با توجه به تحدید منابع درآمدی کشور، اگر دولت بخواهد هزینههای اجباری را مانند دستمزد و غیره بپردازد، همین امر منجر به تشدید تورم خواهد شد. در ضمن روند ساختار بیمار اقتصادی در کشور ما در سالهای گذشته نیز باعث ایجاد تورم شده بود.
در جنگ انتظار بهبود شرایط معیشتی نداریم!
حاج اسماعیلی عنوان کرد: در روزهای گذشته رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، تقاضای بازنگری قانون بودجه را داشت زیرا این سند مالی با شرایط فعلی کشور، اصلا همخوانی ندارد. او تصریح کرد: در چنین شرایطی نباید انتظار داشته باشیم که وضعیت معیشتی مردم خوب باشد زیرا هم تورم افزایش پیدا کرده و هم هزینههای زیادی به مردم تحمیل شده است. این کارشناس مسائل اقتصادی افزود: بخش زیادی از افزایش قیمتها با تأیید و چراغ سبز دولت شکل میگیرد. مشخص است که در چنین شرایطی علاوه بر اینکه رفاه عمومی آسیب میبیند و دچار مشکل میشود، بخش زیادی از مردم، که عمدتا گروههای کارگری و بازنشستگان هستند، متحمل شرایط و ریاضت اقتصادی بیشتری نسبت به دیگر اقشار اجتماعی، شدهاند.
حمید حاج اسماعیلی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: اکنون اصلا در شرایط مناسب معیشتی قرار نداریم و نباید انتظار داشت که در شرایط جنگی، معیشت و رفاه عمومی نیز مطلوب باشد اما قبل از اینکه وارد جنگ بشویم نیز شرایط خوبی به لحاظ اقتصادی و معیشتی بر جامعه حاکم نبود. تورم قبل از جنگ تشدید شده بود و بازار کار دچار رکود بود و متاسفانه قبل از اینکه چارهای برای این اوضاع اندیشیده شود، وارد جنگ شدیم
محرومیت برخی کارگران
از نعمت افزایش دستمزد
حاج اسماعیلی در ادامه، در پاسخ به این سوال که «آیا افزایش 60 درصدی دستمزد و افزایش مبلغ کالابرگ میتواند بر وضعیت معیشتی مردم موثر باشد؟»، بیان کرد: افزایش ۶۰ درصدی دستمزد سیاست بسیار خوبی بود و آن را واقعا به فال نیک میگیریم زیرا هم گروههای کارگری تمام قد وظایف خود را خوب انجام دادند و هم دولت و کارفرماها همراهی کردند.
او با اشاره به ایجاد چند مشکل برای افزایش دستمزدها، اظهار کرد: کارگران زمانی میتوانند از افزایش دستمزد بهرهمند شوند که شغل خود را از دست ندهند اما اکنون بخشی از کارگران ما، که به صورت پارهوقت و ساعتی فعالیت میکردند، بلاتکلیف ماندهاند و نمیتوانند به سرکار خود بازگردند.
به گفته این تحلیلگر بازار کار، اکنون بخش زیادی از طبقه کارگر ایران از نعمت افزایش دستمزد، محروم ماندهاند. او به مشکلات اجرای مصوبه دستمزد نیز اشاره کرد و گفت: اجرای مصوبه دستمزد هم موضوع مهمی است. با توجه به شرایط کشور، دولت باید زمینههای اجرا را نیز فراهم کند بدین صورت که از کارفرماها حمایتهای لازم صورت بگیرد تا آنها کارگران را در مشاغل خود نگه دارند و قادر به پرداخت دستمزدهای جدید، باشند.
کالابرگ به سرنوشت یارانه دچار نشود
حاج اسماعیلی درباره ارزیابی خود از کالابرگ نیز مطرح کرد: کالابرگ یکی از روشهای درست و موثری است که ما از آن دفاع کرده و میکنیم.
او توضیح داد: اکنون نیز امیدواریم که دولت بتواند این مسیر را کاملا با جدیت ادامه دهد و در عین حال بتواند اعتبار آن را بیشتر کند زیرا این سیاست به وضعیت معیشتی دهکهای ضعیف، بسیار کمک میکند. در کنار تمام این مسائل، دولت باید بتواند قیمتها را کنترل و مدیریت کند زیرا شرایط جنگی ممکن است ادامه یابد و وضعیت به حالت عادی بازنگردد و دولت نباید منتظر اتمام جنگ بماند تا بعد از ان به مسائل اقتصادی رسیدگی کند زیرا اکنون نیز بسیاری از مردم و گروههای کارگری، آسیب دیدهاند. این کارشناس حوزه رفاه اجتماعی هشدار داد: اگر قیمتها کاهش پیدا نکند یا اعتبار کالابرگ افزایش نیابد، شاید کالابرگ هم به همان مصیبت یارانههای نقدی دچار و به تدریج، بیارزش شود. اگر چنین اتفاقی رخ دهد، بسیار خطرناک خواهد بود و نباید اجازه دهیم تا این اتفاق بیفتد.
حاج اسماعیلی تاکید کرد: کالابرگ اکنون به صورت کلی برای ۹ دهک پیشبینی شده و دولت عموم مردم را درنظر گرفته است اما ضروری است تا به وضعیت اقشار ضعیف توجه بیشتری داشته باشد زیرا کالابرگ نقش مهمتری را در زندگی آنان، بازی میکند. او در نهایت خاطرنشان کرد که وضعیت معیشتی در کشور، به خصوص برای دهکهای ضعیف، اصلا مناسب نیست و این موضوع، لزوم سعی و تلاش بیشتر دولت را
گوشزد میکند.
دیدگاه تان را بنویسید